Ruhu-l Kudüs

WikiShia sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara

Ruhu-l Kudüs, saf (tertemiz) ruh anlamına gelir. Kusur ve günahlarından arınmış mahluka (yaratılmış) denir. Cebrail, Alemü-l Emr “عالَم اَمْر”, Kudret-i Gayb, Aktif Akıl “عقل فعال” (felsefi), Ruhu-l Ervah ve büyük melekler Ruhu-l Kudüs olarak bilinir. İslami kaynaklarda peygamberlere vahi iletmek, müminlere yardım etmek, Peygamberlerin ilminin kökeni, Dini hükümlerin kaynağı, Ehlibeyt'in (a.s) ilmi ve kıyamet gününde şefaat Ruhu-l Kudüs'e atfedilir.

Hıristiyan literatüründe Ruhu-l Kudüs (Kutsal Ruh), Teslis İnancındaki (Üçleme) kutsal üçlünün üçüncüsüdür. Bunun yanı sıra bazı Hıristiyan alimleri bu üçlemedeki bazı ilahlıkları (tanrılık sıfatını) kabul etmemişlerdir.

Sözlük Anlamı ve Önemi

Ruhu-l Kudüs, kusur ve günahlarından arınmış saf (temiz) ruh anlamına gelir.[1] Hristiyanların kutsal kitabı İncil’e göre de Ruhu-l Kudüs kutsaldır. Çünkü Ruhu-l Kudüs’ün görevlerinden biri de inananların kalplerini kutsamaktır. Ayrıca Tanrıya ve Mesih’e olan sevgisinden dolayı da ona Tanrı’nın Ruhu ve Mesih’in Ruhu olarak da adlandırılmıştır.[2]

Söz konusu bu kelime Kur’an-ı Kerim’de ve İncil’de kullanılır. Ruhu-l Kudüs’ün Kur’an’ın vahyinde vesile olduğu[3] ve yine onun Hz. İsa'yı (a.s) tasdik ettiği Kur’an’da haber verilmiştir.[4]

Ruhu-l Kudüs Kimdir?

Ruhu-l Kudüs'ün gerçekte kim olduğu hakkında çeşitli olasılıklardan bahsedilir:

  • Cebrail: Bazı müfessirler Ruhu-l Kudüs'ün Cebrail olduğunu öne sürmüşlerdir.[5] Cebrail’in Ruhu-l Kudüs olarak adlandırması onun din adına kutsallığı ve aynı zamanda dinin diri tutulmasındaki rolüne işaret edilmektedir. [6]
  • Alemü-l Emr (عالَم اَمْر): Allame Tabatabai, Ruhu-l Kudüs'ün Alemü-l Emr’den olduğunu ve peygamberlere vahiy iletilirken melekler dışında onlara eşlik eden bir mahluk olduğu görüşündedir.[7]
  • Büyük Melekler: İmam Sadık’tan (a.s) edinilen bir rivayete göre Ruhu-l Kudüs, İslam Peygamberine (s.a.a) eşlik eden Cebrail ve Mikail’den daha büyük bir melek olarak tanımlanır ve Peygamberin (s.a.a) vefatından sonra bu melekler Şii İmamların yanında yer almıştır.[8] Ayrıca bazı rivayetlerde de Ruhu-l Kudüs, Kur’an’da ifade edilen ruh tanımındaki gibi [9] Kadir Gecesi’nde meleklerle inişinde bahsedilen melektir.[10]
  • Gaybi Güç: Ruhu-l Kudüs Büyük İsimlerdendir[11] ya da İsa Mesih'in ölüleri dirilttiği gaybi güçtür.[12] Bu güç daha zayıf şekli ile tüm inananlarda bulunur, onlara yardım eder ve onları günahtan korur. [13]
  • İlk Yayıcı: Seyit Haydar Amili'ye göre bilim adamları ilk aklın (irade) yayılmasını farklı isimlerle nitelemişlerdir ve bu tanımlardan birinin de Ruhu-l Kudüs veya aktif akıl olduğu konusunda hemfikirdirler.[14]
  • Ruhü-l Ervah: Bazı mistik eserlerde Ruhu-l Kudüs Ruhü-l Ervah olarak tanımlanmıştır. Bu kavramda kast edilen Allah’ın yaratması ile değil, yaratıklarının ruhunun dayandığı Allah’ın bir veçhesi ruhlardan bahsedilir.[15]

Görevleri

Gerek Kur'an-ı Kerim’de ve gerek hadislerde Ruhu-l Kudüs'e bazı görevler atfedilir:

