Enbiya Suresi

WikiShia sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
Enbiya Suresi
Enbiya Suresi.png
Anlamı Peygamberler
Başka İsmi -
Sınıfı Mekki
Nüzul Sırası 73
Sure Numarası 21
Cüz 17
Sayısal Bilgiler
Ayet Sayısı 112
Kelime Sayısı 1177
Harf Sayısı 5093

Enbiya suresi (Arapça: سورة الانبیاء), Enbiya, "Peygamberler" demektir. Bu surenin, çeşitli ayetlerinde pek çok peygamberden söz edildiği için sureye "Enbiya" suresi denmiştir.

Surede, Hz. İbrahim'den başlayarak, Hz. İshak, Hz. Yakub, Hz. Lût, Hz. Nuh, Hz. Davud, Hz. Süleyman, Hz. Eyyûb, Hz. İsmail, Hz. İdris, Hz. Zülkifl, Hz. Zünnûn, Hz. Yunus, Hz. Zekeriya, Hz. İsa ve Hz. Muhammed'in (s.a.a) hikayeleri anlatılmaktadır.

Enbiya suresi, 112 ayettir. Mekke'de, İbrahim suresinden sonra nazil olmuştur. Mushaf’taki resmi sırası itibarıyla 21. iniş sırası itibarıyla ise 73. suredir.

Tanıtım

  • İsimlendirilmesi

Bu sureye ‘‘Enbiya’’ demelerinin nedeni, peygamberlerin hikayelerine tüm surelerden daha çok yer verilmesinden dolayıdır. Bu surede, 16 kez peygamberlerden bahsedilmiştir.[1]

  • Nüzul Sırası ve Yeri

Dolayısıyla peygamberlerin hikayeleri ve adları, diğer surelerden daha çok bu surede anılmıştır (16’sı burada olmak üzere Kur’an’da toplam olarak 25 peygamberin adı geçmiştir). Sure, Mekki surelerdendir. Mushaf’taki sıralaması itibariyle yirmi bir, nüzul sırasına göre ise kırk beşinci suredir.[2]

  • Ayet Sayısı ve Diğer Özellikleri

Kufe karilerine göre 112, Basra karilerine göre ise 111 ayettir, ancak birinci görüş daha doğrudur. Sure, 1177 kelime ve 5093 harften oluşmaktadır. Boyutu açısından miun ve orta surelerdendir. Tam olarak yarım cüzdür.[3]

İmam Rıza’dan (a.s) nakledilen bir rivayete göre; İmam Rıza (a.s) Enbiya suresinin ikinci ayet-i kerimesine istinaden, Kur’an’ı Kerim dahi tüm semavi kitapların, Allah’ın fiili ve hâdis olduğuna inanmaktadır. [4]

İçeriği

Bu sure, inançlarla ilgili temel konulara değinmiştir. Örneğin: tevhit, nübüvvet, mead, şefaat, insanın belalara düşmesi ve denenmesi, hakkın batıla galebesi, yeryüzünün sonunda salih insanlara kalacağı gibi konulara kısaca değinilmiştir. Kur’an’ın hudus ve kadim olma konusu (surenin ikinci ayeti ile ilgili) İslam fırkaları arasında kelami tartışmalara girmelerine neden olmuştur.[5]

Enbiya suresinin asıl konularını, aşağıda belirtildiği üzere özetleyebiliriz:

