Erbain

WikiShia sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara

Erbain (kırkıncı gün) (Arapça: الأربعين الحسيني); hicri takvime göre Safer ayının 20. günü, İmam Hüseyin’in Erbain günüdür. İmam Hüseyin ve yârenlerinin hicretin 61. yılında Kerbela’da şehit edilişlerinin üzerinden kırk gün geçmesi temsil edilmektedir.

Kerbela esirlerinin, hicretin 61. yılında Safer ayının 20’sinde Şam’dan Medine’ye dönerken Kerbela’ya uğrayarak İmam Hüseyin’i (a.s) ziyaret ettikleri meşhurdur. Erbain gününde Hz. Peygamber Efendimizin (s.a.a) ünlü sahabelerinden Cabir bin Abdullah Ensari de İmam Hüseyin’in (a.s) kabr-i şerifini ziyaret etmiştir. Erbain günü İran’da resmi tatildir.Bu günde Şialar, matem ve yas tutarak sokaklara dökülmektedirler.

İmam Hasan Askeri’den (a.s) nakledilen bir hadiste Erbain ziyareti Mümin’in nişanelerinden sayılmıştır. Erbain günü kendilerini Kerbela’ya ulaştırmak için kitleler halinde Kerbela yollarında yürüyüşler yapan Şiilerin bu yürüyüşü evrensel Şii yürüyüşlerinden birisidir. Erbain günü yapılan yürüyüş bir nevi yukarıdaki hadise amel etmek olarak sayılmaktadır.

Ehlibeytin Kerbela’ya Dönüşleri

Aşura Vakıası Takvimi
Hicri Kameri 60. Yıl
15 Recep Muaviye b. Ebu Süfyan’ın ölümü
28 Recep İmam Hüseyin’in (a.s) Medine’den Kerbela’ya Çıkışı
3 Şaban İmam Hüseyin’in (a.s) Mekke’ye Girişi.
10 Ramazan Kufelilerin Gönderdiği İlk Mektupların İmam Hüseyin’e (a.s) ulaşması.
12 Ramazan Kufelilerin Kays b. Mushir, Abdurrahman b. Abdullah Erhebi ve Ammare Seluli vasıtasıyla gönderdiği 150 mektubun İmam Hüseyin'e (a.s) ulaşması.
14 Ramazan Kufe halkı ve büyüklerinin Hani b. Hani Sebi’i ve Said b. Abdullah Hanefi vasıtasıyla gönderdikleri mektubun İmam Hüseyin’e (a.s) ulaşması.
15 Ramazan Müslim b. Akil’in Mekke’den Kufe’ye doğru yola çıkışı.
5 Şevval Müslim b. Akil’in Kufe’ye girişi.
8 Zilhicce İmam Hüseyin’in (a.s) Mekke’den Çıkışı.
8 Zilhicce Kufe’de Müslim b. Akil’in Kıyamı.
9 Zilhicce Müslim b. Akil’in Şehadeti.
Hicri Kameri 61. Yıl
1 Muharrem İmam Hüseyin'in (a.s) Kasrı Beni Mekatil'de Ubeydullah b. Hürr'ü Cufi ve Amr b. Kays Meşriki'den yardım istemesi.
2 Muharrem İmam Hüseyin’in (a.s) kervanının Kerbela’ya girişi
3 Muharrem Ömer Sa'd’ın dört bin kişilik orduyla Kerbela’ya girişi.
6 Muharrem Habib b. Mezahir’in İmam Hüseyin’e (a.s) yarenlik etmeleri için Beni Esed kabilesinden yardım istemesi ve bu görevde başarısız olması.
7 Muharrem İmam Hüseyin (a.s) ve Ashabının üzerine suyun kapatılması.
7 Muharrem Müslim b. Avsece'nin İmam Hüseyin (a.s) ve Ashabına katılması.
9 Muharrem Şimr b. Zilcevşen’in Kerbela’ya girmesi.
9 Muharrem Şimr'in Ümmü’l-Benin'in evlatlarına emanname vermek istemesi ve onların kabul etmemesi. (Tasua günü)
9 Muharrem Ömer bin Sa'd ordusunun İmam Hüseyin’e (a.s) savaş ilan etmesi ve İmam Hüseyin’in (a.s) Ömer bin Sa'd’tan mühlet istemesi
10 Muharrem Aşura Vakıası; İmam Hüseyin (a.s) ve İmam Hüseyin’in (a.s) Ehlibeyt (a.s) ve yarenlerinin şehadeti. (Aşura günü)
11 Muharrem Esirlerin Kufe’ye doğru hareketi.
11 Muharrem Kerbela şehitlerinin Beni Esed (Gazıriyye ehlinden) kabilesi tarafından toprağa verilmesi.
12 Muharrem Şehitlerden çok azının toprağa verilmesi.
12 Muharrem Kerbela Esirleri Kervanının Kufe'ye girişi.
19 Muharrem Esirler Kervanının Kufe'den Şam'a doğru hareketi.
1 Safer Ehlibeyt’in (a.s) ve İmam Hüseyin’in (a.s) bedensiz başının Şam’a getirilişi.
20 Safer Erbain (İmam Hüseyin’in (a.s) kırkı).
20 Safer Ehlibeyt’in (a.s) Kerbela’ya girişi.
20 Safer Bazı görüşlere göre; Ehlibeyt’in (a.s) Şam’dan Medine’ye dönüşü.

