Rugayye bint Ali

WikiShia sitesinden
(Hz. Ali’nin (a.s) Kızı Rukayye sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
Rugayye (İmam Ali’nin Kızı)
Example alt text
Hz. Rugayye'nin Türbesi
İsmi Rugayye bint Ali b. Ebu Talib
Doğum Tarihi -
Ölüm Tarihi Hicri 61. yılda hayatta
Baba Adı İmam Ali (a.s)
Anne Adı Sahba
Kabri Mısır - Kahire
Eşi Müslim b. Akil
Çocukları Abdullah b. Müslim
Akrabaları İmam Ali - İmam Hasan (a.s) - İmam Hüseyin (a.s)

Rukayye bint Ali(Arapça:رُقَیة بنت علی علیه‌السلام); Müslim b. Akil’in eşi ve Kerbela esirlerindendir.

Rukayye Kerbela’da bulunmuş ve Mekke’den Kufe’ye doğru hareket ederken eşi Müslim b. Akil’in şehadet haberini almıştır. Aşura günü de çocukları Abdullah ve Muhammed (bir nakle göre) şehit edilmiş ve kendisi de Ömer b. Sa’d’ın askerleri tarafından esir alınmıştır. Kahire’de ona atfedilen bir kabir bulunmaktadır. Hicri 1416 yılında Hindistan Davudi Buhreleri tarafından onun kabrinin eski zarihi değiştirilmiştir.

Nesebi

İmam Ali’nin (a.s) cariyesi olan Rukayye’nin annesi Sahba, Rebie Taglebiyye’nin kızıdır.[1] Zebihullah Mahallati Sahba’nın, Rukayye ve Ömer b. Ali’nin annesi olduğunu belirtmiştir.[2] Rukayye amcasının oğlu Müslim bin Akil ile evlenmiştir.[3] Riyaheynu’ş-Şeria kitabının yazarı onun Müslim b. Akil’den Abdullah ve Muhammed adında iki erkek çocuğu ve bir de kız evladı olduğunu yazmıştır. O, Abdullah’ı Sekine bint Hüseyin’in (a.s) eşi olarak bilmiştir.[4]

Bazı kaynaklarda ondan, muhtemelen künyesi nazara alındığından dolayı Ümmü Külsüm olarak yad edilmiştir.[5] Seyyid Muhsin Emin eserinde Rukayye’yi, Ümmü Külsüm-ü Kübra ve Ümmü Külsüm-ü Suğra’dan hariç, Ümmü Külsüm’ü Vusta (ortanca Ümmü Külsüm) olarak zikretmiştir.[6]

Kerbela Vakıası

Rukayye bint Ali (a.s) Aşura vakıasında İmam Hüseyin’le (a.s) birlikte Kerbela’ya gelmiştir. Zebihullah Mahallati’nin naklettiğine göre, Rukayye’nin üç evladı da ona bu yolculukta eşlik etmiştir. O, yolculuğunun ortalarında eşi Müslim bin Akil’in şehadet haberini almıştır. Oğlu Abdullah b. Müslim de Kerbela’da şehit edilmiştir.[7]

Rukayye bint Ali'nin Zarihi


Mahallati de, Muhammed ve Abdullah’ın Kerbela hadisesinde şehit düştüklerinden ve kendisinin de esir alındığından söz etmektedir.[8]

Kabri

Mucemu’l-Buldan’da nakledilenlere binaen, Rukayye bint Ali’nin kabri Mısır’ın Kahire şehrindedir.[9]

Rukayye bint Ali’ye (a.s) atfedilen kabrin zarihi hicri kameri 1416 yılında yapılmıştır ve dekoratif sanatlar (sanatsal işlemeler) açısından diğer gümüş zarihlerden farklıdır. Zarih yaklaşık dikdörtgen şeklindedir ve kenarlarında aralıklarla ağımsı üç veya dört pencere yer almaktadır. Zarihin tavanının üstünde küçük bir kubbe ve kenarlarının açılarının üzerinde ise Kufe mescidinin minaresinin köşelerindeki işlemelere benzeyen (Mescidu’l-Akmer’deki mevcut işlemelerin örnekleri taklit edilmiş) işlemeler bulunmaktadır. Zarihin tabanı oyma yeşil mermerlerden oluşmaktadır. Rukayye bint Ali’nin (a.s) gümüş zarihi Hindistan’ın Davudi Buhreleri tarafından tasarlanmış ve eski bakır zarihle değiştirilmiştir.[10]

