Velayet Hadisi

WikiShia sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara

Velayet Hadisi (Arapça: حديث الولاية), Şiilerin Ali bin Ebi Talib'in (a.s) imametini ispat etme hususunda Peygamberimiz Efendimiz’den (s.a.a) rivayet ettikleri bir hadistir. Söz konusu bu hadis, Şii ve Sünnî kaynaklarda çeşitli ifadelerle rivayet edilmiştir. Bunlardan en meşhuru: “هُوَ وَلِیُّ کُلِّ مُؤْمِنٍ بَعْدی”, Manası: "O (Ali), benden sonra bütün müminlerin velisidir."

Şiiler, bu hadisteki velî kelimesinin İmam ve veli (yönetici) anlamında alarak, İmam Ali'nin (a.s) imametini ve veliliğinin ispatı olarak sunmaktadırlar. Veli “ولیّ” kelimesinin kelimede aynı anlamı taşıdığına inanılmakta ve birçok durumda ilk iki halife, sahabeler, tabiin ve bazı Sünni alimler tarafından aynı anlamda kullanılmıştır. Ancak Sünniler, hadisteki bu kelimenin dost (veli) anlamına geldiğini ve İmam Ali'nin velayeti ya da imameti ile hiçbir ilgisi olmadığını iddia ederler.

Hadisin Metni

Cafer bin Süleyman, İmran bin Hasin'den, Resûlullah'ın (s.a.a) savaşa bir grup gönderip kumandanlığı da Ali bin Ebî Talib'e verdiğini nakletmektedir. Onlar savaştıktan sonra bir miktar ganimet elde ettiler, İmam Ali (a.s) ganimetleri onların razı olmadığı bir şekilde bölüştürdü. Bu gruptan dördü İmam Ali’nin yaptıklarını kendisine haber vermek üzere peygamberin huzuruna çıktılar. Hz. Peygamber'in huzuruna vardıklarında birbiri ardına: "Yâ Resûlallah, Ali'nin bunu yaptığını biliyor musun?" dediler. Allah Resûlü, yüzünde büyük bir öfke belirirken şunları söyledi: "Ali'den ne istiyorsunuz? Ali bendendir, ben Ali'denim ve Ali benden sonra her müminin velisidir.[1]

Farklı Alıntılar

Velayet Hadisi, Şii ve Sünni kaynaklarda çeşitli farklı ifadelerle aktarılmıştır. Şunları içerir: “علی ولی کل مؤمن بعدی”, Manası: Ali benden sonra bütün müminlerin velisidir;[2] “هو ولی کل مؤمن بعدی” Manası: O (Ali), benden sonra bütün müminlerin velisidir;[3] “انت ولی کل مؤمن بعدی” Manası: Sen benden sonra bütün müminlerin velisisin;[4] “أنت ولی کل مؤمن بعدی و مؤمنه” Manası: Sen benden sonra bütün kadın ve erkeklerin velisisin;[5] “انت ولیی فی کل مؤمن بعدی” Manası: Sen benden sonra tüm müminlerin velisisin;[6] “فانه ولیکم بعدی” Manası: Doğrusu benden sonra veliniz odur;[7] “ان علیا ولیکم بعدی” Manası: Şüphesiz benden sonra veliniz Ali’dir;[8] “هذا ولیکم بعدی” Manası: O (Ali) benden sonraki velinizdir;[9] “انک ولی المؤمنین من بعدی” Manası: Doğrusu sen benden sonra tüm müminlerin velisisin;[10] “انت ولیی فی کل مؤمن بعدی” Manası: Sen benden sonra tüm müminlerin velisisin;[11] “و انت خیلفتی فی کل مؤمن من بعدی” Manası: Sen benden sonra tüm müminlerin halifesisin;[12] “و فهو اولی الناس بکم بعدی” Manası: O (Ali) benden sonra tüm insanların velisidir.[13]