  • Peygamberlere vahiy bildirmek: Ruhu-l Kudüs’ün Cebrail olduğunu kabul ettiğimizde, Allah'ın mesajını peygamberlere iletmek onun görevleri arasında olacaktır.
  • Peygamberlerin ve azizlerin yardımcısı: Müfessirlere göre İsa Mesih'in (a.s) Ruhu-l Kudüs tarafından tasdikinden bahseden Kur’an ayetlerinde teyit ve yardım etmesi anlamına gelmektedir.[16] Ayrıca bazıları da İncil’in Ruhu-l Kudüs’e şahitlik ettiği (desteklediği) düşüncesindedir.[17]
  • Peygamberlerin ilminin kökeni: Bazı rivayetlerde, aralarında Ruhu-l Kudüs'un de olduğu beş ruh, peygamberlerin ilminin kaynağı ve bilgiye ulaşmasındaki vesile olduğundan bahsedilmiştir.[18]
  • Ehlibeyte (a.s) ilahi hükümleri ilkah etmek: Rivayetlere göre Ehlibeyt, Allah'ın emriyle Davut peygamber ve Ruhu-l Kudüs'ün kalplerine aşıladığı düşüncelere göre hüküm verir.[19]
  • Müminlere (inananlara) yardım etmek: Rivayetlere göre Ruhu-l Kudüs, müminler Peygamberimizi (s.a.a) ve Ehlibeyt'i (a.s) destekledikleri sürece onlara yardım edecektir.[21] İslam tarihçisi İbn-i Esir’e göre Peygamberimiz (s.a.a), İslam öncesi dönemde de Arap bir şair olan daha sonra ise İslam düşmanlarını kınayarak Peygamber Efendimizi (s.a.a) savunan türde şiir yazan Hasan İbn-i Sabit’e, Peygamberimizi (s.a.a) desteklediği sürece Allah’tan Ruhu-l Kudüs’ün yardımını onun için istemiştir.[22]

Kutsallığı

Hıristiyan literatüründe Ruhu-l Kudüs (Kutsal Ruh), Teslis İnancındaki (Üçleme) kutsal üçlünün üçüncüsüdür.[23] İncil’de canlılık (hayat) ona atfedilir.[24] İncil’e göre, inananlar tövbe ettiklerinde Ruhu-l Kudüs’ü bulduklarında onları günahlardan ve kötülükten arındırır.[25] Elbette, Hıristiyan ilahiyatçılar Ruhu-l Kudüs’ün ilah olduğu konusunda aynı fikirde değildirler. Bazıları Ruhu-l Kudüs’ün ilahi karakterini inkâr ederek onun sadece bir melek olduğu görüşündedir.[26] Ancak bunun yanında bazıları da Ruhu-l Kudüs’ün bağımsız bir varlık olmadığına, Tanrı’nın tezahürü olduğuna inanırlar ve O’nun ilahili bir karakter olmasında bir beis görmezler.[27]


Kaynakça

  1. Zemehşeri, el-Kaşif, 1407 AH, 1. cilt, s.162.
  2. Haks, İncil (kamus), h.k. 1394, s.424.
  3. Nahl Suresi , ayet 102.
  4. Bakara Suresi, 87 ve 253.; Maide Suresi, 110 ayet.
  5. Bakınız: Tusi, el-Tebyan, Beyrut, 1. cilt, s. 340; Mekarim Şirazi, Tefsir Numune, 1995, cilt 1, s.339.
  6. Ebu Hayyan Endülüsi, el-bahrü-l mehyit, 1420 AH, 1. cilt, s. 481; Mekarim Şirazi, Tefsir Numune, 1995, cilt 1, s.339.
  7. Tabatabai, el-Mizan, cilt 13, s. 196-198.
  8. Kummi, Ali bin İbrahim, Tefsiri Kummi, h.k. 1404 cilt 2, s. 279.
  9. Kadr Suresi, 4. Ayet.
  10. Meclisi, Buharü-l Envar, 1403 AH, cilt 94, s.14.
  11. Ebu Hayyan Endülüsi, el-bahrü-l mehyit, 1420 AH, 1. cilt, s. 481;
  12. Mekarim Şirazi, Tefsir Numune, 1995, cilt 1, s.339.
  13. Mekarim Şirazi, Tefsir Numune, 1995, cilt 1, s.339.
  14. Amili, Camü'el Esrar, h.k. 1347, 1. cilt, s. 688.
  15. Ceyli, Son ve İlkin Bilgisinde Kusursuz Adam, AH 1418, s.150.
  16. Fahri Razi, Mafatih al-Gayb, 1420 AH, cilt 3, s.596; Tabersi, Mecma'l-Bayan, 1372, 1. cilt, s.207.
  17. Mekarim Şirazi, Tefsir Numune, 1995, cilt 1, s.340.
  18. Kuleyni, el-Kafi, 1407 AH, 1. cilt, s.272.
  19. Kuleyni, el-Kafi, 1407 AH, 1. cilt, s. 398.
  20. Hakim Nişaburi, el-Mustadrak Ali Al-Sahihin, Beyrut, 4. cilt, s. 496-498.
  21. Kuleyni, el-Kafi, 1407 AH, 8. cilt, s. 102.
  22. İbn-i Esir, Esedü-l Gabe, kameri 1409, Bölüm 1, s. 482.
  23. Haks, İncil (kamus), h.k. 1394, s.424.
  24. Haks, İncil (kamus), h.k. 1394, s.424.
  25. Haks, İncil (kamus), h.k. 1394, s.424.
  26. McGrath, An Introduction to Christian Theology, 2006, s. 309-310.
  27. Süleymani Ardestani, İslam ve Hıristiyanlığın Karşılaştırmalı Teolojisine Giriş, 2003, s. 126-127.