Ehlibeyt esirlerinin Şam’dan Medine’ye geri dönerken Kerbela’ya uğrayıp uğramadıklarına dair tarihçiler arasında ihtilaflar bulunmaktadır. Muhaddis Nuri, “Lu’lu ve’l Mercan[1] ve öğrencisi Şeyh Abbas Kummi, “Münteha’l A’mal[2] kitaplarında, bu ziyaretin ilk yıl gerçekleşmediğini ve gerçekte mesafe uzaklığından dolayı böyle bir ziyaretin gerçekleşmesinin imkânsız olduğunu ileri sürmektedirler. Esirlerin Kufe’den Şam’a ve oradan da geri dönerek Kerbela’ya geri gelmelerinin 40 gün zarfında gerçekleşmesi mümkün değildir, demektedirler. Muhaddis Nuri’den önce Seyyid İbn Tavus da “İkbalu’l A’mal” kitabında konu hakkında kuşku duymuştur.[3]

Mesafe uzaklığının yanı sıra, Kerbela esirlerinin aynı yıl Kerbela’ya dönüşlerini ortaya koyacak güvenilir eski kaynaklarda bir kaydın bulunmaması da buna ayrıca bir delil teşkil etmektedir.[4]

Bazı yazarlar ise esirlerin Kerbela’ya geri dönüşlerini kabul etmiş, ancak Şam’dan Medine’ye dönüşlerinin Safer ayının sonlarında ve Rebiülevvel ayının başlarında veya ondan sonraki aylarda gerçekleştiğini ileri sürmüşlerdir. Bazıları ise Ehlibeyt esirlerinin sonraki yıllarda Kerbela’ya giderek İmam Hüseyin ve yârenlerini ziyaret ettiklerini belirtmişlerdir.

Bu görüşe karşın, bazı yazarlar Kerbela esirlerinin Şam’dan Irak’a gittiğini ve Erbain’de (İmam Hüseyin ve yârenlerinin şehadetinin kırkında) Kerbela’ya vardıklarını ve İmam Hüseyin ve yârenlerinin kabr-i şeriflerini ziyaret ettikten sonra Medine’ye doğru hareket ettiklerini ileri sürmüşlerdir. Bu görüş Seyyid İbn Tavus’un “Luhuf” adlı eserinde açıkça beyan edilmiştir. Kitap, Ehlibeyt esirlerinin bu ziyaret esnasında Cabir bin Abdullah Ensari ve Beni Haşim’den bazı kişileri de orada gördüklerine vurgu yapmaktadır.[5]

Bu görüşü benimseyenler genellikle Şam ile Irak arasındaki uzaklığı, kafilenin hareketinden kaynaklanabilecek oturma, dinlenme koşulları ve ayrıca esirler kafilesinin Şam ve Kufe’de kaldıkları zamanı ve bu yolculuğun gerçekleşmesinin mümkün olduğunu ortaya koyan esirlerin Kerbela’ya aynı yıl Erbain’de ulaştıklarını belirten güvenilir kaynakları delil olarak ileri sürmüşlerdir.[6] Bu görüşün ispatı ve karşı çıkanlara cevap niteliğinde yazılan meşhur kitaplardan birisi Seyyid Muhammed Ali Gazi Tabatabai’nin yazdığı “Tahkik Derbare-i Evvelin Erbain-i Hz. Seyyid-i Şüheda (a.s)” kitabıdır.

Cabir’in Ziyareti

Hz. Resulü Kibriya Efendimizin (s.a.a) ünlü sahabelerinden Cabir bin Abdullah Ensari, İmam Hüseyin’in (a.s) kabr-i şeriflerini ilk ziyaret eden kişi olarak bilinmektedir. Cabir, İmam Hüseyin’in (a.s) ilk kırkında hicretin 61. yılında Atiyye bin Said Afvi ile birlikte Kerbela’ya giderek Erbain’de İmam Hüseyin’in (a.s) kabr-i şeriflerini ziyaret etmiştir.[7]

Erbain Ziyareti

Ana madde: Erbain Ziyareti

İmam Hasan Askeri’den (a.s) Mümin’in beş nişanesinin olduğu ve bu beş nişaneden birinin Erbain ziyareti olduğuna dair bir hadis nakledilmiştir.[8]

Yine İmam Cafer Sadık’tan (a.s) Erbain günü için bir ziyaretname nakledilmiştir.[9] Şeyh Abbas Kummi, bu ziyaretnameyi “Mefatihu’l Cinan” kitabının üçüncü bölümünde “ Aşura Ziyareti”nden sonra meşhur olmayan “Erbain Ziyareti” adıyla nakletmiştir.