Hadisin Muhtevası

Şiilere göre Velayet Hadisinin içeriği İmam Ali'nin (a.s) imameti ve velayeti meseleleri hakkındadır.[14] Ayrıca Şiiler, “ولی” veli kelimesinin veli, imam, lider ve halife anlamlarını da taşıdığını kabul ederler.[15] Ancak Sünniler bu hadisin Ali bin Ebi Talib'in hilafeti meselesine işaret etmediğine inanırlar çünkü onlar Veli kelimesinin sözlük anlamının dostluk ve yardım anlamına geldiğini iddia ederler.[16] Şiiler iddialarını kanıtlamak için şöyle derler: Veli kelimesinin sözlük anlamı veli, önder, halife, otorite ve imamdır. Bunun yanı sıra İslam'ın başlangıcı ile sonrasında söz konusu bu kelime halife ve koruyucu (veli) anlamında kullanılmıştır. Şiiler ayrıca velî kelimesinin birinci halife,[17] ikinci halife,[18] sahabe,[19] tabiin,[20] ve bazı Sünnî âlimler[21] tarafından halife ve veli anlamında kullanıldığını da zikredildiğini delil olarak öne sürmüşlerdir. [22]

Hadisin İtibarı

Abdülkadir Bağdadi ve İbn-i Hacer Askalani, velayet hadisinin Tirmizî tarafından İmran bin Hüseyin'den kuvvetli bir senet ile rivayet edildiğini söylemişlerdir.[23] Muttaki Hindi de onu doğru kabul etmiştir.[24] Hakim Nişaburi söz konusu bu hadisi sahih olarak kabul etmesine rağmen Müslim ve Buhari velayet hadisini kitaplarına dahil etmemişlerdir.[25] Şemseddin Zehebi ve Nasreddin el-bani de bu hadisi doğru kabul etmişlerdir.[26]

Hadisin Kaynakları

Velayet Hadisi, Sahih-i Tirmizi, Mesnet Ahmed bin Hanbel,[27] Cami'u-l Ahadis Suyuti;[28] Kenzü-l Amal;[29] Müsned Ebi Davud;[30] Fezailü-l Sahabi;[31] El-Ahad ve-l Mesani;[32] Sünene Nesai;[33] Müsned Ebu Yali;[34] Sahih İbn-i Habban;[35] El-Muacimu-l Kebir Teberani;[36]Tarihi Medine Demeşk;[37] El-Bidaye ve-l Nihaye;[38] El-İsabeh;[39] El-Cevhere fi-l Nisbe-l İmam ala Ali ve Ali;[40] Hezanetü-l Edep ve Lübbü Lübab Lisanü-l Arab;[41] El-Gadir;[42] El-İsti'ab;[43] ve Keşfü-l Gumme[44] kaynaklarında geçmektedir.

Senetlerin Sıhhati

Mübarekfuri, velayet hadisinin bazı rivayetlerde hadisin aslında bulunmayan “بعدی” (sonraki) kelimesinin Şii raviler tarafından sonradan hadise eklendiğini iddia etmiştir. Ayrıca bu iddiasını kanıtlamak için de hadisin birkaç senediyle birlikte zikredildiği İbn-i Hanbel'in kaynaklarında rivayete “بعدی” (sonraki) kelimesinin ilave edilmediğini iddia etmiştir.[45] bunun yanı sıra Ahmed bin Hanbel bu hadisi kitabında zikretmekte[46] ve Fezailü-l Sahabe kitabında hadisi yine aynı şekilde eklemiştir.[47]

Mübarekfuri ayrıca bu hadisin sadece Cafer bin Süleyman ve İbn-i Ecleh Kendi tarafından rivayet edildiğini iddia etmiştir. İsmi geçen bu iki kişi de Şii oldukları için Mübarekfuri onların rivayetlerini kabul etmemektedir. Şiileri sapkın sayar ve bir sapık, mezhebinin senetlerini pekiştiren bir rivayet naklederse onun rivayetinin kabul edilmeyeceğini buna delil olarak gösterir.[48] El-bani'ye göre Sünni fıkhında hadis kabul etmenin iki kriteri bulunmaktadır. Bunlardan birsi ravinin hadis rivayetinde dikkatli olması ve doğruluktur. Ayrıca ravinin mezhebinin hadisin sahih kabul edilmesi veya reddedilmesi üzerinde hiçbir etkisi yoktur. Bu nedenle Buhari ve Sahih-i Müslim’de, Hariciler ve Şiiler gibi Sünnilere muhalif olan diğer ravilerden de hadis rivayet edilmiştir.[49]

