Meryem Suresi

WikiShia sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
Meryem Suresi
Meryem Suresi.png
Anlamı Hz. Meryem (Hz. İsa'nın Annesi)
Başka İsmi “khyas” (kaf, ha, ya, ayn, sad)
Sınıfı Mekki
Nüzul Sırası 44
Sure Numarası 19
Cüz 16
Sayısal Bilgiler
Ayet Sayısı 98
Kelime Sayısı 972
Harf Sayısı 3935

Meryem suresi (Arapça: سورة المریم), konusu Hz. Meryem olduğu için sureye Meryem suresi adı verilmiştir. Mekke'de, Müslümanların Habeşistan'a hicret etmelerinden önce, Fâtır suresinden sonra inmiştir. Sure 98 ayettir. Mushaf’taki resmi sırası itibarıyla 19, iniş sırasına göre ise 44. suredir.

Muhammed b. İshâk'ın Sire'sinde belirtildiğine göre, Ca'fer b. Ebî Tâlib (r.a.) bu surenin baş taraflarını Necâşî'ye ve onun arkadaşlarına okumuştur. Sure, içinde tilavet secdesi bulunan surelerden biridir.

Surenin Tanıtımı

  • İsimlendirilmesi

Sure, Hz. Meryem (s.a) kıssasına işaret ettiği için bu adla adlandırılmıştır. Surenin bir diğer adı “khyas” (kaf, ha, ya, ayn, sad), zira mukatta harflerle başlayan onuncu suredir.[1]

  • İniş Sebebi ve Yeri

Bu sureye muhtasar olarak “kafha” demişlerdir. Sure Mekke’de inmiştir.

  • Ayet Sayısı ve Diğer Özellikleri

Surenin toplam 98 veya 99 ayeti vardır, ancak birincisi daha doğrudur. Kelime sayısı 972, harf sayısı 3935’tir.

Mushaf resmi sıralamasında on dokuzuncu, [2] iniş sırasına göre ise kırk dördüncü suredir. Uzunluk açısından mesani surelerin beşincisidir. Nispeten küçük ve yarım cüzden daha azdır. İçinde yemin geçen surelerdendir. 68. Ayetinde haşır (mead) konusunda Allah’a and içilmektedir.Meryem suresi mukatta harflerle başlayan surelerdendir.[3]

İçeriği

Surenin ana teması; Hz. Meryem’in (s.a) kıssası, Hz. İsa’nın (a.s) doğumu ve beşikteyken konuşması, annesinin iffet ve taharetine tanıklık etmesi, iki büyük peygamberin (Hz. Zekeriya ve Hz. Yahya) kıssası, Hz. İbrahim’in (a.s) kıssasına kısa bir işaret, Allah’ın evlat edinmek ve şirkten tenzih edilmesi, Allah’ın vahdaniyeti ve kıyametten bazı kesitler sunulması.Şefaat [4] konusu, el-Mizan tefsirine göre Meryem suresinin asıl mesajı peygamberlerin öykülerinde yer alan müjdelemek ve korkutmaktır.[5]

Kaf, ha, ya, ayn ve sad’dan (کهیعص ) maksat nedir

Meryem suresinin başlangıcında ki mukatta harflerinin (کهیعص) manası hakkında, İslami kaynaklarda iki tür rivayet nakledilmiştir:

1-Bu harflerden her birerinin, Allah’ın büyük isimlerinden birine işaret ettiğini beyan eden rivayetler: Kaf harfi «ک» Allah’ın ‘‘Kafi’’ ismine, Ha harfi «ه» Allah’ın ‘‘Hadi’’ ismine, Ya harfi «ی» Allah’ın ‘‘Veli’’ ismine, Ayn harfi «ع» Allah’ın ‘‘Alim’’ ismine ve Sad harfiyse «ص» Allah’ın Sadıku’l-Vaat ( verdiği vaade sadık kalan kimse) ismine işaret etmektedir.

2-Mukatta harflerini, Kerbela vakıasına yorumlayan rivayetler: Kaf harfi «ک» Kerbela’ya, Ha harfi «ه» Peygamber hanedanının katledilmesine, Ya harfi «ی» Yezid’e, Ayn harfi «ع» susuzluğa ve Sad harfiyse «ص» İmam Hüseyin (a.s) ve yarenlerinin sabır ve direnişine işaret etmektedir. [6] Allame Tabatabai ilk bölümde ki rivayeti Ya harfinin «ی» Veli kelimesiyle herhangi bir irtibatı olmadığından dolayı doğru bulmamaktadır. [7]

Ehlisünnetten bazıları da, Meryem suresinin başlangıcında ki mukatta harflerinin, Allah’ın isimlerine işaret ettiğine inanmaktadır. [8]

Tarihi Rivayetler ve Öyküler

  • Hz. Zekeriya (a.s) ve Hz. Yahya’nın (a.s) kıssaları: 2-15. Ayet-i kerimeler.

