İstibra

WikiShia sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara

İstibra (Arapça: استبراء) erkeklerin idrar ve meniden sonra idrar mecrasının (necisten/idrar ve meni) temiz olduğuna kanaat getirmeleri için yapmaları gereken müstahap dini bir ameldir. Buna göre, istibradan sonra idrar mecrasından şüpheli bir sıvının akması durumunda, akan sıvı pak ve temiz hükmündedir ve abdest ve guslü batıl etmez.

Etimoloji

İstibra uzak olmak, kaçınmak anlamına gelen “b-r-e” kökünden türemiştir. Dini terimde erkeklerin idrar veya meni çıktıktan sonra idrar mecralarının bu necasetlerden temiz olduklarından emin olmaları için yaptıkları müstahap bir ameldir. Necaset kalıntılarından temiz olunduğunu anlamak için dikkatli incelemeye gerek yoktur, bunun için örf baz alınmalıdır.

İstibra Nasıl Alınır?

İstibra iki türlüdür. Birincisi idrardan temizlenmek için yapılan istibra, ikincisi meniden temizlenmek için yapılan istibra. İdrardan temizlenmek için yapılan istibra şu şekildedir: İstibra için en güzel metot şudur: Erkek, idrar kesildikten sonra, -eğer büyük abdest mahalli necis olmuşsa önce onu temizlemeli, sonra- üç defa sol elin orta parmağıyla büyük abdest (gaita/dışkı) mahallinden erkeklik aletinin dibine kadar çekmeli ve daha sonra baş parmağı aletin üzerine ve şahadet parmağını da aletin altına koyup üç defa aletin dibinden sünnet yerine kadar çekmeli ve sonra aletin ucunu üç defa sıkmalıdır.[1] İdrar mahallinin temizlenmesini sağlayan güven veren her yöntem de uygulanabilir ve vesvese verici şeylerden uzak durmak gerekir.

Kadın cinsel organından bir akıntının olması durumunda, isterse istibra yapılmamış olsun, tahir ve temiz hükmündedir.[2] Meniden temizlenmek için yapılan istibra ise şu şekildedir: öncelikle erkek, meni geldikten sonra idrarını yapmalı ve ondan sonra yukarıdaki şekilde idrar istibrası yapmalıdır. Bazıları idrar etmenin yeterli olacağını ve idrar yapamayanların, yalnızca idrardan temizlenme istibrasını yeterli görmüşlerdir.[3]

İstibradan Sonraki Hükümler

İstibradan sonra eğer şüpheli bir akıntı olursa ve idrar mı, meni mi yoksa –temiz- başka akıntılar mı olduğu bilinmezse, pak ve temiz olduğuna karar verilir ve abdest ve gusül batıl olmaz, ancak eğer idrardan sonra istibra etmezse ve şüpheli bir akıntı gelirse, bu ıslaklık necis sayılır ve abdesti batıl eder. Aynı şekilde eğer meni sonrası istibra etmeden gusül alınırsa ve gusülden sonra bir ıslaklık görülürse ve meni veya ne tür bir akıntı olduğu bilinmezse, bu ıslaklık necis sayılır ve kişi yeniden cenabet guslü almalıdır.[4]-[5]

Kaynakça

  1. Müstemseku’l-Urvet, c. 2, s. 225, 227.
  2. Müstemseku’l-Urvet, c. 2, s. 228.
  3. Müstemseku’l-Urvet, c. 2, s. 109.
  4. Tavzihu’l-Mesail meraci.
  5. Cevahiru’l-Kelam, c. 3, s. 122.

Bibliyografi

  • Müstemseku’l-Urvetu’l-Vuska, Seyyid Muhsin Hekim (ö. 1390), birinci baskı, müessese daru’l-hadis, k. 1416.
  • Cevahiru’l-Kelam fi şerhi şerai’l-İslam, Muhammed Hasan Necefi (ö. 1266), yedinci baskı, daru ihya et-turas el-arabi.
  • Tevzihu’l-Mesail Meraci, defteri intişarat İslami.