Sa’sae bin Sevhan

WikiShia sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara

Sa’sae bin Sevhan, İmam Ali'nin (a.s) arkadaşlarından biriydi. Cemel, Sıffin ve Nihrevan savaşlarına katılan Sa’sae, belagat konusunda yetenekliydi. Bu becerisini İmam Ali'yi savunmak ve Muaviye'yi eleştirmek için kullandı. İmam Ali (a.s), Sa’sae'yi büyük yarenlerinden biri olarak tanıtmıştır. İmam Sadık (a.s) da onu, İmam Ali'yi (a.s) hakkınca ve doğru tanıyan birkaç kişiden biri olarak görüyordu. Kufe'deki Sa’sae Camii ona atfedilmiştir.

Soyu

Sa’sae bin Sevhan, Abdü-l Kays kabilesindendi.[1] Katif yakınlarında doğdu ve bir süre sonra Kufe'ye yerleşti.[2] Bu nedenle kendisine "Kufeli" olarak da isimlendirilmiştir.[3] Sa’sae’nin künyesi "Eba Talha" idi.[4] Kardeşleri Zeyd ve Seyehan, İmam Ali'nin (a.s) Şialarındandı.[5]

Halifeler Zamanı

Sa’sae, Peygamber Efendimiz (s.a.a) zamanında Müslüman oldu ancak onu hiç göremedi.[6] İkinci halife Ömer bin Hattab zamanında Ebu Musa Eş'ari halifeye bir miktar para gönderdi. Halife bu malı bölerek taksim etti ve bir kısmı kaldı. Müslümanlara mülkün geri kalanı hakkında ne yapılması gerektiği ile ilgili düşüncelerini sordu. Sa’sae şöyle dedi:

“Allah'ın Kuran'da hükmünü açıkça belirtmediği konularda insanlara fikrini sorup istişare edin. Allah'ın hükmünün ortada olduğu konularda da onun emrettiği gibi amel edin.”[7]

Sa’sae üçüncü halifenin Kufe'deki muhaliflerinden biriydi. Halife onu başta kardeşleri Zeyd bin Suhan ve Malik Eşter'in olmak üzere birkaç kişiyle birlikte Şam’a sürgün etti.[8] Tarihi kaynaklardan, üçüncü halife Osman ile Sa’sae arasında kritik diyaloglar günümüze aktarılmıştır.[9]

İmam Ali’nin Yarenliği

İmam Sadık (s.a): Sa’sae ve İmam Ali’nin (a.s) yarenleri dışında İmam Ali’yi (a.s) hak ettiği gibi tanıyan hiç kimse olmamıştır."[10]

Şeyh Müfid'e göre Sa’sae, İmam Ali'nin (a.s) büyük yarenlerinden biridir.[11] Hicri Kameri üçüncü yüzyılın bilim adamlarından İbn-i Kuteyb Dinuri, dönemin ünlü Şia gruplar arasında Sa’sae’nin adını da anmıştır.[12] Mas’udi Murûc ez-Zeheb adlı kitabında İmam Ali (a.s) Sa’sae'yi büyük Araplardan biri ve yarenlerinin lideri olarak tanıttığını yazmıştır.[13] Kuleyni’den edinilen bir rivayete göre İmam Ali (a.s) vasiyeti üzerine ona şahit olmuştur.[14]

Sa’sae, İmam Ali'nin cenazesine katılmış ve mezarına toprak atarken ağlamıştır. Defin sırasında İmam Ali'nin (a.s) faziletlerini söz ederek dua etmiştir. Sa’sae Allahtan kendisini İmam Ali'nin (a.s.) sadık dostlarından kılması ve onun yolunda devam etmesine yardım etmesi için dua etmiştir.[15]

Sa’sae, İmam Ali'yi (a.s) Halifeliğin miyarı olarak görmüş, şahsiyetinin halifeliğe değer ve statü kattığını öne sürmüştür. Halifeliğin İmam Ali'ye (a.s) olan ihtiyacının İmam Ali’nin halifeliğe olan ihtiyacından daha fazla olduğuna inanmaktaydı.[16]

Cemel, Sıffin ve Nehrevan Savaşlarındaki Rolü

Sa’sae, İmam Ali (a.s) döneminde savaşlara katıldı. Cemel Savaşı'nda kardeşi Seyhan, Abdu-l Kays kabilesinin sancaktarıydı. Seyhan'ın şehadetinden sonra diğer kardeşi Zeyd bayrağı aldı ve Zeyd'in şehadetinden sonra da bayrağı Sa’sae devraldı.[17]