  • Surenin asıl konusu; Nübüvvet meselesidir, Tevhit ve Mead konusu da onun altyapısını oluşturmaktadır.
  • Kıyamet gününün yakın olması fakat insanların bundan gaflet etmesi.
  • Peygamberler ve İslam peygamberiyle (s.a.a) alay edilmesi ve onlara kâfirler tarafından şairlik ve hezeyan geçiren nispetinde bulunulması.
  • Kâfirlerin iddialarının ve sözlerinin reddini teyit için bazı peygamberlerin hikayelerilerinin özeti.
  • Kıyamet konusuna dönüş, mücrimlerin cezası ve takvalıların mükâfatı.
  • Yeryüzü, Allah’ın Salih kullarına miras kalacak ve takvalıların mutlu sonu.
  • Hakkın batıla, Tevhidin şirke ve adalet savunucularınınsa şeytan ordusuna karşı zafer kazanması.
  • Kâfirlerin Nübüvvetten yüz çevirmelerinin sebebi, Tevhid’den yüz çevirmelerinden kaynaklanmaktadır ve Tevhid meselesi için hüccet ikame edilmesi. [6]

Tarihi Rivayetler ve Öyküler

  • Kur’an’a sihir, şiir ve perişanlık ithamı 3-5. Ayet-i kerimeler.
  • Hz. Musa (a.s) ve Hz. Harun’un (a.s) risaleti 48. Ayet-i kerime.
  • Hz. İbrahim’in (a.s) hikayesi: Hz. İbrahim’in (a.s) babası ve kavmiyle konuşması, putların kırılması, *Hz. İbrahim’in (a.s) ateşe atılması, 51-72. Ayet-i kerimeler.
  • Hz. Lut’un (a.s) risaleti ve kavminden kurtulması 73-75. Ayet-i kerimeler.
  • Hz. Nuh’un (a.s) kurtulması ve kavminin sularda boğulması 76 ve 77. Ayet-i kerimeler.
  • Hz. Davut (a.s) ve Hz. Süleyman’ın (a.s) hakemliği, Hz. Davud’un (a.s) zırh örmesi, rüzgârın Hz. Süleyman’ın (a.s) emrinde olması, şeytanların Hz. Süleyman (a.s) için dalgıçlık yapması 78-82. Ayet-i kerimeler.
  • Hz. Eyyub’un (a.s) çekmiş olduğu acıların bertaraf olması için etmiş olduğu dua ve duanın kabul olması 83 ve 84. Ayet-i kerimeler.
  • Hz. Zülkifl (a.s), Hz. İdris (a.s) ve Hz. İsmail’in sabrı 87 ve 88. Ayet-i kerimeler.
  • Hz. Yunus’un (a.s) kavminden ayrılması, duası ve duasının kabul olması 87 ve 88. Ayet-i kerimeler.
  • Hz. Zekeriya’nın (a.s) evlat sahibi olmak için ettiği dua ve Hz. Yahya’nın (a.s) doğumu 89 ve 90. Ayet-i kerimeler.
  • Hz. Meryem’in (s.a) hamile kalması 91. Ayet-i kerime.

Meşhur Ayetler

لَوْ کانَ فِیهِمَا آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا

Gökte ve yerde, Allah'tan başka bir mâbut daha olsaydı gök de bozulup mahvolurdu, yer de. (Enbiya Suresi / 22)

Surenin 22. Ayet-i kerimesi ‘‘burhân-ı hulf’’ metodu ile Allah’ın birliğini kanıtlayan meşhur ayetlerdendir. [8] Bu ayet-i kerime ve buna benzer ayet-i kerimeler, tıpkı Zuhruf suresi 84. Ayet-i kerime gibi diğer tanrıların varlığını reddetmektedir. Masum İmamlardan (a.s) nakledilen bu istidlal, rivayetlerde zikredilmiştir. [9]

Zikr-i Yunusiye ve Gufeyle Namazı Ayeti

Surenin 87 ve 88. Ayet-i kerimeleri, bu surenin diğer meşhur ayetlerindendir. Gufeyle namazının birinci rekâtında Fatiha suresinden sonra okunmaktadır ve aynı zamanda Hz. Yunus’un (a.s) hikayesine işaret etmektedir.

