Ebu Huzeyfe

WikiShia sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
Ebu Huzeyfe
Tam İsmi Kays bin Utbe bin Rebia bin Abduşşems bin Abdu Menaf
Künyesi Ebu Huzeyfe
Konumu Sahabe
Doğum Tarihi -
Doğum Yeri Mekke
Ölüm Tarihi 633/11
Ölümü Yemame Savaşı
Yaşadığı yer Mekke, Medine ve Habeşistan
Ün ve Şöhreti Hz. Peygamberin sahabesi, Medine'ye ilk hicret edenlerden.
Katıldığı Savaşlar Bedir, Uhud, Hendek, Hudeybiye...

Ebu Huzeyfe diye meşhur olan Kays bin Utbe bin Rebia bin Abduşşems bin Abdu Menaf (Arapça: قیس بن عتبه بن ربیعة), sahabenin ileri gelenlerinden, İslam dininin öncülerinden, Habeşe ve Medine’ye hicret eden Mücahitlerden ve Hz. Resulullah’ın bir çok gazve ve seriyyesine katılmış ve Yemame savaşında ölmüş bir sahabedir.

İsmi

Künyesi Ebu Huzeyfe’dir. İbni Sa’d, Ebu Huzeyfe öldüğünde yaşının 53 ya da 54 olduğunu[1], İbn Hacer yaşının 54 olduğunu ileri sürmüştür.[2] İsmi konusunda anlaşmazlıklar vardır. İbni Sa’d, isminin “Huşeym”[3], İbn Hişam “Mihşem”[4], Halife bin Hayyat “Hişam”[5] ve bazıları da “Haşim” olduğunu belirtmiştir.[6] Suheyl ise Ebu Huzeyfe bin Utbe’nin adının Kays olduğunu, Mihşem’in ise Muğeyre bin Abdullah bin Ömer bin Mahzum’un çocuklarından başka bir kişi olduğunu belirtmiştir.[7] Annesi, Safvan bin Ümeyye Kenani’nin[8] kızı Fatıma’dır.[9]

Ebu Huzeyfe ve İslam

Ebu Huzeyfe, daha Hz. Resulü Kibriya Efendimiz (s.a.a) insanları İslam’a davet etmek için Erkam’ın evine gitmeden önce Müslüman olmuştur.[10] Ebu Huzeyfe, Ebu Süfyan’ın eşi (ciğer yiyen kadın olarak ünlenen) Hind binti Utbe'nin de kardeşidir. Hind, onu iki beyit şiirle hicvetmiştir.[11] Bu iki beyit şiir, Bedir savaşında ve Ebu Huzeyfe’nin babasını mübarezeye davet etmesiyle ilgili olduğu belirtilmiştir.

Hicret

Habeşistan

Eşi Sehle b. Suheyl ile Habeşistan’a hicret etmiş ve oğlu Muhammed orada dünyaya gelmiştir.[12] İbni Sa’d’ın satırlarından anlaşıldığı kadarıyla Ebu Huzeyfe iki kere Habeşistan’a hicret etmiştir.[13] Bu görüşü İbni Kelbi[14] ve Belazuri[15] de teyit etmiştir. Mekke müşriklerinin Müslüman olduğuna dair Habeşistan’da yayılan yalan haberler üzerine bir grup muhacir Müslüman Mekke’ye geri dönmüş ve haberin yalan olduğu öğrenilince Müslümanlar ya kaçıp bir yerlere gizlenmiş ya da müşriklerin ileri gelenlerinden birilerine sığınmak zorunda kalmışlardır.[16] Ebu Huzeyfe de bu esnada Ümeyye b. Halef'e sığınmıştır.[17]

Medine

Ebu Huzeyfe, efendisi ve üvey oğlu Salim[18] ile birlikte Medine’ye hicret eden ilk Muhacirlerden biridir. Medine’de Abbad b. Bişr’in evinde kalmıştır. Hz. Resulullah Efendimiz (s.a.a) Ebu Huzeyfe ile Abbad bin Bişr arasında kardeşlik akdi kıymıştır.[19]

Savaşlara Katılımı

Ebu Huzeyfe, Bedir, Uhud, Hendek, Hudeybiye ve başka gazvelere de katılmıştır.[20] Aynı şekilde hicretinden 7 ay sonra gerçekleşen ve Hz. Hamza’nın komutanlığını yaptığı seriyyeye katılmıştır.[21] Yine Abdullah bin Cahş’ın komutanlığındaki seriyyeye[22], Ebu Seleme’nin komutanlığındaki “Katen” seriyyesine katıldığı kayıtlarda mevcuttur.[23] Ebu Huzeyfe, Bedir savaşında müşriklerin safında olan babasının öldürülmesinde katkıda bulunmuştur.[24]