El-bani, bu hadisin Sünnî kaynaklarda başka senetlerde de rivayet edildiğini ve bu senetlerin silsilesinde Şii bir ravilerin bulunmadığını söylemiştir.[50] Seyit Ali Milani bu hadisin 12 sahabeden rivayet edildiğini söylemiştir.[51] Başta İmam Ali (a.s) olmak üzere İmam Hasan (a.s), Ebu Zer, Ebu Said Hedri ve Bara bin Azib tarafından rivayet edilmiştir.[52] Bu söylenenlerin çoğu da İmran bin Hüseyin, İbn-i Abbas ve Beride bin Hasib tarafından rivayet edilmiştir.[53]

Ayrıca Cafer bin Süleyman da Sahih-i Müslim ravilerdendir.[54] Zehebi, tefsirinde ondan İmam olarak bahseder.[55] Yahya bin Mu'in'nin onu güvenilir gördüğünü rivayet edilmiştir.[56] El-bani, Cafer'i Ehlibeyt'e karşı muhabbet besleyen ve kimseyi kendi mezhebine davet etmeyen, güçlü rivayetlere sahip güvenilir bir ravi olarak görmektedir. El-bani ayrıca şayet sapık olup da dinine davet etmiyorsa, onun hadisine sarılmanın doğru olduğu konusunda liderlerimiz arasında bir fark olmadığını söylüyor.[57]

Bazı Sünni alimler de İbn-i Ecleh'i tasdik etmişler ve onun hadisini sıhhatli bulmuşlardır.[58] El-bani, Ecleh'in hadisini Cafer bin Süleyman'ın hadisinin sahih olduğuna bir delil olarak öne sürmüştür.[59]

Mübarekfuri, İbn-i Teymiyye'nin bunun Allah'ın Peygamberi'ne (s.a.a) atfedilen sahte bir iftira olduğunu iddia ettiğini söylemiştir. [59] Sünni bir alim olan El-bani, İbn-i Teymiyye'nin bu hadisi inkar etmesine şaşırdığını ifade etmiştir.[60]


