Öncelik: a, kalite: c
linksiz
kategorisiz
navbox'siz
yönlendirmesiz
kaynaksız

Caferiyye

WikiShia sitesinden
(Caferi mezhebi sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara

Caferiyye - Caferi (Arapça: جعفرية); birkaç İslam fırkasının ortak ismidir ve genellikle İmamiyyeyi isna aşeriyye (on iki imam Şia’sı) mezhebi ve İmam Sadık’tan (a.s) sonra oğlu İmam Musa Kazım’a (a.s) ve O hazretten sonra da on ikinci imam Hz. Mehdi’ye (a.f) kadar olan imamlara inanan, İmam Cafer Sadık’ın (a.s) takipçileri için kullanılmaktadır. Caferiyye kelimesinin İmam Cafer Sadık (a.s) takipçilerine atfedilmesi, hadis ve Şia’nın fıkhi delillerinin diğer imamlardan daha çok İmam Sadık’tan (a.s) nakledilmesinden dolayıdır.

Caferiyye Kelimesinin Kullanıldığı En Önemli Yer

Caferi - Caferiyye kelimesi, İmam Sadık’tan (a.s) sonra oğlu İmam Musa Kazım’a (a.s) ve O hazretten sonra da on ikinci imam Hz. Mehdi’ye (a.f) kadar olan imamlara inanan, İmam Cafer Sadık’ın (a.s) takipçileri için kullanılmaktadır. Caferiyye kelimesinin bu manası on iki imam Şia’sı mezhebine mutabıktır; zira Şia’nın fıkhi hadislerinin çoğu İmam Sadık’tan (a.s) rivayet edilmiştir ve aynı şekilde Şia’nın fıkhi delilleri de diğer imamlardan daha çok İmam Sadık’tan (a.s) nakledilmiştir. Ayrıca Şia fıkhını Caferi fıkhı ve İmamiyye mezhebini de Caferi mezhebi olarak adlandırmışlardır.[1]

Bu unvan İmam Cafer Sadık’ın (a.s) hayatı döneminde de kullanılmıştır; nitekim bir şahıs imam Sadık’ın (a.s) huzuruna gelerek Şiaları, Caferi diye adlandırdıkları haberini verdi. Bunun üzerine İmam Sadık (a.s) kendisinin takipçilerinden çok az sayıda kişinin bu nispete layık olduğunu hatırlattı.[2] Dolayısıyla bu mezhebi tanıtma veya itikadını ispat etme üzerine yazılan fıkıh, usul veya kelam kitaplarının hepsi Caferi – Caferiyye unvanını içinde barındırmaktadır.[3]

Diğer Kullanımları

  • Şii mütekellimlerden Abdurrahman b. Muhammed’in takipçisi guluvculardan bir grup, İmam Sadık’ın (a.s) şehadetini inkar ederek onun gaybetine ve rec’atine inanmışlardır. Bu grup tarihte Caferiyyeyi Vakıfiyye olarak da bilinmektedir.[4] El-Gadir kitabının sahibi Abdu’l Hüseyin Emini Mugayre b. Said ve Beyan b. Sem’an gibi guluvcuları da Caferiyye olarak adlandırmıştır.[5]
  • Cafer b. Harb Hemdani (vefat: 236) ve Cafer b. Mübeşşir Sakafi (vefat: 234) takipçilerine de Caferiyye denmiştir.[6]
  • Bazı Milel ve Nihel yazarları[7] İmam Hasan Askeri’nin (a.s) kardeşi Caferi Kezzab’ın (vefat: 271) imametine inananları da Caferi olarak adlandırmışlardır.[8]
  • İsmaili olup Ehlisünnet'e yönelen Buhreyi Davudiyye’nin bir kolu da caferiyye - caferi olarak adlandırılmıştır. Bu kol 9. asırda yaşayan Şiraz ahalisinden olan Cafer adlı birisine mensuptur.[9]
  • Caferi Tayyar’ın (vefat: hicretin sekizinci yılı) evlat ve torunlarına da Caferi denmiştir.[10]