Sıffin Savaşı sırasında Sa’sae, Kufeli Abdu-l Kays kabilesinin komutanıydı.[18] Savaş başlamadan önce Muaviye'nin ordusu suyun kontrolünü ele geçirdi ve bu nedenle İmam Ali'nin ordusu suya ulaşamadı. İmam Ali (a.s) Sa’sae'ı müzakereler için Muaviye'ye gönderdi.[19]

Nehrevan Muharebesi öncesinde İmam Ali (a.s) Pazarlık ve nasihat için Hariciler’e Sa’sae'ı gönderdi.[20] Bu diyaloglarda İmam Ali'nin (a.s) takip edilmesi gerektiğini vurguladı. Sa’sae’nin Haricilerle yaptığı konuşmanın tam metni Şeyh Müfit tarafından yazılan el-İhtisas kitabında bulunmaktadır.[21]

Münzir bin Carud’un Bağışlanması

Baharü-l Envar'a göre İmam Ali (a.s) tarafından bir bölgeye yönetici olarak gönderilen Münzir bin Carud, beytülmaldan bir miktar para almıştı. İmam Ali onu bu suçundan dolayı zindana attı; Ancak Sa’sae'ın arabuluculuğuyla Münzir'i tekrar serbest bıraktı.[22] El-Garat'ta yazıldığına göre Sa’sae, İmam Ali'ye şunları söyledi: Münzir bin Carud’un kız kardeşi her gün onun için ağlıyor. Onu serbest bırakırsan aldıklarını geri iade etmesi için ona kefil olurum. İmam Ali (a.s) şu cevabı verdi: Kefil olman gerekmez. Parayı almadığına yemin ederse onu tekrar serbest bırakırım.[23]

Muaviye ile Muhalefeti

Keşi’nin Maarufü-l Rical'de yazdığına göre, İmam Hasan (a.s) ile Muaviye sulhunda, Sa’sae İmam Hasan'ın (a.s) kendisi için eman istediği kişilerden biriydi.[24] İmam Hasan'ın (a.s) ile sağlanan sulhtan sonra Muaviye, Kufe'de Sa’sae'ı gördü ve ona şöyle dedi: Yemin ederim senin benim himayemde olmanı istemezdim. Cevap olarak Sa’sae, "Allah’a ant olsun ki seni bu isimle çağırmak istemezdim; Daha sonra halife olarak Muaviye'yi selamladı. Muaviye, "Eğer (beni bir halife olarak tanıyorsan) bana sadıksan minbere çık ve Ali'yi (a.s) lanetle. Sa’sae minbere gitti ve Allah'a hamd ve sena ettikten sonra iki cümleyle şunları söyledi: Ey insanlar, Ali'ye (a.s) lanetlememi emreden bir şahsın yanından (Muaviye) geliyorum. Öyleyse o bizatihi kendisini lanetleyin.[25]

İbn-i A’sam Kufi, Muaviye'nin Kufe'nin büyüklerine şunları söylediğini belirtmiştir: Sizler cezalandırılmayı hak ederken ben sizi bunca cehaletinize rağmen affetmeme ne diyorsunuz? Ebu Süfyan'a Allah rahmet eylesin ki sabırlı bir adamdı. Bütün bu insanlar onun soyundan gelseydi herkes sabırlı olurdu. Sa’sae şöyle yanıtladı: Allaha and olsun ey Muaviye, bu insanların hepsi de Ebu Süfyan'dan daha iyi bir ailenin çocuklarıdır ve Süfyani neslinin cahillerinden çok daha fazla sabır sahibidirler.[26]

Hatiplik Mahareti

Sa’sae hitabet konusunda üstün bir yeteneğe sahipti. Tarihi kaynaklarda ve hadis kaynaklarında onun fasih ve anlamlı konuşan bir hatip olduğu belirtilmiştir.[27] İmam Ali (a.s), Sa’sae’yi " «الخَطیبُ الشَّحْشَح»" (güzel konuşmacı) olarak tanımlamıştır.[28] Muaviye[29] ve Mugayre bin Şabe[30] de onun belagat ve hitabetinden bahsetmişlerdir. Muaviye onun dilini demir olarak nitelendirmiştir.[31]

Keşi'ye göre, Sa’sae İmam Ali'yi tanıtmak ve onu savunmak için belagat yeteneğini kullanmıştır.[32]

Vefatı

Sa’sae'nin ölümü Muaviye döneminde ve Kufe'de gerçekleştiği bilinmektedir.[33] Bunun yanı sıra bazı kaynaklar Mugayre'nin Muaviye'nin talimatıyla Sa’sae'yi Bahreyn'deki bir adaya sürgün ettiğini ve Sa’sae’nin Hicri Kameri 70 yılında bu adada öldüğünü belirtiyor.[34]

Bahreyn'in Asker şehrinde Sa’sae'ye atfedilen ve Sa’sae bin Suhan Camii denilen bir türbe bulunmaktadır. Ayrıca Kufe'deki Sehle Camii yakınında Sa’sae Camii adında bir cami de ona atfedilmektedir.[35]

Monografi

Kamuran Muhammed Hüseyni tarafından yazılan ve 2016 yılında Meşar Yayınevi tarafından yayınlanan 136 sayfalık Suhan oğullarından Zeyd ve Sa’sae kitabı, Sa’sae bin Suhan ve kardeşi Zeyd bin Suhan'ın hayatını konu almaktadır.

