Meyyit Guslü

WikiShia sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
Ölümden Kıyamete
İhtizar
Ruhun Kabzedilmesi
Ölümden Kabre
Cenazeyi Teşyi Etmek
Cenaze Namazı • Meyyit Guslü
Tahnit • Kefen • Defin
Telkin • Kabirde ilk gece
Vahşet Namazı
Münker ve Nekir • Kabir Suali
Kabir azabı
Berzah
Sur üflenmesi
Kıyamet • Ahiret
Kıyamet Aşamaları
Tetayür-u Kutub • Amel Defteri
Mizan • Şefaat
Sırat Köprüsü
A'raf (Kıyamette)
Çocuklar (Kıyamette)
Cennet • Cehennem
İlgili Konular
Mead
Azrail
Berzah vücudu
Tecessüm-ü A'mal
Reenkarnasyon
Hulud/Ebedi kalış
Kabir ziyareti

Meyyit guslü (Arapça: غُسل مَیِّت) Müslüman ölünün kendisine has şart ve biçimde yıkanması anlamındadır. Meyyit guslü, farz gusüllerdendir ve birilerinin yapması ile diğer Müslümanların boynundan kalkar. Bu gusülde ölüye birincisi, sidir karışımlı suyla, ikincisi kâfur karışımlı suyla, üçüncüsü ise saf suyla olmak üzere üç gusül verilir.

Meyyit Guslünün Önemi

Müslüman biri öldükten sonra, başka Müslümanlar tarafından ona gusül verilmesi sonra kefenlenerek, meyyit namazı kılınması ve ardından defnedilmesi kifayi farzdır. Vesailu’ş-Şia ve Müstedrek’inde meyyit guslü ve ahkâmı hakkında 287 hadis nakledilmiştir.

Hadis ve rivayetlerde gusül veren için oldukça fazla sevap olduğu zikredilmiş ve bu işi yapmanın ahirette ateşten uzak olmaya, cennete hidayet eden nur ve büyük günahlar dışındaki bir yıllık günahların bağışlanmasına neden olacağı belirtilmiştir. [1]

Masum İmamların Guslü

Çeşitli rivayetlere göre her imamın guslünü bir sonraki imam almaktadır.[2] İmam Mehdi’nin (a.s) vefatından sonra, İmam Hüseyin (a.s) ricat edecek ve İmam Mehdi’nin (a.s) guslünü alarak cenaze namazını kılacaktır.[3]

Savaş Meydanında Şehadet

Cihat meydanında şehit düşen Müslümanın gusle ihtiyacı yoktur. Kefenlenmez ve üstündeki kıyafetlerle defnedilir. Bazı fakihler, şehide gusül verilmesinin caiz olmadığını ileri sürmüşlerdir.[4]

Çocukların Hükmü

Çocuğun (ve delinin) anne veya babasının Müslüman olması durumunda, öteki Müslümanlar gibi öldüğünde ona gusül verilmesi gerekir. Dört aydan önce düşen çocuk için gusül yoktur, cenin bir parçaya sarılır ve o şekilde defnedilir, ancak cenin dört ayını tamamlamışsa ona gusül vermek gerekir.[5]

Kısas Sonrası Gusül

Şer'i hâkim birisine idam cezası vermişse idama mahkûm edilen kişi idamdan önce kendisi meyyit guslü alabilir ve bu durumda başkasının yeniden ona meyyit guslü alması gerekmez.[6]

Gusülden Önce Meyyitin Temiz Olmaması

Dünyadan göçen Müslümanın bedeni, gusülden önce temiz değildir ve eğer nemli bir şey onunla temas edecek olursa necis olur. Yine meyyitin bedeni soğumuşsa ona dokunulması durumunda dokunan kişinin boynuna meyyit meshi guslü gelir, ancak meyyit guslünden sonra temas hâsıl olmuşsa, gusle ihtiyaç yoktur ve meyyitin bedeni de temiz olmuş olur.