Kaynakça

  1. İbn Sa’d, et-Tabakat (h.k 1410), c. 3, s. 14; İbn Cevzi, el-Muntazam (h.k 1412), c. 4, s. 109; Taberi, Tarih (1967), c. 4, s. 359; İbn Kesir, el-Bidaye ve’n-Nihaye, c. 6, s. 352.
  2. Mahallati, Riyaheynu’ş-Şeria (h.ş 1373), c. 4, s. 255 - 256.
  3. Belazuri, Ensabu’l-Eşraf (h.k 1394), c. 2, s. 70.
  4. Mahallati, Riyaheynu’ş-Şeria (h.ş 1373), c. 4, s. 255.
  5. İbn Anbe, Umdetu't-Talib (h.k 1417), s. 32.
  6. Emin, A’yanu’ş-Şia (h.k 1406), c. 3, s. 484.
  7. Halife, Tarihi Halife (h.k 1415), s. 145; Emin, A’yanu’ş-Şia (h.k 1406), c. 7, s. 34; Belazuri, Ensabu’l-Eşraf (h.k 1394), c. 2, s. 70; Taberi, Tarih (1967), c. 5, s. 469; İbn Esir, el-Kamil (h.ş 1371), c. 9, s. 412; Ebu’l-Ferec İsfahani, Mekatilu’t-Talibiyyin (Daru’l-Marife), s. 98.
  8. Mahallati, Riyaheynu’ş-Şeria (h.ş 1373), c. 4, s. 255.
  9. Hamevi, Mucemu’l-Buldan (1995), c. 5, s. 142.
  10. Ahmed Hameyar; Asarı Huneri ve Umraniyi İsmailiyanı Buhre-i Hind der Etabatı Aliyat ve Ziyaretgahhayi Şia (İkinci bölüm: Şam ve Mısır).

Bibliyografi

  • İbn Esir, el-Kamil, tercüme: Ebu’l-Kasım Halet ve Abbas Halili, Müessese-i Matbuatiyi İlmi, Tahran, h.ş 1371.
  • İbn Cevzi, Abdurrahman b. Ali, el-Muntazam fi Tarihi’l-Umem ve’l-Muluk, tahkik: Muhammed Abdulkadir Ata ve Mustafa Abdulkadir Ata, Daru’l-Kutubu’l-İlmiyye, Tab’atu’l-Uvla, Beyrut, 1412 / 1992.
  • İbn Sa’d, Muhammed b. Sa’d, et-Tabakatu’l-Kubra, tahkik: Muhammed Abdulkadir Ata, Daru’l-Kutubu’l-İlmiyye, Tab’atu’l-Uvla, Beyrut, 1410 – 1990.
  • İbn Anbe Hasani, Umdetu’t-Talib fi Ensabi Al-i Ebi Talib, Kum, Ensariyan, 1417.
  • Ebu’l-Ferec İsfahani, Ali b. Hüseyin, Mekatilu’-t-Talibiyyin, tahkik: Seyyid Ahmed Sakar, Beyrut, Daru’l-Marife.
  • Emin, Seyyid Muhsin, A’yanu’ş-Şia, Daru’t-Taaruf li’l-Matbuat, 1406.
  • Belazuri, Ensabu’l-Eşraf, tahkik: Muhammed Bakır Mahmudi, Beyrut, Müessesetu’l-A’lemi li’l-Matbuat, Tab’atu’l-Uvla, 1394 – 1974.
  • Hamevi, Yakut b. Abdullah, Mucemu’l-Buldan, Daru Sadır, Tab’atu’s-Saniye, 1995.
  • Halife b. Hayyat, Tarihi Halife, tahkik: Fevvaz, Daru’l-Kutubu’l-İlmiyye, Tab’atu’l-Uvla, Beyrut, 1415 – 1995.
  • Taberi, Muhammed b. Cerir, Tarihu’l-Umem ve’l-Muluk, tahkik: Muhammed Ebu’l-Fazl İbrahim, Daru’t-Turas, Beyrut, 1967.
  • Mahallati, Zebihullah, Rivayehnu’ş-Şeria, Daru’l-Kutubu’l-İslamiyye, Tahran, h.ş 1373.