wikishia:Türkçe Sözlük

Türkçe Sözlük

در این مدخل صرفا لغاتی تحقیق و جمع آوری گردیده است که دارای معادل لغوی نبوده و یا معادل اصطلاحی آن برای ویکی شیعه در اولویت قرار داد در صورت وجود معنای اصطلاحی برای کلمه‌ای، آن معنا در اولویت است

• در ترکی استانبولی مدرن هیچ نیازی به آپستروف (’) برای نشان‌دادن عین وجود ندارد.
• در ترکی استانبولی مدرن از حروف با کلاه پرهیز می‌شود.

حرفه، سمت، عنوان

کلمات با معادل ترکی استانبولی

کلمه	معادل اصطلاحی	معنای لغوی	توضیحات
روحانی	ruhani	din adamı
طلبه	talebe	öğrenci, din adami	:Kum ilmiye havzası talebeleri
واعظ، خطیب	vaiz
سخنران، خطیب	hatip	konuşmacı
مبلّغ (اسلامی-شیعی)	mübelliğ, tebliğci	tebliğci	:Mübelliğ, Allah'ın peygamberidir
مبلّغ (مسیحی)	misyoner	misyoner
عالم	âlim	bilimci
فقیه	fakih	hukukçu, fıkıhçı
اصولی	Usulcü
مجتهد	müctehit
مجتهد جامع الشرایط	cami'üş-şerait müctehid	yetkin müçtehid
مفسر	müfessir
محدث	müheddis
عارف	ârif	mutasavvıf
زاهد	zahit	sofu
فیلسوف	filozof	filozof
متکلم	mütekellim	ilahiyatçı
رجالی		rical alimi	:rical ve edebiyat alimi
ادیب		edebiyat alimi, edib	:rical ve edebiyat alimi
طبیب	tabip	hekim, doktor
پزشک		hekim, doktor
قاضی		hakim, yargıç
حکیم (بدون قرینه)		bilimci
امام جمعه	Cuma imamı	Cuma Namazı İmamı	:cuma imamlığına atadı
نماینده ولی فقیه	Veliyyi Fakih temsilcisi		:Batı Azerbaycan'daki Veliyyi Fakih temsilcisi :Veliyyi Fakih'in Doğu Azerbaycan eyaletindeki temsilcisi
رهبر انقلاب اسلامی	İslam İnkılabı Rehberi	İslam Devrimi Lideri
مرجع تقلید	merci-i taklid	taklid(t) merci
مراجع تقلید		taklıd(t) mercileri	:Ayetullah Sistani Irak'taki Şii taklit mercilerinden biridir
تولیت	tevliyet
متولّی	mütevelli
بسیج (بسیجی)	Besic (Besici)
مداح	Meddah		:Ehlibeyt (a.s) Meddahı
ملا	Molla
مولوی	Mevlevi
مولانا	Mevlana		Mevlana Celaleddin-i Rûmi
مستبصر	müstebsir
برده (زن, مرد)		köle
کنیز		hizmetçi
بنده	kul		:Ben Allah’ın kuluyum, dedi. :Allah kulları. Allah kullara zulmedici deǧildir. :Allah asla kullarına zulmetmez.
فاسق	fasık		:Eǧer bir fasık size bir haberle gelirse
مرتد	mürted		:mürtedler
اسلام شناس، اسلام پژوه		İslam alimi, İslam araştırmacısı	:Türk İslam alimleri‎
حجت الاسلام و المسلمین	Hüccetü'l-İslam ve'l-Müslimin

علم، مکتب، تفکر، جنبش

کلمات با معادل ترکی استانبولی

کلمه	معادل اصطلاحی	معنای لغوی	توضیحات
اخلاق	ahlak	etik, ahlak
عرفان	irfan	tasavvuf
فقه	fıkıh
اصول	Usuli-Fıkıh, Usûlü'l-Fıkıh	Fıkıh usûlü
ادبیات	edebiyat	edebiyat
فلسفه	felsefe, hikmet	felsefe
کلام	kelam	İslami teoloji ilmi
منطق	mantik	mantik
رجال	rical	cerh ve ta'dil
طب	tıp	ilaç	:tabip
طب سنتی	Geleneksel tıp		:Geleneksel tıp profesöru
مکتب تفکیک	Tefkik Mektebi
مشروطیت	Meşrutiyet		:meşrutiyetçi, Meşrutiyet destekçisı :Meşrutiyet taraftarlarından