Alakalı Konular

Kaynakça

  1. İbn-i Esir, Esedü-l Gabe, kameri 1409, Bölüm 2, s. 403.
  2. Zerkeli, el-İlam, 1998, c.3, s. 205.
  3. Zehebi, tarihü-l Islam, 2003, Cilt 4, s.240.
  4. İbn Said, Tabaqat al-Kubra, kameri 1418, cilt 6, s.244.
  5. İbn-i Abd al-Barr, el-Isti'aab, H.Kam. 1412, cilt 2, s. 717.
  6. İbn-i Esir, Esedü-l Gabe, kameri 1409, Bölüm 2, s. 403.
  7. İbn-i Abd al-Barr, el-Isti'aab, H.Kam. 1412, cilt 2, s. 717.
  8. Ahmedi Miyanci, "مکاتیب الأئمة", H.K. 1426, cilt 1, s.145.
  9. Örneğin bkz.İbn Haldun, History of Ibn haldun, 1408 AH, cilt 2, s.589.
  10. İbn-i Davud, er-Reculü, Şemsi 1342, s.187.
  11. Şeyh Mufid, Al-Cemal, 1413 H., s. 475.
  12. İbn-i Kutaybeh, El Maarif, miladi 1992, s.624.
  13. Mesudi, Muruce-l Zeheb, H.K. 1409, c. 3, s.38.
  14. Kuleyni, el-Kafi, 1407 H, cilt 7, s.51.
  15. Meclisi, Buharü-l Envar, 1403 AH, cilt 42, s.295.
  16. Yakubi, Yakubi Tarihi, cilt. 2, s. 179.
  17. İbn-i Said, Tabakat el-Kübra, H.k. 1418, cilt 6, s. 244.
  18. Nasr ibn Direnişi, Vakfü'l-Safin, H.K. 1404, sayfa 206.
  19. Nasr ibn Direnişi, Vakfü'l-Safin, H.K. 1404, sayfa 160.
  20. Şeyh Mufid, el-İhtisas, 1413 H., s. 121.
  21. Şeyh Mufid, el-İhtisas, 1413 H., s. 121.
  22. Meclisi, Buharü-l Envar,, 1403 AH, cilt 34, s. 323.
  23. Sakafi, El-garat, Hicri kam. 1395, Bölüm 2, s. 897.
  24. Kuşi, Erkekleri Tanımayı Seçme, şemsi 1363, bölüm 1, s.285.
  25. Kuşi, Erkekleri Tanımayı Seçme, şemsi 1363, bölüm 1, s. 69.
  26. İbn Osman Kufi, el Futuh, H.K. 1411, vol. 2, s. 388.
  27. Mesudi, Muruce-l Zeheb, H.K. 1409, c. 3, s.43; Meclisi, Buharü-l Envar, 1403 AH, cilt 42, s.295.
  28. Nahcü-l Belaga, Subhi Saleh tarafından düzenlenmiştir. Hikmet 259.
  29. İbn Osman Kufi, el Futuh, H.K. 1411, vol. 2, s. 388.
  30. İbn-i Esir, Esedü-l Gabe, kameri 1409, Bölüm 3, s. 430.
  31. İbn Osman Kufi, el Futuh, H.K. 1411, vol. 2, s. 388.
  32. Kuşi, Erkekleri Tanımayı Seçme, şemsi 1363, bölüm 1, s. 69.
  33. İbn Said, Tabaqat al-Kubra, kameri 1418, cilt 6, s.244.
  34. Zerkeli, el-İlam, 1998, c.3, s. 205.
  35. İbn Meşhedi, el-Mezar el-Kebir, 1419, AH, s 143.; İlk şehit olan Mezar, H. 1410, s.264.