Gazi Tabatabai’nin dediğine göre Erbain günündeki ziyaret, Şiaların nezdinde “Mereddu’r-Re’s” diye de bilinmektedir.[10] Mereddü’r Re’s’in anlamı: Başın geri getirilmesidir. Buradaki maksat Kerbela esirlerinin Kerbela’ya geri döndükleri ve İmam Hüseyin’in (a.s) mübarek kesik başının da yanlarında getirilerek oraya defnedilmesidir.

Erbain Yürüyüşü

Ana Madde: Erbain Yürüyüşü

Erbain ziyaretinin tavsiye edilmesi, başta Irak’ın yerlileri olmak üzere dünya genelindeki Şiaların her yıl Erbain’den önce Kerbela’ya akın etmelerine ve Erbain günü orada hazır olmalarına neden oldu. Adeta bir insan seli görüntüsünü andıran bu yürüyüşler dünyanın en büyük kitlesel yürüyüşlerinden biri sayılmaktadır. Geçtiğimiz 2013 yılında dünya genelinden 20 milyon Şii’nin Kerbela’ya geleceği öngörülmüştür. [11] ve yayınlanan bazı raporlara göre 15 milyon Şii Müslümanın Erbain günü Kerbela’da olduğu kaydedilmiştir.[12]

Gazi Tabatabai’nin yazdığına göre, Erbain’de Şiaların Kerbela’ya doğru hareket etmeleri, Ehlibeyt İmamlarının (a.s) döneminde de yaygındı ve Şialar hatta Emeviler ve Abbasiler döneminde bile bu kitlesel yürüyüşleri gerçekleştirmişlerdir. [13]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. Nuri, s. 208 – 209.
  2. Kummi, s. 524- 525.
  3. İbn Tavus, İkbalu’l A’mal, c. 2, s. 589.
  4. Bkz. Subhani Niya, Kullu Makale; Rençber, s. 168 – 172.
  5. İbn Tavus, s. 225.
  6. Bkz. Rençber, s. 172- 187; Fazıl, Kullu Makale.
  7. Kummi, c. 8, s. 383.
  8. Tusi, c. 6, s. 53.
  9. Tusi, c. 6, s. 113.
  10. Gazi Tabatabai, s. 2.
  11. Ferda Haber Sitesi.
  12. Ferda Haber Sitesi.
  13. Gazi Tabatabai, s. 2.

Bibliyografi

  • İbni Tavus, Ali bin Musa, İkbalu’l A’mal, daru’l kutubu’l İslamiye, Tahran, ş. 1376.
  • İbni Tavus, Ali bin Musa, el-Melhuf ale Katli’t-Tufuf, Usve, Kum, k. 1414.
  • Rençber, Muhsin, Pejuheşi Der Erbain-i Hüseyni, Mecelle Tarihi Der Ayinei Pejuheş, Bahar, 1384, Beşinci sayı.
  • Subhani Niya, Muhammed Taki, Tahkiki Derbarei Erbain Hüseyni, Mecellei Tarih Der Ayinei Pejuheş, Tabistan, 1384, sayı, 6.
  • Tusi, Muhammed bin El-Hüseyin, Tehzibu’l Ahkam, daru’l kutubu’l İslamiye, Tahran, k. 1407.
  • Fazil, Muhammed, Tahlil-i Mebadi-yi Tarihi Erbain-i Hüseyni, Mecellei Revak Endişe, Hordad ve Tir, 1380, sayı, 1.
  • Gazi Tabatabai, Seyyid Muhammed Ali, Tahkik Der bare-i Evvelin Erbain Hz. Seyyid-i Şüheda (a.s), Bonyadı İlmi ve Ferhengi-yi Şehit Ayetullah Gazi Tabatabai, Kum, ş. 1368.
  • Kummi, Abbas, Sefinetu’l Bihar, neşri Usve, Kum, k. 1414.
  • Kummi, Abbas, Münteha’l A’mal, matbuat Hüseyni, Tahran, 1372.
  • Nuri, Mirza Hüseyin, Lu’lu vel-Mercan, Neşr-i Afak, Tahran, 1388.