Kaynakça

  1. İbn-i Şibe, El-Musnaf, H. 1409, cilt 8, s. 504, H. 58; Tayalsi, Müsned Abi Davud, Dar el-Ma'rifah, s. 111.
  2. İbn-i Şibe, El-Musnaf, H. 1409, cilt 8, s. 504, H. 58; Nisa'i, Sünen el-Kübra, 1411 H. Kameri, cilt 5, sayfa 132; Hindi, Kunz el-Amal, H. 1409, cilt 13, s. 142.
  3. Tayalsi, Müsned Abi Davud, Dar el-Ma'rifah, s. 111; İbn-i Hanbel, Müsned, Kurtuba Vakfı, cilt 4, s. 437; Ebu Ali Musul, Müsned Abi Ali, 1404 H. Kameri, s. 293.
  4. Tayalsi, Müsned Abi Davud, Dar el-Ma'rifah, s. 360; Nisa’i, Amir el-Mo'menin'in (a.s) Özellikleri, 2004, s. 98.
  5. İbn-i Hanbel, Sahabelerin Erdemleri, H. 1403, cilt 2, s. 684, H. 1168; Hakim Neyşeburi, el-Mustadrak, cilt 3, s. 134; Emini, el-Ghadir, 1397 H. Kameri, cilt 1, sayfa 51; Erbil, Kashf el-Ghamma, 1405 H. Kameri, s. 177.
  6. İbn-i Hanbel, Müsned, Kurtuba Vakfı, cilt 1, s. 330.
  7. İbn-i Hacer, Asaba, 1415 H. Kameri, cilt 6, s. 488.
  8. İbn-i Kesir, Başlangıç ve Son, 1407 H. Kameri, cilt 7, s. 345; Hindi, Kanz el-Amal, 1409 H. Kameri, cilt 11, s. 612, H. Kameri 32963; İbn-i Asaker, Şam Şehri Tarihi, H. 1415, cilt 42, s. 191.
  9. Nisa'i, Sünen el-Kübra, H. 1411, cilt 5, s. 133.
  10. Hatib Bağdadi, Bağdat Tarihi, Dar el-Kitab el-Almiya, cilt 4, s. 338.
  11. İbn-i Hanbel, Müsned, Kurtuba Vakfı, cilt 1, s. 330.
  12. İbn-i Ebi Asım, Sünnet, H. 1413, cilt 2, s. 550; Teberani, el-Mucam el-Kabir, Darahiyah el-Tarath el-Arabi, cilt 12, s.78.
  13. Teberani, el-Mucam el-Kabir, 1404 H. Kameri, cilt 22, s. 135.
  14. Milani, Tashid el-Maraca'at, 1427 H. Kameri, cilt 3, s. 164.
  15. Rahimi Isfahani, İl ve Liderlik, 1995, Cilt 3, sayfa 119-121.
  16. Eci, Şerh el-Mavakif, 1325 H. Kameri, cilt 8, s. 365-365.
  17. Müslim, Müslim Sahih, Cihad kitabı ve el-Sir Bab el-Hakem el-Fiya: cilt 3, s. 1378, 1757; Blazeri, Ansab el-Ashraf, 1959, cilt 1, s. 590; Teberi, Uluslar ve Krallar Tarihi, 1387 H. Kameri, cilt 3, s. 211; İbn-i Kesir, Başlangıç ve Son, 1407 H. Kameri, cilt 5, s. 248.
  18. Blazeri, Ansab el-Ashraf, 1417 H. Kameri, cilt 10, sayfa 363; Teberi, Uluslar ve Krallar Tarihi, 1387 H. Kameri, cilt 4, sayfa 65, 214; İbn-i Kesir, Başlangıç ve Son, 1407 H. Kameri, cilt 7, s. 79.
  19. İbn-i Bushiba el-Musnaf, 1409 H. Kameri, cilt 8, s. 574; İbn-i Teymiyye, Minhac el-Sünnet, H. 1406, cilt 7, s. 461.
  20. Masudi, altının destekçisi, H. 1409, cilt 3, s. 122.
  21. İbn-i Sa'd, el-Tabkat el-Kubra, 1410 H. Kameri, cilt 5, s. 245.\
  22. Sahih-i Müslim'de ikinci halifeden nakledilen bir rivayete göre, Ebu Bekir ve Ömer kendilerini Peygamber'in koruyucusu ve halifesi olarak görüyorlardı. (Müslim, Sahih Müslim, Darü'l-Fikr, cilt 5, Kitabu'l-Cihad ve's-Sir Bab el-Hakem el-Fi', s. 152.) Ebu Bekir'in sahabelere verdiği hutbelerde, Hz. kendisi Müslümanların koruyucusu ve koruyucusu olarak. Cilt 1, sayfa 590; Teberi, Milletler ve Krallar Tarihi, 1387 H. Kameri, cilt 3, s. 211; İbn-i Kesir, başlangıç ve son, 1407 H. Kameri, cilt 5, s. 248;, P. el-Mukaddisi, el-Bada 'va el-Tarih, Maktab el-Thakafiyya el-Diniyah, cilt 5, s., S. 574.) Vaazlarda ikinci halife kendisini Müslümanların koruyucusu ve koruyucusu olarak tanıttı (Blazeri, Ensab el-Eşref, H. 1417, cilt 10, s. 363; ایه و النهایه, H. 1407, cilt 7, s. 79.) Kendisinden İmam Ali'ye aktarılan düzende, halifelik anlamında Vali kelimesini kullanmıştır (Blazeri, Ensâbü'l-Eşref, 1417 H., cilt. 10, sayfa 419; İbn-i Sa'd, el-Tabkat el-Kubra, H. 1410, cilt 3, s. 260.) Basra halkına hitaben yazdığı bir mektupta, Ömer, Ebu Musa el-Eş'ari'yi sizin veliniz olarak atadığımı yazmıştır. (İbn-i Kesir, el-Badaya ve el-Nahaya, 1407 H. Kameri, cilt 7, s. 82) s. Molly'de (İbn-i Sa'd, el- Tabkat el-Kubra, H. 1410, cilt 5, s. 245).