Ana madde: Hz. Zekeriya (a.s)

Hz. Zekeriya’nın (a.s) çocuğu yoktu ve bundan dolayı oldukça rahatsızdı. Allah’a şöyle dua etti; yaşlandım, benden sonra yakınlarımın senin dinini koruyacakları noktasında endişeliyim, diğer taraftan eşimde kısırdır. Sen kendin bana bir veliaht ihsan eyle. Allah Teâlâ, Hz. Zekeriya’nın (a.s) duasını kabul etti ve ona Yahya adında bir erkek evlat vereceği konusunda müjde verdi. Hz. Zekeriya (a.s) zahiri sebeplerin hazır olmadığını görüyordu; kendisi yaşlanmıştı, eşi de kısırdı, işte bu nedenden dolayı, Allah Teâlâ’dan şöyle bir soru sordu; bu şartlarda, ben nasıl çocuk sahibi olabilirim ki? Yüce Allah ise Hz. Zekeriya’nın (a.s) sorusuna karşılık şöyle bir cevap verdi; hiçbir şey yokken her şeyi vareden Allah için senin evlat sahibin olman daha kolay bir iştir.

Hz. Zekeriya (a.s) Allah’tan bir nişane istedi, Allah Teâlâ Hz. Zekeriya’ya (a.s) şöyle dedi; üç gün boyunca Allah’ı anma dışında insanlarla konuşamayacaksın. Hz. Zekeriya (a.s) bu müjdeyi duyduktan sonra, insanlara Allah’ı çokça anmalarını söyledi ve dedi ki; Allah bana çok büyük bir nimet verecek ve tüm insanlar ondan faydalanacak. [9] Daha sonra Allah Teâlâ, 12. Ayet-i kerimeden 15. Ayet-i kerimeye kadar bu surede Hz. Zekeriya’nın (a.s) oğlu Hz. Yahya’ya hitap ederek, onun iyi sıfatlarını sayıyor. Hz. Meryem (s.a) ve Hz. İsa’nın (a.s) doğumu: 16-38. Ayet-i kerimeler.

Hz. Meryem (s.a) ailesinden ayrılarak, kendisine Rabbine ibadet edebilmesi için bir yer seçti. Allah Teâlâ şöyle buyuruyor; Hz. Meryem’in (s.a) yanına çok yakışıklı ve çekici erkek kılığında bir melek gönderdik, Hz. Meryem (s.a) günaha mürtekip olma korkusuyla Allah’a sığındı. Tam o sırada melek kendini tanıttı ve Allah tarafından geldiğini ve Hz. Meryem’e (s.a) Allah katından bir erkek evlat hediye edeceğini söyledi. Bu haber Hz. Meryem’i (s.a) daha da endişelendirdi. Hz. Meryem (s.a) kendi kendine şöyle söylendi; nasıl olurda hiç evlenmediğim halde çocuk sahibi olabilirim! Melek, Hz. Meryem’i (s.a) sakinleştirmeye çalışıyor ve bu işin Allah için çok kolay bir şey olduğunu ve bunun Allah tarafından kendisine verilen bir rahmet nişanesi olduğunu anlatmaya çalışıyordu.

Netice itibariyle Hz. Meryem (s.a) hamile kaldı ve Beytü’l-Mukades’ten uzaklaştı. Hz. Meryem (s.a) doğum sancısı başladığında, bir ağacın altına uzandı ve doğum sancısının vermiş olduğu dertten dolayı, içinden keşke ölseydim de unutulsaydım diye geçirdi. Tam o esnada, Allah katından şöyle bir nida geliverdi; Allah ayağının altından tertemiz bir pınar akıtıverdi ve altında oturduğun kurumuş hurma ağacından, senin için tap taze hurmalar yetiştiriverdi. Aynı zamanda Allah Teâlâ, Hz. Meryem’e (s.a) şöyle ilham etti; dünyaya getirdiğin çocuk hakkında sana yöneltilen iftiralara karşı cevap verme ve 3 gün susma orucu tuttuğunu söyle; elbette bu tür oruç, İslam dininde haramdır.

Hz. Meryem’in (s.a) çocuğu dünyaya geldi ve Hz. Meryem (s.a) çocuğuyla birlikte kendi kavmine döndü. Bazıları, Hz. Meryem’e (s.a) iftira attı fakat Hz. Meryem (s.a) kundaktaki çocuğu göstererek, onunla konuşmalarını istedi. Halk, kundakta olan bir bebekle nasıl konuşulabilir ki diye sordu? Tam o sırada kundaktaki bebek konuşmaya başladı ve ilk söylediği cümle ‘‘Ben Allah’ın kuluyum’’ oldu. Allah bana kitap verdi ve beni peygamber olarak seçti. Aynı şekilde beni bereketli kıldı ve bana namaz kılmamı, zekât vermemi emretti ve beni cebbar ve eşkıya değil de, iyilik işleyen birisi olarak karar kıldı dedi. Allah’ın selamı benim üzerime, doğduğum güne, öleceğim güne ve tekrar dirileceğim güne olsun. Meryem suresi 16-36. Ayet-i kerimelere müracaat ediniz: [10]