Bibliyografya

  • Kur'an.
  • Amili, Seyyid Haydar Ibn-i Ali, came 'el-Asrar and the Source of Light, araştırma Henry Corben ve Osman Ismail Yahya, Tahran, 1347.
  • Ibn Esir, Ali ibn Muhammad, Esad el-Ghabah fi Maarefa el-Sahaba, Beyrut, Dar el-Fikr, 1989/1409 AH.
  • Ebu Hayyan el-Endülusi, Muhammad Bin Yusuf, el-Bahr el-Muheet Fi el-Tafsir, Takiki Siddiki Muhammad cameel, Beyrut
  • Cili, Abd el-Karim ibn Ibrahim, The Perfect Man in the Perfect Man of the Late and the Early, Research by Salah Muhammad Avaizah, Beyrut, Dar el-Kitab el-Alamiyah / Publications of Muhammad Ali Bayzun, 1418 AH / 1977 AD.
  • Hakim Neyshabouri, Muhammad bin Abdullah, Mustadrak Ali el-Sahihin, Beyrut, Dar el-Ma'rifah, Bita.
  • Divan Gazaliyat Hafez.
  • Zemahşerî, Mahmud, İndirmenin Gizemli Gerçeklerinin Keşfi, Beyrut, Dar Al-Kitab Al-Arabi, 1909 B.C.
  • Süleymani Ardestani, Abdolrahim, An Introduction to the Comparative Theology of Islam and Christianity, Qom, Taha Book, 2003.
  • Şeyh Tussi, Muhammad bin Hassan, Al-Tabiyyin fi Tafsir el-Qur’an, Beyrut, Arap Mirasını Canlandırma Evi, Betta.
  • Tabersi, Fadl Ibn Hassan, Majma 'al-Bayan fi Tafsir al-Quran, Tahran, اص Naser Khosrow, 1372.
  • Allama Tabatabai, Seyyed Mohammad Hussein, Al-Mizan Fi Tafsir Al-Quran, Beyrut, Bilimsel Yayınlar Vakfı, 1390 AH.
  • Allame Meclisi, Mohammad Baqir, Baharalanwar, Beyrut, Dar Al-Ihya Al-Tarath Al-Arabi, 1403 AH.
  • Fakhr Razi, Muhammad bin Omar, Keys of the Unseen, Beyrut, Arap Mirasını Canlandırma Evi, MÖ 190.
  • Kumi, Ali Ibn Ibrahim, Tafsir al-Qomi, Tayyib Mousavi Jazayeri tarafından düzeltildi, Qom, Dar al-Kitab, 1404 AH.
  • Kuleyni, Mohammad Ibn Ya'qub, Al-Kafi, Tahran, İslam Kütüphanesi, 1407 AH.
  • Makarem Şirazi, Nasser, Tafsir Nomoneh, Tahran, İslam Kütüphanesi, 1995.
  • McGrath, Alistair, Hristiyan Teolojisine Giriş, Isa Dibaj tarafından çevrildi, Tahran, Roshan Book, 2006.
  • Havks, James, Dictionary of the Bible, Tahran, Asatir Yayınları, 2015.