وَذَا النُّونِ إِذ ذَّهَبَ مُغَاضِبًا فَظَنَّ أَن لَّن نَّقْدِرَ عَلَیهِ فَنَادَی فِی الظُّلُمَاتِ أَن لَّا إِلَهَ إِلَّا أَنتَ سُبْحَانَک إِنِّی کنتُ مِنَ الظَّالِمِینَ ﴿۸۷﴾ فَاسْتَجَبْنَا لَهُ وَنَجَّینَاهُ مِنَ الْغَمِّ وَکذَلِک نُنجِی الْمُؤْمِنِینَ ﴿۸۸﴾

Onun duasını kabul ettik ve onu kederden kurtardık ve müminleri de işte böyle kurtaracağız. Gufeyle Namazının Kılınış Şekli Genellikle Camilerde Duvarlara Asılmaktadır. Bazıları «فَظَنَّ أَن لَّن نَّقْدِرَ عَلَیهِ» ibaretini, Hz. Yunus’un (a.s) dilinden şu şekilde tercüme etmişlerdir; Hz. Yunus (a.s) Allah’ın güç ve kudretinin onu kapsamayacağını sandı, halbuki Allah hakkında böyle bir düşünceye sahip olmak büyük günahlardan sayılmaktadır. Bu da peygamberlerin makam ve mevkilerine ters düşmektedir. Bu ibaretin doğru tercümesi, hem Ehlisünnet ve hem de Şia açısından şu şekildedir; Hz. Yunus (a.s) zannetti ki Allah onu sıkıştırmayacak ve zora sokmayacak. [10]

Yine aynı şekilde 87. Ayet-i kerimede yer alan ayet

«لَّا إِلَهَ إِلَّا أَنتَ سُبْحَانَک إِنِّی کنتُ مِنَ الظَّالِمِینَ»

Yunusiye Zikri olarak meşhurdur. İrfan ve ahlak üstatları, sürekli okunması halinde çok etkili bir zikir olduğu noktasında hemfikirlerdir ve devamlı okunduğu taktirde Seyru Süluk’ta ilerlemeye çalışan Salik-i İlallah’ın bir çok derdine derman olacaktır. [11][12]

Yeryüzü Salih kullara miras kalacaktır

Surenin 105. Ayet-i kerimesi de yine meşhur ayetler arasında yer almaktadır zira Allah Teâlâ bu ayet-i kerime de yeryüzünün Salih kullara miras kalacağını belirtmektedir.

وَلَقَدْ کتَبْنَا فِی الزَّبُورِ مِن بَعْدِ الذِّکرِ أَنَّ الْأَرْ‌ضَ یرِ‌ثُهَا عِبَادِی الصَّالِحُونَ

Yukarıda ki ayet-i kerime de geçen ibaretten yani; «عبادی الصالحون» mısdakının tıpkı nakledilen rivayetlere göre; İmam Mehdi (a.f) veya Ehlibeyt’in (a.s) Şiaları olduğu beyan edilmiştir. [13]

Surenin Fazileti

Allah Resulü’nden (s.a.a) nakledilen bir hadis-i şerifte şöyle buyrulmuştur; Her kim Enbiya suresini okursa, Allah onu kolay bir şekilde hesaba çeker, onun günahlarını affeder ve Kur’an’ı Kerimde ismi geçen tüm peygamberler, onu selamlar. [14] İmam Sadık’tan (a.s) şöyle bir rivayet nakledilmiştir: Her kim Enbiya suresini büyük bir içtenlikle ve ilgi ile okursa, aynı nimet dolu cennetlerde tüm peygamberlerle hemdem olan kimse gibidir ve dünya yaşantısında ise halkın nazarında heybetli bir görünüme sahip olacaktır. [15]

Monografi

Ceşni Arani tarafından Farsçaya çevrilen, Şeyh Ali Necefi’nin yazmış olduğu Enbiya suresinin tefsiri.