  23. Bağdadi, Edebiyat Hazinesi, 1998, cilt 6, sayfa 69; İbn-i Hacer, Asaba, 1415 H. Kameri, cilt 4, s. 468.
  24. Hindi, Kanz el-Amal, H. 1419, cilt 11, s. 279, H. 32941.
  25. Hakim Neyşeburi, el-Mustadrak, cilt 3, s. 134.
  26. El-Mustadrak, Dhahabi'nin askıya alınmasıyla birlikte, sahabelerin bilgisi kitabı, İslam'ı anma yemini, Amir el-Mu'minin Ali, cilt 3, sayfa 143, H. Kameri 4652; el-Bani, el-Sahih el-Sahih, cilt 5, s. 263.
  27. İbn-i Hanbel, Müsned, Kurtuba Vakfı, cilt 4, s. 437.
  28. Siuti, Came 'al-Ahadith, cilt 16, sayfa 256, H 7866 ve cilt 27, sayfa 72.
  29. Hindi, Kunz el-Amal, H. 1409, cilt 13, s. 142.
  30. Tayalsi, Müsned Abi Davud, Dar el-Ma'rifah, s. 360.
  31. İbn-i Hanbel, Sahabelerin Erdemleri, H. 1403, cilt 2, 605, 620, 649.
  32. Ebu Bekir Şiibani, el-Ahad ve el-Muthani, 1411 H. Kameri, cilt 4, sayfa 279, H. Kameri 2298.
  33. Nisa’i, Sünen el-Kübra, H. 1411, cilt 5, sayfa 132.
  34. Ebu Ali Musul, Müsned Abi Ali, 1404 H. Kameri, s. 293.
  35. İbn-i Habban, Sahih İbn-i Habban, 1414 H. Kameri, cilt 15, s. 373.
  36. Teberani, el-Mucam el-Kabir, Darahiyah el-Tarath el-Arabi, cilt 12, s.78.
  37. İbn-i Asaker, Medine Tarihi, Şam, cilt 42, s. 100.
  38. İbn-i Kesir, Başlangıç ve Son, 1407 H. Kameri, cilt 7, s. 345.
  39. İbn-i Hacer, Asaba, 1415 H. Kameri, cilt 6, s. 488.
  40. Talmsani, el-Cavhra, Ansarian, cilt 1, s. 65.
  41. Bağdadi, Edebiyat Hazinesi, 1998, cilt 6, s. 68.
  42. Emini, el-Ghadir, 1397 H. Kameri, cilt 1, sayfa 51.
  43. İbn-i Abd el-Barr, İsti'ab, 1412 H. Kameri, cilt 3, s. 1091.
  44. Erbil, Kashf el-Ghamma, 1405 H. Kameri, s. 177.
  45. Mubarakfuri, Tahf el-Ahvazi, 1410 H. Kameri, cilt 10, s. 146-147.
  46. İbn-i Hanbel, Müsnad, Cordoba Fundation, cilt 1, s. 330, cilt 4, s. 437.
  47. İbn-i Hanbel, Sahabelerin Erdemleri, H. 1403, cilt 2, s. 684, H. 1168.
  48. Mubarakfuri, Tahfa el-Ahvazi, 1410 H. Kameri, cilt 10, s. 146-147.
  49. Albany, Doğru Seri, cilt 5, s. 262.
  50. Albany, Doğru Seri, cilt 5, s. 263.
  51. Vilayetin hadis metni ve belgelerinin düzeltilmesi, Seyed Ali Milani veb sitesi.
  52. Milani, Tashid el-Maraca'at, 1427 H. Kameri, cilt 3, s. 238.
  53. Vilayetin hadis metni ve belgelerinin düzeltilmesi, Seyed Ali Milani veb sitesi. http://www.al-milani.com/farsi/library/lib-pg.php?booid=2&mid=2&pgid=40
  54. Zehebi, Curney of Nobles, 1413 H. Kameri, cilt 8, s. 200; Örneğin, Neyşeburi, Sahih Muslim, Dar el-Fikr, cilt 1, s. 77, 83, 153.
  55. Zehebi, İslam Tarihi, H. 1413, cilt 3, sayfa 631.
  56. Soyluların ilanının altın yolculuğu 1413 H. Kameri, cilt 8, s. 198.
  57. Albany, Doğru Seri, cilt 5, s. 263.
  58. Albany, Doğru Seri, cilt 5, s. 263.
  59. Mübarekfuri, Tahfa el-Ahvazi, 1410 H. Kameri, cilt 10, s. 147.
  60. Albany, Doğru Seri, cilt 5, s. 263.