  • Hz. İbrahim’in (a.s) kıssası: Hz. İbrahim (a.s) ile Azer’in konuşmaları ve Hz. İbrahim’in (a.s) Azer için istiğfar etmesi, Hz. İshak (a.s) ve Hz. Yakub’un (a.s) doğumu 40-50. Ayet-i kerimeler.
  • Hz. Musa’nın (a.s) kıssası: Tur dağı tarafından bir nidanın gelmesi, Hz. Harun’un (a.s) peygamberliği 52 ve 53. Ayet-i kerimeler.
  • Hz. İsmail’in (a.s) risaleti: 54 ve 55. Ayet-i kerimeler.
  • Hz. İdris’in (a.s) risaleti: 56 ve 57. Ayet-i kerimeler.

Devamında bu sure, Hz. İbrahim (a.s) ve Hz. Musa’nın (a.s) kıssalarına işaret etmektedir.

Fazilet ve Özellikleri

İmam Sadık’tan (a.s) şöyle bir rivayet nakledilmiştir: Bu sureyi okuma noktasında süreklilik gösteren her kes, bu surenin bereketi sayesinde evlat, mal ve can bakımından tamamen ihtiyaçsız olmadığı sürece bu dünyadan göçmez. [11]

Surenin Arapça ve Türkçe Meali


Önceki Sure
Kehf Suresi
Meryem Suresi Sonraki Sure
Ta-Ha Suresi

Dış Bağlantılar

Kaynakça

  1. Daneşname-i Kur’an ve Kur’an pejuhi, h.ş 1377, c 2, s 12.
  2. Marifet, Amuzeş-i Ulum-i Kur’an, h.ş 1371, c 2, s 166.
  3. Daneşname-i Kur’an ve Kur’an pejuhi, h.ş 1377, c 2, s 1242.
  4. Mekarim Şirazi, Bergozide-i Tefsir-i Numune, h.ş 1382, c 3, s 77.
  5. Tabatabai, Seyyid Muhammed Hüseyin, Tercüme-i Tefsir-i el-Mizan, h.ş 1370, c 14, s 6.
  6. Mekarim Şirazi, Bergozide-i Tefsir-i Numune, h.ş 1382, c 3, s 78; Behrani, el-Burhan fi Tefsiri’l-Kur’an, h.ş 1389, c 3, s 697; Kummi, Tefsir-i el-Kummi, h.k 1363, c 2, s 48.
  7. Tabatabai, Seyyid Muhammed Hüseyin, Tercüme-i Tefsir-i el-Mizan, h.ş 1370, c 14, s 30.
  8. Suyuti, ed-Dürrü’l-mensûr, h.k 1404, c 4, s 258 ve Salebi, Arama Sonuçları El-Keşf ve'l-Beyan, h.k 1422, c 6, s 205.
  9. Meryem suresi 2-11. Ayet-i kerimeler.
  10. Mekarim Şirazi, Bergozide-i Tefsir-i Numune, h.ş 1382, c 3, s 82-88.
  11. Mekarim Şirazi, Bergozide-i Tefsir-i Numune, h.ş 1382, c 3, s 77.

Bibliyografi

  • Kur’an-ı Kerim, tercüme: Muhammed Mehdi Fuladvend, Tahran, Daru’l Kur’ani’l Kerim, h.k. 1418/ m. 1376.
  • Daneşname-i Kur’an ve Kur’an Pejuhi, c. 2, Bahaddin Hürremşahi’nin katkılarıyla, Tahran, Dustan, Nahid, h.ş. 1377.
  • Behrani, Haşim bin Süleyman, el-Burhan fi Tefsiri’l-Kur’an, Kum, Müessese-i el-Biset, Kısmu’d-Dirasetu’l-İslamiye, h.ş 1389.
  • Hamager, Muhammed, Sahtar-i Surehayi Kur’an-i Kerim, Tehiyye-i Müessese-i Ferhengiyi Kur’an ve İtret-i Nuru’s-Sakaleyn, Kum, Neşr-i Nüşera, h.ş 1392.
  • Suyuti, Abdurrrahman bin Ebibekr, Ed-Dürru'l-Mensur fi't-Tefsir bi'l-Me'sur, Kum, Kitaphane-i Umumiyi Ayetullah Maraşi Necefi, h.k 1404.
  • Tabatabai, Seyyid Muhammed Hüseyin, Tercüme-i Tefsir-i el-Mizan, Tercüme Muhammed Bakır Musevi, Bonyad-i İlmi ve Fikri-i Allame Tabatabai, h.ş 1370.
  • Marifet, Muhammed Hadi, Amuzeş-i Ulum-i Kur’an, Tercüme Ebu Muhammed Vekili, Merkez-i Çap ve Neşr-i Sazman-i Tebliğat-i İslami, h.ş 1371.
  • Mekarim Şirazi, Nasır, ve Ahmet Ali Babayi, Bergozide-i Tefsir-i Numune, Tahran, Daru’l-Kutubi’l-İslamiye, h.ş 1382.