Bibliyografya

  • İbn Athir Jazri, Ali Ibn Muhammad, Esed al-Ghaba, ashabın bilgisinde, ال Dar al-Fikr, Beyrut, 1409 AH.
  • İbn Esîr Jazri Ali İbn Muhammed, El-Kamil Fi Al-Tarikh Dar Sader, Beyrut, 1385 AH.
  • İbn A'tham Kufi, Ahmed İbn A'tham, El-Futuh, Tahqiq Ali Shiri, Daru'l-Azwa, Beyrut, 1411 AH.
  • İbn Haldun, Abdurrahman ibn Muhammed, Arap ve barbarlar tarihinin Diwan el-Mubtada ve'l-Khobar ve onların çağdaşlarından büyük onur olanların (İbn Haldun'un Tarih), Halil Shahadah, Beyrut, Daru'l-Fikr, ikinci baskısında, 1408 AH araştırması.
  • İbn Dawood Hali, Hasan bin Ali İbn Daud, El-Rijal, Tahran, Tahran Üniversitesi, 1342 AH.
  • Ibn Sa'd Katib Waqidi, Muhammad ibn Sa'd, Al-Tabqat al-Kubra, Beyrut, ، Dar al-Kitab al-Alamiya, 1418 AH.
  • Ibn Abd al-Barr, Yusuf ibn Abdullah, Al-Isti'ab fi Ma'rifa al-Ashab, araştırma: Ali Muhammad al-Bajawi, ‌ Beyrut, Dar al-Jil, 1412 AH.
  • Ibn Qutaybah, Abdullah bin Muslim, Al-Ma'arif, Research: The Wealth of Akash, Kahire, The Egyptian Egyptian Public Library, 1992.
  • Ibn Mashhadi, Mohammad Ibn Ja'far, Al-Mazar Al-Kabir, Javad Qayyumi Isfahani, Qom, Islamic Publications Office, 1419 AH.
  • Ahmedi Mianji, Ali, İmam Okulları (AS), Kum, ‌ Dar el-Hadis, 1426 H.
  • Hac ve Hac Araştırma Enstitüsü, 13 Aralık 2016'da yayınlanan "Sohan oğullarının Zeyd ve Sasa'a kitabının yayınlanması" 6 Ağustos 2016'da görüntülendi.
  • Saghafi, Ibrahim Ibn Muhammad, Al-Gharat or Al-Istinfar and Al-Gharat, edited by Jalaluddin Muhaddith, Tahran, National Works Association, 2016.
  • Zahabi, Shams al-Din Muhammad ibn Ahmad, History of Islam and the Deaths of the Famous and the Informed, Araştırmacı: Bashar Awad Marouf, ‌ Dar al-Gharb al-Islami, 2003.
  • Zarkali, Khair al-Din, Al-Alam, Beyrut, ال Dar al-Alam for Millions, 1989.
  • Zamakhshari, Mahmoud Ibn Umar, Al-Faeq Fi Gharib Al-Hadith, Ibrahim Shamsuddin tarafından düzeltildi, Beyrut, Dar al-Kitab al-Alamiya, 1417 AH.
  • Seyyid Razi, Muhammed ibn Husayn, Nahj al-Balaghah, Subhi Saleh'in araştırması, Qom, Hicrat, 1414 AH.
  • Peygamber ve İmamlar (a.s), Kum, İmam Mehdi (a.s) Mektebinde ilk şehit, Muhammed ibn Makki, El-Mazar, 1410
  • Ali Ekber Ghaffari ve Mahmoud Muharrami Zarandi tarafından düzenlenen Şeyh Mufid, Al-Ikhtasas, Qom, Al-Mutamar Al-Alami, Al-Fafiya Sheikh Al-Mufid için, 1413 AH.
  • Şeyh Mufid, Al-Jamal wa Al-Nusra Lassid Al-Atrah in the War of Basra, edited by Ali Mirsharifi, Qom, Sheikh Mufid Congress, 1413 AH.
  • Kashi, Mohammad Ibn Umar, The Authority of Knowing the Men, editör Muhammed Raja'i, Qom, Al-Albayt Enstitüsü, 1984.
  • Ali Ekber Ghaffari ve Mohammad Akhundi tarafından düzenlenen Klini, Mohammad Ibn Ya'qub, Al-Kafi, Tahran, ‌ Islamic Library, 1407 AH.
  • Meclisi, Mohammad Baqir, Bihar Al-Anwar, Beyrut, Dar Al-Ihyaa Al-Tarath Al-Arabi, 1403 AH.
  • Masoudi, Ali Ibn Hussein, Promoters of Gold and the Mines of Al-Jawhar, Dagher Research, Es'ad, ‌ Qom, Dar al-Hijra, 1409 AH.
  • Nasr ibn Mazahim, The Story of Safin, düzenleyen Abdul Salam Muhammad Harun, Qom, Ayatollah Al-Marashi Al-Najafi School, 1404 AH.
  • Yaqubi, Ahmad Ibn Abi Yaqub, Ya'qubi Tarihi, ‌ Beyrut, Dar Sader, Bita.