Surenin Arapça ve Türkçe Meali


Önceki Sure
Ta-Ha Suresi
Enbiya Suresi Sonraki Sure
Hac Suresi

Dış Bağlantılar

Kaynakça

  1. Hürremşahi, Bahauddin, h.ş 1377, c 2, s 1242.
  2. Tabatabai, Seyyid Muhammed Hüseyin, h.k 1393, c 14, s 244; Mekarim Şirazi, Nasır, h.ş 1382, c 3, s 153.
  3. Hürremşahi, Bahauddin, h.ş 1377, c 2, s 1242.
  4. Tabatabai, Seyyid Muhammed Hüseyin, h.ş 1393, c 14, s 256.
  5. Daneşname-i Kur’an ve Kur’an Pejuhi, c. 2, s. 1243.
  6. Tabatabai, Seyyid Muhammed Hüseyin, h.k 1393, c 14, s 244; Mekarim Şirazi, Nasır, h.ş 1382, c 3, s 153.
  7. Hameger, Muhammed, Kur’an sureleri, Nuru’s-Sakaleyn Kur’an ve İtret Kültür merkezi, birinci baskı, Kum, Neşri Nuşera, ş. 1392.
  8. Tabersi, Fadıl bin Hasan, Bita, c 16, s 111 ve 112.
  9. Kuleyni, Muhammed bin Yakup, h.k 1407, c 1, s 81.
  10. Suyuti, Abdurrahman bin Ebi Bekir, h.k 1404, c 4, s 333; Tabersi, Fadıl bin Hasan, Bita, c 16, s 157.
  11. Şirvani, Ali, h.ş 1386, s 225.
  12. Mezahiri, Hüseyin, h.ş 1389, s 114.
  13. Behrani, Haşim bin Süleyman, h.ş 1389, c 3, s 848.
  14. Tabersi, Fadıl bin Hasan, Bita, c 16, s 94.
  15. İbn Babıveyh, Muhammed bin Ali, h.ş 1382, v 608.

Bibliyografi

  • Kur’an-ı Kerim, tercüme: Muhammed Mehdi Fuladvend, Tahran, Daru’l Kur’ani’l Kerim, h.k. 1418/ m. 1376.
  • Daneşname-i Kur’an ve Kur’an Pejuhi, c. 2, Bahaddin Hürremşahi’nin katkılarıyla, Tahran, Dustan, Nahid, h.ş. 1377.
  • İbn Babıveyh, Muhammed bin Ali, Sevabu’l-Amal ve İkabu’l-Amal, Muhammed Rıza Ensari Mahallati, Nesim-i Kevser, Kum, h.ş 1382.
  • Behrani, Haşim bin Süleyman, el-Burhan fi Tefsiri’l-Kur’an, Müessese-i el-Bi’se, Kısmu’d-Dirasati’l-İslamiye, Kum, h.ş 1389.
  • Suyuti, Abdurrrahman bin Ebi Bekir, Ed Dürrül Mensur Fit Tefsir Bil Mesur, Kitaphane-i Ayetullah Maraşi Necefi, Kum, h.k 1404.
  • Şirvani, Ali, Bername-i süluk der namehayi salikan, Daru’l-Fikr, Kum, h.ş 1386.
  • Tabatabai, Muhammed Hüseyin, el-Mizan fi Tefsiri’l-Kur’an, Müessesetü'l-A'lemi li'l-Matbuat, Beyrut, h.k 1393.
  • Tabersi, Fadıl bin Hasan, Tercüme-i Tefsiri Mecmau’l-Beyan, Tercüme Haşim Rasuli, İntişarat-i Ferahani, Tahran, Bita.
  • Kuleyni, Muhammed Yakup, el-Kâfi, Daru’l-Kutubi’l-İslamiye, Tahran, h.k 1407.
  • Mezahiri, Hüseyin, Seyr’ü Süluk, Müessese-i Ferhengiyi Mütaalatiyi ez-Zehra, Kum, Bita.
  • Mekarim Şirazi, Nasır, Bergozide-i Tefsir-i Numune, Tahran, Daru’l-Kutubi’l-İslamiye, h.ş 1382.