Ayrıca Bakınız

Dış Bağlantılar

Kaynakça

  1. Örnek olarak bakınız: Delailu’l İmame, s. 247; İbn Atiyye, el-Munazarat Beyne Fukahau’s Sünne ve Fukahau’ş Şia, s. 63; Meclisi, Biharu’l Envar, c. 47, s. 9; Kaşifu’l Kıta, Kitabu Edvaru İlmu’l Fıkh ve Etvarihi, s, 100 – 104; D.D.D. Türk, kelimenin açıklaması; Dairetu’l Mearifi Din, c. 13, s. 262.
  2. Hanan b. Sedir, rivayet eder: es-Sabbah el-Kinanî adlı kişi Ebu Abdullah (Cafer Sadık aleyhisselâm)'a dedi ki: Senin yüzünden insanlardan neler çekiyoruz? Ebu Abdullah (aleyhisselâm) buyurdu ki: “Neler diyor size halk?” Dedi ki: Birisiyle konuşmaya başladık mı hemen Caferi'dir; pisdir diyor. Buyurdu ki: “İnsanlar sizi benimle mi ayıplıyorlar?” es-Sabbah: Evet, dedi. Bunun üzerine İmam şöyle buyurdu: “Allah'a yemin ederim ki, içinizde Cafer'e itaat eden çok az kişi var. Benim ashabım çok sakınan, yaratıcısına karşı salih amel işleyen, Onun sevabını uman kimselerdir. İşte benim ashabım onlardır.” Kuleyni, Kafi, c. 2, s. 77; Keşşi, İhtiyaru Marifetu’r Rical, s. 255; Meclisi, Biharu’l Envar, c. 65, s. 166; Ayrıca Bakınız; Kuleyni, Kafi, c. 2, s. 636; İbn Babıveyh, Kitabu Men La Yehderuhu’l Fakih, c. 1, s. 251; Hürr’ü Amuli, c. 8, s. 430; Meclisi, Biharu’l Envar, c. 47, s. 393.
  3. Bakınız; Aga Bozork Tahrani, c. 1, s. 119, 276, c. 2, s. 179 – 180, 186, 244; İsmail Bağdadi, Hediyyetu’l Arifin, c. 1, s. 256; Muhammed Hadi Emini, Mucemu’l Metbuati’l Hanefiyye, s. 163, 284, 305 ve 314.
  4. Bakınız; Ebu Hatim Razi, Kitabu’z Ziynet, Kısmı 3, s. 289 – 290; İbn Nedim, s. 247; Şehristani, el-Milel ve’n Nihel, c. 1, s. 271 - 273.
  5. Emini, el-Gadir, c. 2, s. 211.
  6. Abdulgahir b. Tahir Bağdadi, el-Fırak Beyne’l Fırak, s. 167; Azududdin el-İci, el-Mevakıf fi İlmi’l Kelam, s. 416.
  7. Eş’ari, Kitabu’l Makalat ve’l Fırak, s. 101; Fahrı Razi, İtikadatu Fıraku’l Müslimine ve’l Müşrikin, s. 68 ve İkbal Aştiyani, Handanı Nubahti, s. 163.
  8. İbn Babıveyh, Kemalu’d Din ve Tamamu’n Nimet, s. 55; İbn Kıbe Razi, en-Nakzu Ala Ebi’l Hasan Ali b. Ahmed b. Beşşar fi’l Gaybe, s. 198; Fahrı Razi, İtikadatu Fıraku’l Müslimine ve’l Müşrikin, s. 68 ve dipnot 2; Müderrisi Tabatabai, Mekteb der Ferayendi Tekamul, s. 115 ve dipnot 163.
  9. Defteri, s. 342 – 343, 349; Dairetu’l Mearifi Din, c. 13, s. 259.
  10. Sem’ani, c. 2, s. 66 – 67; Meclisi, Biharu’l Envar, c. 50, s. 232.