Meyyit Guslü Nasıl Alınır

Meşhur taklit mercilerin fetvası esasına göre, ölüye üç gusül verilmesi farzdır: birincisi, sidir karışımlı suyla, ikincisi kâfur karışımlı suyla, üçüncüsü ise saf suyla. Bu şekilde gusül verilmesi farzdır, sıralamaya riayet edilmemesi durumunda iade edilmeli ve yeniden doğru bir şekilde alınmalıdır. Diğer gusüllerde de olduğu gibi niyet ve Allah rızasından sonra, önce baş ve boyun, sonra sağ taraf ve son olarak bedenin sol tarafı yıkanır. Avret ve göbek her iki tarafla birlikte yıkanmalıdır.[7]

Meyyit guslünün irtimasi bir şekilde alınması doğru değildir[8] ve gusülden önce meyyitin tüm bedeninin necasetten temizlenmesi gerekir. Bazıları da her bir tarafın gusülden önce temizlenmesini yeterli bilmektedir.[9]

Sidir ve kâfurun miktarı, suyu muzaf edecek kadar fazla olmaması gerekir. Ve yine suyla karışımı o kadar az olmamalıdır ki suyla karışımı anlaşılmamış olsun.[10]

Nitekim sidir ve kâfur bulunmazsa, normal suyla gusül alınması yeterlidir. Bu durumda bir guslün yeterli olacağını ileri sürmüşlerdir.[11] Nitekim meyyit guslü suyla mümkün olmazsa, teyemmüm onun yerine geçer, lakin su da olduğu gibi yine üç kere teyemmüm alınması mı yoksa bir kere yeterli mi olduğunda ihtilaf vardır.[12]

Cenabet ve hayız halinde ölen kişilere meyyit guslü verilmesi yeterlidir ve cenabet ve hayız guslü alınmasına gerek yoktur. Bazıları ihtiyat ederek, gassalin meyyit guslü ve cenabet guslünün (veya hayız guslünün) niyetini etmesini gerekli görmüştür.[13]

Gusül Verenin Şartları

Ölüye gusül veren kişiye gassal veya ölü yıkayan denir. Gassal, Müslüman, 12 İmam Şia’sı, baliğ ve akıl sahibi olmalıdır.[14] karı koca dışında, ölü erkeğe erkek, ölü kadına ise kadının gusül vermesi gerekir. Bir çok fakih, aynı cinsten olmayan mahremlerin birbirlerine gusül vermelerini normal şartlarda caiz bilmemektedir.[15] Bazıları da karı ve kocanın örtü altından birbirlerine gusül vermelerinin gerektiğini ileri sürmüşlerdir.[16]

Eğer gassal, ölüyü eldivenli bir şekilde yıkar ve bedenine teması olmazsa, meyyit meshi guslü almasına gerek yoktur.

Meyyit Guslü İçin Ücret Almak

Her ne kadar gusül öncesi ve meyyitin temizlenmesi gibi konularda ücret alınması caiz olsa da taklit mercilerinin bir çoğunun fetvasına göre meyyit guslü için para alınması haramdır ve bazıları bu durumda guslün kendisinin de batıl olduğunu ileri sürmüşlerdir.[17]