مکان، منصب

کلمات با معادل ترکی استانبولی

کلمه	معادل اصطلاحی	معنای لغوی	توضیحات
حرم	harem, türbe	türbe	:İmam Ali’nin hareminde defnolunanlar
حوزه علمیه	İlim Havzası, İlmiye Havzası	İlahiyat Okulu, Ruhban Okulu	:Kum İlmiye Havzası :İlmiye Havzası profesörü
حوزه های علمیه	İlmiye Havzaları	dini medreseler	:Kum ve Necef İlmiye Havzaları :İlmiye Havzaları Müdürü Ayetullah Arafi
مجلس خبرگان	Uzmanlar Meclisi		:Uzmanlar Meclisi üyesi :Uzmanlar Meclisi'nde Tahran halkının temsilcisi
شورای نگهبان ق.ا	Anayasa Koruma Konseyi		:Anayasa Koruma Konseyi fakihlerinden
مجمع ت. م. ن	Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi
شورای عالی انقلاب فرهنگی	Kültür Devrimi Yüksek Konseyi
شورای عالی امنیت ملی ایران	İran Milli Yüksek Güvenlik Konseyi
ستاد کل نیروهای مسلح ایران	İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay
مجمع جهانی اهل بیت علیهم السلام	Dünya Ehlibeyt (a.s) Kurultayı
مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی	Dünya İslam Mezhepleri Yakınlaştırma Kurultayı
جامعه مدرسین حوزه علمیه قم	Kum İlmiye Havzası Müderrisler Topluluğu
شورای عالی حوزه های علمیه	İlmiye Havzaları Yüksek Şûrasi
مجلس اعلای اسلامی عراق	Irak İslami Yüksek Meclisi
مجلس شورای اسلامی	İslamî Şûra Meclisi		:İran İslami Şura Meclisi
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی	İslam Devrimi Muhafızları Ordusu
نیروی مقاومت بسیج	Besic Direniş Gücü
ارتش جمهوری اسلامی ایران	İran İslam Cumhuriyeti Ordusu
وزارت دفاع ایران	İran Savunma Bakanlığı
وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح	Savunma Bakanlığı ve Silahlı Kuvvetlerin Desteği
حسینیه	Hüseyniye		:İmam Humeyni (r.a) Hüseyniyesi'nde
زینبیه	Zeynebiye		:İstanbul Zeynebiyesi
آستان قدس رضوی	Astan Kudüs Rezevi
دادگاه ویژه روحانیت	Özel Ruhaniyet Mahkemesi	Özel Din Adamları Mahkemesi

فعل

کلمات با معادل ترکی استانبولی

کلمه	معادل اصطلاحی	معنای لغوی	توضیحات
غسل کردن	Gusül almak, Gusül etmek	Gusül abdesti almak, Boy abdesti etmek	:Gusül abdesti nasıl alınır?
زیارت کردن	ziyaret etmek	görmek, hac etmek	:Ziyaretçi (zair) ziyaret esnasında ne demeli, nasıl demeli ve ne istemelidir?
قیام	Kıyam	ayaklanmak, isyan	:Tevvabin Kıyamı
اعدام	idam	ölüm cezası	:idam etmek, idam edilmek
زنا	zina
عملیات استشهادی	İstişhadı Operasyon

اصطلاحات فقهی و علمی

کلمات با معادل ترکی استانبولی

کلمه	معادل اصطلاحی	معنای لغوی	توضیحات
حدث اکبر	Hades-i ekber (büyük hades)
حدث اصغر	Hades-i asgar (küçük hades)
حیض	Hayız

متفرقه

کلمات با معادل ترکی استانبولی

کلمه	معادل اصطلاحی	معنای لغوی	توضیحات
ولادت	veladet
تولد	doğum
شهادت	şehadet
وفات	vefat
مرگ	ölüm
ثواب	sevab		:Hz. Masume’nin ziyaret sevabının karşılığı cennettir.
ضریح	zerih
زائر	zair, ziyaretçi	ziyaretçi
مکتب	mekteb		:Tefkik Mektebi
معارف	maarif		:ilahi maarif
پیمان صلح	barış anlaşması	barış antlaşması	:İmam Hasan'ın (a.s) barış anlaşması
(به قولی)	(bir görüşe göre)
(به روایتی)	(bir rivayete göre)
شب یلدا	Yelda gecesi
رساله توضیح المسائل	tevzihu'l-mesail risalesi
درس خارج	ders'i-hariç, ders-i hariç
ولایت فقیه	Velayet-i Fakih
ارتداد	irtidad	dinden çıkma, dinden dönme
مراسم تشییع	teşyi töreni, cenaze merasimi

|}