Bibliyografya

  • İbn-i Sa'd, Muhammed, el-Tabkat el-Kubra, araştırma: Muhammad Abdul Kadir Atta, Beyrut, Dar el-Kitab el-Almiyeh, 1410 H. Kameri / 1990 AD.
  • İbn-i Ebi Asım Şiibani, Amr İbn-i Ebi Asım, Sünnet, araştırma: Muhammed Nasirüddin el-Albani, Beyrut, İslam Okulu, H. Kameri 1413 / 1993.
  • İbn-i Cevzi, Abdul Rahman İbn-i Ali, krallar ve milletler tarihinde el-Muntazim, araştırma: Muhammed Abdul Kadir Atta ve Mustafa Abdul Kadir Atta, Beyrut, Dar el-Kitab el-Almiyeh, 1412 H. Kameri / 1992 AD.
  • İbn-i Habban, Muhammed İbn-i Habban, İbn-i Balban sırasına göre Sahih İbn-i Habban, araştırma: Shoaib Arnut, Beyrut, el-Risalah Vakfı, 1414 H. Kameri / 1993 AD.
  • İbn-i Hacer Askalani, Ahmed İbn-i Ali, el-Asaba fi Tamiz el-Sahaba, araştırma: Adel Ahmad Abdul el-Mavcud ve Ali Muhammed Moavad, Beyrut Dar el-Kitab el-Almiyeh, 1415 H. Kameri / 1995 AD.
  • İbn-i Hanbel, Ahmed, Sahabelerin Fazileti, Araştırma: Vasi Allah Muhammed Abbas, Beyrut, el-Risalah Vakfı, H. 1403 / 1983.
  • İbn-i Hanbel, Ahmed, Müsned, Mısır, Kurtuba Vakfı, Bita.
  • İbn-i Shiba Kufi, Abdullah İbn-i Muhammed, el-Musnaf Fi el-Ahadith va el-Eser, araştırma: Saeed el-Laham, Beyrut, Dar el-Fikr, 1409 H. Kameri / 1989 AD.
  • İbn-i Abd el-Barr, Yusuf İbn-i Abd el-Barr, Sahabelerin Bilgisinde Asimilasyon, Araştırma: Ali Muhammed Bacavi, Dar el-Cail, Beyrut, H. 1412 / MS.
  • İbn-i Asaker, Ali İbn-i Hasan, Şam Şehri Tarihi, Araştırma: Moheb el-Din Abi Saeed Omar İbn-i Gharameh Omari, Beyrut, Dar el-Fikr, 1995/1415 H. Kameri.
  • İbn-i Kesir, İsmail İbn-i Ömer, Başlangıç ve Son, Beyrut, Dar el-Fikr, 1407 H. Kameri / 1986 AD.
  • Ebu Bakr Şiibani, Ahmad İbn-i Amr, el-Ahad and el-Muthani, araştırma: Bassem Faisal Ahmad Bavararah, Riyadh, Dar el-Dariyya, 1411 H. Kameri / 1991 AD.
  • Ebu Ali Musuli, Ahmed İbn-i Ali, Müsnad Abi Ali, araştırma: Hasan Salim Asad, miras için Dar el-Ma'mun.
  • Arbeli, Ali İbn-i Ebi el-Fetih, İmamların ilminde kederi keşfetmek, Beyrut, Darü'l-Azva, H. 1405 / MS 1985.
  • Al-Bani, Muhammed Nasir el-Din, el-Sahih Serisi.
  • Eci, Mir Seyit Şerif, Şerh el-Mavakif, düzeltme: Badruddin Nassani, Kum, el-Şerif el-Radi, 1325 H. Kameri.
  • Hakim Neyşeburi, el-Mustadrak Ali el-Sahihin, Araştırma: Abdul Rahman Marashli, Bina, Bica, Bita'nın himayesinde.
  • Emini, el-Ghadir, Dar el-Kitab el-Arabi, Beyrut, 1397 H. Kameri / 1977 AD.
  • Talmsani, Muhammed İbn-i Abi Bekir, İmam Ali ve ailesinin soyundan el-Cavhrah, Kum, Ensaryanlar, Bita.