Bibliyografi

  • Aga Bozork Tahrani.
  • İbn Babıveyh, Kitabu Men La Yehderuhu’l Fakih, tahkik: Hasan Musevi Horsan, Beyrut, 1401 / 1981.
  • İbn Babıveyh, Kemalu’d Din ve Tamamu’n Nimet, tahkik: Ali Ekber Gaffari, Kum, 1363.
  • İbn Atiyye, el-Munazırat beyne Fukahau’s Sünne ve Fukahau’ş Şia, çapı Salih Verdani, Beyrut, 1419 / 1999.
  • İbn Kıbe Razi, en-Nakzu ala Ebi’l Hasan Ali b. Ahmed b. Beşşar fi’l Gaybe, der Hüseyin Müderrisi Tabatabai, Mekteb der Ferayendi Tekamül: Nezeri ber Tatavvuru Mebaniyi Fikriyi Teşeyyü der Seh Karni Nuhostin, tercüme: Haşim İzedpenah, New Jersey, 1375.
  • İbn Nedim.
  • Ebu Hatem Razi, Kitabu’z Ziynetu fi’l Kelimati’l İslamiyyeti’l Arabiyyeti, Kısmı 3, çapı Abdullah Selum Samerrai, der Abdullah Selum Samerrai, el-Guluvv ve’l Fıraku’l Galiyye fi’l Hezareti’l İslamiyye, Bağdat, 1392 / 1972.
  • Sa’d b. Abdullah Eş’ari, Kitabu’l Makalat ve’l Fırak, tahkik: Muhammed Cevad Meşkur, Tahran, 1361.
  • Abbas İkbal Aştiyani, Handanı Nubahti, Tahran, 1357.
  • Abdu’l Hüseyin Emini, el-Gadir fi’l Kitabi ve’s Sünneti ve’l Edeb, c. 2, Beyrut, 1397 / 1977.
  • Muhammed Hadi Emini, Mucemu’l Metbuati’n Necefiyye: Munzu Duhuli’t Tabaat ila Necef hatte’l An, Necef, 1385 / 1966.
  • İsmail Bağdadi, Hidayetu’l Arifin, c. 1, der Haci Halife, c. 5.
  • Abdulkahir b. Tahir Bağdadi, el-Fırak Beyne’l Fırak, çapı Muhammed Muhyuddin Abdulhamid, Kahire: Mektebetu Muhamed Ali Sabih ve Evladuhu.
  • Hürr’ü Amuli.
  • Delailu’l İmame, Mensub bi Muhammed b. Cerir Taberi Amuli, Kum: Müessesei el-Bi’set, 1413.
  • Sem’ani.
  • Muhammed b. Abdulkerim Şehristani, el-Milel ve’n Nihel, çapı Ahmed Fehmi Muhammed, Kahire, 1367 – 1368 / 1948 – 1949, baskı ofset, Beyrut.
  • Abdurrahman b. Ahmed Azududdin (Adududdin) el-İci, el-Mevakıf fi İlmi’l Kelam, Beyrut: Alemu’l Kitap.
  • Muhammed b. Ömer Fahrı Razi, İtikadatu Fıraku’l Müslimin ve’l Müşrikin, çapı Muhammed Mutesim Billah Bağdadi, Beyrut, 1407 / 1986.
  • Ali Kaşifu’l Kıta, Kitabu Edvaru İlmu’l Fıkh ve Etvarihi, Beyrut, 1399 / 1979.
  • Muhammed b. Ömer Keşşi, İhtiyaru Marifetu’r Rical, (Telhis) Muhammed b. Hasan Tusi, çapı Hasan Mustafavi, Meşhed, 1348.
  • Kuleyni, Kafi,…
  • Meclisi, Biharu’l Envar.
  • Hüseyin Müderrisi Tabatabai, Mekteb der Ferayendi Tekamül: Nezeri ber Tatavvuru Mebaniyi Fikriyi Teşeyyü der seh Karni Nuhostin, tercüme: Haşim İzedpenah, New Jersey, 1375.

Latin Kaynaklar

  • Farhad Daftary, The Ismailis: their history and doctrines , Cambridge 1995.
  • The Encyclopedia of religion , ed. Mircea Eliade, New York 1987, s.vv. "Ithna ـ Ashariyah" (by Seyyed Hossein Nasr),"Isma iliyah" (by Wilferd Madelung) ; TDVIA , S.V. "Ca`feriyye" (by Hayreddin Karaman).