Saff Suresi

Öncelik: b, kalite: c
linksiz
infobox'siz
navbox'siz
yönlendirmesiz
wikishia sitesinden
Saff Suresi
Küçük resim oluşturmada hata: Dosya eksik

Anlamı Saf Tutmak
Başka İsmi "Havariyyun" (has ve özel yaranlar), "Hz. İsa"
Sınıfı Medeni
Nüzul Sırası 109
Sure Numarası 61
Cüz 28
Sayısal Bilgiler
Ayet Sayısı 14
Kelime Sayısı 226
Harf Sayısı 966

Saff Suresi (Arapça: سورة الصف‎) Kur’an-ı Kerim’in Medeni surelerinden olup, Mushaf’taki resmi sırası itibarıyla 60. ve iniş tarihine göre ise, Kur’an’ın 109. suresidir.

Bu sure adını, 4. ayette geçen ve “saf tutmak” anlamına gelen "Saf" kelimesinden almıştır. Sure lafız ve hacim bakımından kısa surelerden, yani “Mufassal” surelerdendir. Ancak Mufassal sureler içinde de “Tival” surelerden sayılmakla birlikte, diğer surelere nispet daha küçüktür.

Saff Suresi, Allah’ı tesbih (سَبَّحَ لِلَّـهِ) ifadesiyle başlayan ve “Müsebbihât” diye bilinen yedi sureden birisidir. Saff Suresi, adını 4. ayette geçen ve “saf tutmak” anlamına gelen "Saf" kelimesinden almıştır. Bununla birlikte Allah’ın kuşkusuz kendi yolunda, kurşun dökümü (sağlam) bir yapı gibi saf bağlayarak çarpışanları sevdiğine işaret etmektedir.

Diğer İsimleri

Saff Suresi'nin ikinci ismi “Havariyyun” Suresi'dir.[Not 1] “Havari” kelimesi daha çok Hz. İsa’nın (a.s) Sıddık yaranlarına özgüdür ve bu surenin 14. ayetinde kullanılmıştır. Bu surenin üçüncü ismi ise, “İsa”dır. Zira Ulû'l Azm peygamberlerinden olan Hz. İsa’nın (a.s) adı, Saff Suresi'nin 6. ve 14. ayetlerinde zikredilmiştir.

Konuları

Saff Suresi'nin 6. ayetinde Hz. İsa (a.s) Ben-i İsrail’e (İsrailoğullarına) kendisinden sonra Tevrat ve İncil’i doğrulayan ve adı Ahmed (Ahmed, Hz. Muhammed’in (s.a.a) isimlerinden biridir) olan bir peygamberin geleceğini müjdelemektedir. Ayetlerinin sayısı hakkında bir görüş ayrılığı bulunmayan bu sure, 14 ayet, 226 kelime ve 966 harften ibarettir. Mushaf’taki resmi sırası itibarıyla 60. ve iniş tarihine göre ise, 109. suredir. Sure Medenidir.

Saff Suresi, lafız ve hacim bakımından kısa surelerden, yani “Mufassal” surelerdendir. Ancak Mufassal sureler içinde de “Tival” surelerden sayılmakla birlikte, diğer surelere nispetle daha küçük ve hizb’in bir bölümünü oluşturmaktadır. Allah’ı tesbih (سَبَّحَ لِلَّـهِ) ifadesiyle başlayan ve “Müsebbihât” diye bilinen yedi sureden birisidir.

Allah’ın tesbih ve takdisi, sözü ile ameli bir olmayanları kınama ve serzeniş, asıl ve son zaferin Allah’ın dini üzere olacağı, din ve Allah düşmanlarının istememelerine ragmen Allah’ın nurunu tamamlayacağı, insanları Allah’a imana ve onun yolunda mal ve canla cihad etmeye teşvik etme ve Allah yolunda infak etmenin günahların bağışlanmasına sebep olduğu gibi konular bu surenin diğer konularındandır.[1]

Kıraatinin Fazileti

Bir rivayete göre İslam Peygamberi (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “İsa (a.s) suresini okuyan kimseye hayatta olduğu müddetçe (o sure ona) selam göndererek, bağışlanma ve mağfiret talebinde bulunur. Kıyamet gününde ise, Hz. İsa’nın (a.s) refik ve dostu olur.”[2]

Aynı şekilde İmam Bakır’dan (a.s) şöyle rivayet edilmiştir: “Her kim Saff Suresi'ni kıraat eder ve onu farz ve müstehab (sünnet) namazlarında her daim okursa, Allah-u Teâla onu melekler ve peygamberlerle birlikte aynı safta karar kılar.”[3]


Meşhur Ayetler

«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ كَبُرَ‌ مَقْتًا عِندَ اللَّـهِ أَن تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ»

Ey inananlar! Ne diye yapmayacağınız şeyi söylersiniz? Allah katında en nefret edilen şey, yapmayacağınız şeyi söylemenizdir. (Ayet 2 ve 3)

Bu ayeti kerimenin iniş sebebi hakkında şu şekilde denilmiştir: Bir grup Müslüman şöyle diyordu: “Eğer biz bilseydik ki Allah katında hangi iş en çok sevilendir, canımızı malımızı ona sarfederdik”. Allah Cihadı tanıtarak onları Uhud savaşıyla sınadı; ancak onlar savaştan kaçtı. [4]

“Tefsir-i Kummi” kitabında şöyle yazılmıştır: Sözlerine amel etmeyenlerden maksat, Allah Resulü’ne (s.a.a) yardım edeceklerine, emirlerine uyacaklarına ve İmam Ali (a.s) hakkında Peygamber Efendimizle (s.a.a) olan ahitlerine bağlı kalacaklarına dair vaatte bulunan Peygamber Efendimizin (s.a.a) sahabeleridir; ancak Allah onların ahitlerine vefa etmeyeceklerini bildirdi. [5]

وَأُخْرَى تُحِبُّونَهَا نَصْرٌ مِّنَ اللَّهِ وَفَتْحٌ قَرِيبٌ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ

Ve başka bir şey daha var ki seversiniz: Yardım ve zafer Allah'tan ve pek yakın bir fetih ve müjdele inananları.

