Şek Günü

WikiShia sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara

Şek Günü veya Yevmu’ş-Şek (Arapça: يوم الشك), Kameri günlerde hilal görülmediğinden, o günün önceki ayın son günü mü yoksa sonraki ayın ilk günü mü olduğu bilinmediğinde kullanılan bir fıkıh terimidir. Şek günü, meşhur ıstılaha göre, daha çok Şaban ayının son günü ile Ramazan ayının ilk günü arasında yaşanan belirsizlik için kullanılır.

Kameri Ayların Gün Sayısı

Kameri aylardaki gün sayısı 29 ila 30 gün arasında değişir. Her ay, o ayın hilalinin görülmesi ile (rüyeti hilal), başlar ve sonraki ayın hilalinin görülmesi ile veya önceki aydan 30 gün geçmesi ile o ay sona erer. Kameri ayların 31’den çıkması söz konusu değildir.

Ayın yirmi dokuzuncu günü gurup vakti hilal görülürse, bir sonraki ay başlamış olur, aksi durumda, bir önceki aydan 30 gün geçmesiyle bir sonraki ay başlar.

Fıkıh ve ibadet takvimi açısından, ayların kesin olarak belirlenmesi önemlidir, ancak birisi farz ve diğeri haram olan Şevval ayı ile Ramazan ayının ilk günlerinin belirlenmesi çok daha önemlidir. (Şevval ayının ilk günü bayram günü olduğundan, o gün oruç tutulması haramdır. Öte yandan Ramazan ayının ilk gününün oruç tutulması farzdır.)

Fıkhi Hükmü

Ramazan Ayının İlk Günü

Fıkıhtaki kural ve kaide gereği, belirsiz olan o son gün bir önceki ayın (Şaban Ayı) gününden sayılmaktadır ve o günde oruç tutulması öteki günler gibi müstahaptır, ancak o gün müstahap oruç veya kaza orucu niyeti edilebilir. Nitekim Ramazan orucu niyetiyle oruç tutması halinde oruç batıl olur.

Eğer o gün oruç tutulursa ve sonradan ayın Ramazan ayı olduğu anlaşılırsa, o günün orucu kendiliğinden Ramazan ayı orucu olarak sayılır, ancak o günün Şaban ayının son günü olduğu anlaşılırsa, o gün hangi niyetle oruç tutmuşsa ondan sayılır (müstahap veya kaza orucu). Eğer birisi şek günü oruç tutmazsa ve gün arası o günün Ramazan ayının ilk günü olduğu anlaşılır ve o ana kadar orucu bozan bir şey yapmamışsa[1] Ramazan ayı niyeti ile oruca başlamalıdır ve orucu sahihtir (bazı müçtehitler, kaza orucunu farz ihtiyat gereği gerekli bilmektedirler). Eğer orucu bozan şeylerden biri yapılmışsa, o günün orucu sahih değildir, ancak Ramazan ayına saygıdan dolayı, akşam ezanına kadar orucu batıl eden şeylerden hiç birini yerine getirmemek gerekir ve Ramazan ayı sonrasında o günün kazasını tutmalıdır.

Ramazan Ayının Son Günü

Adı geçen fıkıh kuralı gereği, Ramazan ayının yirmi dokuzuncu veya otuzuncu gününde şüpheye düşülmesi halinde, şek edilen gün bir önceki aydan (yani Ramazan ayından) sayılmakta ve o günün orucu vaciptir. Nitekim eğer gün arası, Şevval ayı hilalinin görüldüğü anlaşılırsa, orucunu bozmalı ve iftar etmelidir. Çünkü o gün bayram günüdür ve bayram günü oruç tutmak haramdır.

Şek günü, Ramazan ayının son günü ile Şevval ayının ilk günü arasında döndüğünden oruç tutmak haram ve vacip arasında değişmektedir. Dolayısıyla her ne kadar çoğunluk şer’i hâkimin ([[veliyi fakih]]in) teşhisine itimat etse de bazıları ihtiyata riayet etmek için o gün sefere çıkmaktadır.

Kaynakça

  1. Orucu batıl eden her şey.

Bibliyografi