Kaynakça

  1. «عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلی‌الله‌علیه‌وآله فِی حَدِیثٍ أَنَّهُ قَالَ:مَا مِنْ مُؤْمِنٍ یغَسِّلُ مَیتاً إِلَّا یتَبَاعَدُ عَنْهُ لَهَبُ النَّارِ وَ یوَسِّعُ اللَّهُ عَلَیهِ الصِّرَاطَ بِقَدْرِ مَا یبْلُغُ الصَّوْتُ وَ یعْطَی نُوراً حَتَّی یوَافِی الْجَنَّةَ»؛
    “Her kim bir meyyite gusül verirse (cehennem) ateşinin harareti ondan uzak olur, Allah, sesin ulaştığı miktarda sırat köprüsünü onun için genişletir ve cennete ulaşacağı bir nur bağışlar.” Şeyh Müfid, el-İhtisas, Muhakkik ve musahhih: Ali Ekber, Muharremi Zerendi, Mahmud, s. 40, el-Mu’temiru’l-Alemi li-Elfiyeti şeyh Mufid, Kum, birinci baskı, k. 1413.
    امام محمدباقر علیه‌السلام فرمود: «مؤمنی نیست که جنازه مؤمنی را غسل دهد، و به هنگام پهلو به پهلو کردن او بگوید: اَللَّهُمَّ إِنَّ هَذَا بَدَنُ عَبْدِکَ الْمُؤْمِنِ قَدْ أَخْرَجْتَ رُوحَهُ مِنْهُ وَ فَرَّقْتَ بَینَهُمَا فَعَفْوَکَ عَفْوَکَ‌؛
    İmam Muhammed Bakır (a.s) şöyle buyurmuştur: “Allah’ım! Bu senin mümin kulunun bedenidir, ruhunu bedeninden çıkardın ve aralarında ayrılık icat ettin, öyleyse onu bağışla ve affet.” Şeyh Saduk, Sevabu’l-A’mal ve İkabu’l-A’mal, s. 195, Daru’ş-Şerif er-Razi li-Neşri, Kum, ikinci baskı, k. 1406.
    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Her kim mümin bir cenazeye gusül verirse, emanetini eda ederse Allah onu bağışlar.” Ravi: “Emanetinin hakkını nasıl eda eder?” diye sorduğunda İmam şöyle buyurdu: “Hakkında bildiği şeyi faş etmemesidir.” Şeyh Saduk, Sevabu’l-A’mal ve İkabu’l-A’mal, s. 195, Daru’ş-Şerif er-Razi li-Neşri, Kum, ikinci baskı, k. 1406.
  2. امام صادق(ع):«إنّ الامام لایغسله الا الامام»
    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Hiç şüphesiz imama, yalnızca imam gusül verebilir.” (Usul-u Kafi, c. 1, s. 384) Yine Biharu’l-Envar’da imamın bir sonraki imam tarafından guslünün verilmesi gerektiğine vurgu yapan 7 hadis nakledilmiştir.
  3. Biharu’l-Envar, c. 53, s. 13.
  4. Urvetu’l-Vuska.
  5. Urvetu’l-Vuska.
  6. Urvetu’l-Vuska.
  7. Urvetu’l-Vuska, c. 2, s. 46.
  8. Mavsuetu’l-Hoi, c. 2, s. 9.
  9. Urvetu’l-Vuska, c. 2, s. 47.
  10. Tezkiretu’l-Fukaha, c. 1, s. 352.
  11. El-Hedaiku’n-Nadire, c. 3, s. 455.
  12. Urvetu’l-Vuska, c. 2, s. 48.
  13. Enhar Portalı.
  14. Urvetu’l-Vuska.
  15. Urvetu’l-Vuska.
  16. Urvetu’l-Vuska.
  17. Enhar Portalı.

Bibliyografi

  • Muhtelefu’ş-Şia fi Ahkami’ş-Şeriat, Hasan bin Yusuf el-Allame Hilli, merkezu’l-Abhas ve Derasetu’l-İslamiye, birinci baskı, Kum, Defteri tebligat İslami, k. 1412.
  • el-Urvetu’l-Vuska, Seyyid Muhammed Kazım Yezdi, beşinci baskı, Kum, Daru’t-Tefsir, İsmailiyat, k. 1419.
  • Cevahiru’l-Kelam fi şerhi Şerai’l-İslam, Muhammed Hasan Necefi, yedinci baskı, Beyrut, daru ihya et-turas el-arabi.
  • Müstened el-Urvetu’l-Vuska, Tekrirat Ayetullah Hohi, Murtaza Burucerdi, Kum, Medrese Daru ihya.
  • Müstemseku’l-Urvetu’l-Vuska, Seyyid Muhsin Hekim, birinci baskı, Kum, müessese daru’t-Tefsir, k. 1416.
  • el-Hedaiku’n-Nadire fi Ahkami’l-İtrati’t-Tahire, Yusuf Bahrani, Ali Ahundi baskısı, Kum, Neşri İslami, ş. 1363.
  • Tezkiretu’l-Fukaha, Hasan bin Yusuf Allame Hilli, Alulbeyt müessesi, li-ihya et-turas, birinci baskı, Kum, k. 1414.