Ebu Huzeyfe’nin Oğlu Muhammed

Ebu Huzeyfe Yemame savaşında öldükten sonra İbn Kelbi’nin naklettiğine göre oğlu Muhammed’in geçimini Osman üstlenmiştir. Ancak Muhammed, adaletsiz bir hükümet sergileyen Osman’a karşı başlayan halk ayaklanmasında yer almış ve Mısır halkının ona karşı kıyam etmesi için teşviklerde bulunmuştur. Osman öldürüldükten sonra Şam’a kaçmış ve Muaviye’nin kölesi Reşideyn tarafından öldürülmüştür.[25]

Kaynakça

  1. Et-Tabakatu’l-Kubra, c. 3, s. 85.
  2. El-İsabe fi Temyizi’s-Sahabe, c. 4, s. 43.
  3. Et-Tabakatu’l-Kubra, c. 3, s. 84.
  4. Es-Siyretu’n-Nebeviyye, c. 1, s. 277.
  5. Halife bin Hayyat, c. 1, s. 28.
  6. İbni Abdulbirr, c. 4, s. 1631; İbn Hacer, c. 4, s. 42.
  7. Bkz. Suheyl, c. 3, s. 33; İbn Hazm, s. 88.
  8. Et-Tabakatu’l-Kubra, c. 3, s. 84.
  9. Başka görüşler için Bkz. Halife, c. 1, s. 28.
  10. Halife, c. 1, s. 28.
  11. İbn İshak, s. 210; İbn Sa’d, Et-Tabakatu’l-Kubra, c. 3, s. 85.
  12. İbn İshak, s. 156, 205.
  13. Et-Tabakatu’l-Kubra, c. 3, s. 84.
  14. Cemheretu’n-Neseb, c. 1, s. 200.
  15. Ensabu’l-Eşraf, c. 3, s. 199.
  16. Taberi, c. 2, s. 340.
  17. Belazuri, c. 3, s. 227.
  18. Bkz. Malik, s. 605; İbn Hişam, c. 2, s. 123.
  19. Et-Tabakatu’l-Kubra, c. 3, s. 84.
  20. Et-Tabakatu’l-Kübra, c. 3, s. 84; İbni Abdulbirr, c. 4, s. 1631.
  21. Vakıdi, c. 1, s. 9.
  22. Vakıdi, c. 1, s. 19.
  23. Vakıdi, c. 1, s. 345.
  24. Vakıdi, c. 1, s. 70.
  25. İbni Kelbi, c. 1, s. 200.

Bibliyografi

  • İbn Esir, el-Kamil.
  • İbn İshak, Muhammed, Siyret (Resulullah), Muhammed Hamidullah baskısı, Konya, m. 1981.
  • İbn Hacer Askalani, Ahmed bin Ali, el-İsabet fi Temyizi’s-Sahabe, Kahire, k. 1338.
  • İbn Hazm, Ali bin Ahmed, Cevamiu’s-Siyretu’n-Nebeviyye, Beyrut, Daru’l-Kutubu’l-İlmiye.
  • İbn Sa’d, Muhammed, et-Tabakatu’l-Kubra, Beyrut, Daru Sadır.
  • İbn Abdulberr, Yusuf bin Abdullah, el-İstiyab fi Marifeti’l-Ashab, Ali Muhammed Becavi baskısı, Kahire, m. 1960.
  • İbn Kelbi, Hişamuddin Muhammed, Cemhuretu’n-Neseb, Abdussettar Ahmed Ferac baskısı, Kuveyt, k. 1402.
  • İbn Hişam, Abdulmelik, es-Siyretu’n-Nebeviyye, Mustafa Sakka ve başkaları, Kahire, m. 1936.
  • Belazuri, Ahmed bin Yahya, Ensabu’l-Eşraf, Abdulaziz ed-Duri, Beyrut, m. 1978.
  • Halife bin Hayyat, et-Tabakat, Suheyl Zekkar, Dımeşk, m. 1966.
  • Taberi, Tarih, Malik bin Enes, el-Muvatta, İstanbul, m. 1981.
  • Vakıdi, Muhammed bin Ömer, el-Mağazi, Marseden Cunz baskısı, Londra, m. 1966.