  • Bağdadi, Abdul Kadir, Edebiyat Hazinesi ve Arap Dilinin Dudakları, Araştırma: Muhammed Nabil Tarighi and Emil Badie Yakub, Beyrut, Dar el-*Kitab el-Almiyeh, 1998 (gözden geçirilmiş)
  • Blazeri, Ahmed İbn-i Yahya, Ansab el-Ashraf (cilt 1), araştırma: Muhammed Hamidullah, Egypt, Dar el-Ma'arif, 1959.
  • Blazeri, Ahmed İbn-i Yahya, Camal Man Ansab el-Ashraf, araştırma: Soheil Zakar ve Riyad Zarkali, Beyrut, Dar el-Fikr, 1417 H. Kameri / 1996 AD.
  • Milani, Seyit Ali, Tashid el-Maraca'at ve Tafnid el-Makabrat, Kum, İslami Hakikat Merkezi, 1427 H. / 1385 H.
  • Hatib Bağdadi, Ahmed İbn-i Ali, Bağdat Tarihi, Beyrut, Dar el-Kitab el-Alamiya, Bita.
  • Zehebi, Muhammed İbn-i Ahmed, İslam Tarihi ve ünlülerin ve medyanın ölümleri, araştırma: Omar Abdul Salam Tadmari, Beyrut, Dar el-Kitab el-Arabi, 1413 H. Kameri / 1993 AD.
  • Zehebi, Muhammed İbn-i Ahmad, Curney of Nobles, Araştırma: Shoaib Arnaut and Muhammed Naeem Arkususi, Beyrut, el-Risalah Fundation, 1413 H. Kameri / 1993 AD.
  • Rahimi İsfahani, Gholam Hossein, Eyalet ve Liderlik, Tafresh, Askaria Yayınları, 1995.
  • Teberani, Süleyman bin Ahmed, el-Mucam el-Kabir (12 cilt), araştırma: Hamdi bin Abdul Macid Salafi, Darahiyah el-Tarath el-Arabi.
  • Teberi, Muhammed İbn-i Carir, History of Nations and Kings, Araştırma: Muhammed Abolfazl Ibrahim, Beyrut, Dar el-Tarat, 1967/2008 H. Kameri.
  • Tayalsi, Süleyman bin Davud, Müsnad Abi Davud Tayalsi, Beyrut, Dar el-Ma'rifah, Bita.
  • Mubarakfuri, Muhammed Abdul Rahman, Tahfah el-Ahvazi, el-Tirmidhi, Beyrut, Dar el-Kitab el-Almiyeh, 1410 H. Kameri / 1990 AD'nin kapsamlı açıklamasında.
  • Masudi, Ali İbn-i Hüseyin, Altın Destekçileri ve el-Cavhar Madenleri, Araştırma: Asad Dagher, Kum, Dar el-Hicra, 1409 H. Kameri.
  • Mokaddasi, Motahar İbn-i Tahir, el-Bada va el-Tarih, Bursaid, Maktab el-Thakafiyya el-Diniya, Bita.
  • Manavi, Abdul Rauf, Faiz el-Kadir Şerh el-Came 'al-Saghir, editör Ahmed Abdul Salam, Beyrut, Dar el-Kitab el-Islamiyya, 1415 H. Kameri / 1991 AD.
  • Nisa'i, Ahmed İbn-i Shoaib, el-Sunan el-Kubra, Araştırma: Abdul Ghafar Süleyman Bandari ve Seyyid Hasan Kasravi, Beyrut, Dar el-Kitab el-Almiyeh, 1411 H. Kameri / 1991 AD.
  • Nisa'i, Ahmed İbn-i Shoaib, Amir el-Mo'menin'in (a.s) Özellikleri, Kum, Kitap Bahçesi, 2004.
  • Neyşeburi, Müslim İbn-i Haccac, Sahih Müslim, Beyrut, Darü'l-Fikr, Bita.
  • Hindi, Mottaki, Kanz el-Amal, araştırma: Şeyh Bakri Hayani, düzeltme: Şeyh Safva Sakka, el-Risalah Enstitüsü, Beyrut, MS 1409 H. Kameri-1989.
  • Seyed Ali Milani veb sitesi, vilayetin hadis metni ve belgelerinin düzeltilmesi, gözden geçirildi: 10 Haziran 2016.