“Fethu’n Karib” (Yakın bir fetih) den maksadın hangi zafer olduğu noktasında tefsirciler arasında farklı görüşler bulunmaktadır:

Birçokları Mekke’nin fethi olarak tefsir etmişlerdir; bazıları, İran ve Rum topraklarının ele geçirilmesi olarak ve bazıları da Müslümanların kazanmış olduğu tüm İslami fetihler olarak yorumlamışlardır. [6] “Tefsir-i Kummi” kitabında beyan edildiğine göre ise “Feth-i Karib”den maksat, İmam Mehdi’nin (a.f) zaferidir. [7]

Fazilet ve Özellikleri

Saff Suresi’ni okumanın fazileti hakkında Allah Resulü’nden (s.a.a) şöyle bir hadis-i şerif nakledilmiştir: Her kim Hz. İsa’nın (a.s) suresini (Saff Suresi) okursa, dünyada olduğu müddetçe Hz. İsa (a.s) ona selam gönderir ve onun için af ve bağışlanma talebinde bulunur; kıyamet günündeyse, Hz. İsa (a.s) ile beraber oluverir. [8]

İmam Muhammed Bakır’dan (a.s) şöyle bir rivayet nakledilmiştir: Her kim Saff Suresi'ni okursa, farz ve sünnet namazlarında sürekli okursa, Allah-u Teâlâ onu peygamberler ve meleklerle aynı safta tutar. [9]

Tarihi Rivayetler ve Öyküler

  • Hz. Musa’nın (a.s) kavminin eziyetleri karşısındaki şikâyetleri (Ayet: 5),
  • Hz. İsa’nın (a.s) İsrailoğullarını davet etmesi; Hz. Muhammed’in (s.a.a) peygamberliğini müjdelemesi, mucize getirmesi ve sihirbazlıkla suçlanması (Ayet: 6),
  • Hz. İsa’nın (a.s) Havariler ile konuşması; İsrailoğullarından bazılarının iman getirmesi ve bazılarının da inkâr etmesi (Ayet: 14).


Önceki Sure
Mümtehine Suresi
Saff Suresi Sonraki Sure
Cuma Suresi

Dış Bağlantılar

Kaynakça

  1. Danişname-i Kur’an ve Kur’an Pejuhi, c. 2, s. 1255.
  2. Mecmaü'l Beyan, c. 9, s. 459.
  3. Sevabu'l Âmal, s. 118.
  4. Vahidi, Esbab-ı Nüzul, s. 448, 1411 h.k.
  5. Kummi, Tefsir-i Kummi, c. 2, s. 365, 1367 h.ş.
  6. Mekarim Şirazi, Tefsir-i Numune, c. 24, s. 91.
  7. Kummi, Tefsir-i Kummi, c. 2, s. 366, 1367 h.ş.
  8. Tabersi, Mecmau’l Beyan, c. 9, s. 459.
  9. Şeyh Saduk, Sevabu’l Amal, s. 118, 1406 h.k.
  1. havarinin çoğulu; has ve özel yaranlar manasına gelmekte

Bibliyografi

  • Kur’an-ı Kerim, tercüme: Muhammed Mehdi Fuladvend, Tahran, Dâru'l Kur'âni'l Kerîm, 1418 h.k. / m. 1376.
  • Danişname-i Kur’an ve Kur’an Pejuhi, c. 2, Bahaddin Hürremşahi’nin katkılarıyla, Tahran, Dustan, Nahid, 1377 h.ş.
  • Ramyar, Mahmut, Tarih-i Kuran, Tahran, İntişarat-ı İlmi ve Ferhengi, 1362 h.ş.
  • Şeyh Saduk, Sevabu’l Amal ve İkabu’l Amal, Kum, Daru’ş-Şerif er-Razi, İkinci baskı, 1406 h.k.
  • Tabatabai, Seyyid Muhammed Hüseyin, el-Mizan fi Tefsiri’l Kuran, Kum, Defter-i İntişarat-ı İslami Camia-i Müderrisin-i Havza-i İlmiye-i Kum, Beşinci baskı, 1417 h.k.
  • Tabersi, Fazıl b. Hasan, Mecmeu'l Beyan|Mecmau’l Beyan fi Tefsiri’l Kuran, Fazlullah Yezdi ve Haşim Resulü’nün katkılarıyla, Tahran, Nasır Hüsrev, Üçüncü baskı, 1372 h.ş.
  • Ferheng Name-i Ulum-u Kuran, Kum, Defter-i Tebligat-ı Havza-i İlmiye-i Kum.
  • Kummi, Ali b. İbrahim, Tefsir-i Kummi, Kum, Daru’l Kitap, Dördüncü baskı, 1367 h.ş.
  • Marifet, Muhammed Hadi, Amuzeş-i Ulum-u Kur’an, Merkez-i Çap ve Neşr-i Sazman-ı Tebligat-ı İslami, Birinci baskı, 1371 h.ş.
  • Mekarim Şirazi, Nasır, Tefsir-i Numune, Tahran, Daru’l Kutubi’l İslamiye, Birinci baskı, 1374 h.ş.
  • Vahidi, Ali b. Ahmed, Esbabu Nuzuli’l Kuran, Beyrut, Daru’l Kutubi’l İlmiye, Birinci Baskı, 1411 h.k.