Hasan bin Fazl-i Tebersi

WikiShia sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara

Hasan bin Fazl-i Tebersi (Arapça: حَسَن بنِ فَضلِ طَبَرسی), Hicri Kameri altıncı yüzyılın İmamiye Şialarından muhaddis (ravi) Fazl bin Hasan Tebersi'nin oğludur. Tebersi ailesinin âlimlerinden biridir ve en ünlü Şii ahlak eserlerinden biri olan Makarimü-l Ahlak (مکارم الاخلاق) adlı kitabın da yazarıdır.

Yaşamı

Ebu Nesr lakabıyla tanınan Hasan bin Fazl-i, Tebersi ailesindendir[1] ve Mecmeu’l-Beyan tefsirinin yazarı Fazl bin Hasan Tebersi'nin (Hicri Kameri 548’de öldü) oğludur. Ayrıca Mişkatü-l Envar (مشکاة الانوار) kitabının yazarı Ali bin Hasan Tebersi, Hasan bin Fazl-i Tebersi’nin oğludur.[2]

Hasan bin Fazl-i Tebersi'nin hayatının ayrıntılı detayları, doğum ve ölüm tarihleri bilinmemektedir.[3] Babasının öğrencilerinden biri olarak kabul edilir[4] ve babasının kendisinden özel isteği üzerine Cevamü-l Cami’a Tefsiri’ni (تفسیر جوامع الجامع) yazdığı söylenir.[5] Tebersi sözcüğünün bu aileye nereden atfedildiği hususunda görüş ayrılıkları vardır; Bazıları Tebersi'yi Tebers'e “تفرش” (Tefriş)[6] ve bazıları da İran’ın Kuzeyindeki eyaleti olan Teberistan'dan (Bugünkü Mazenderan)[7] geldiği görüşündedir.

Eserleri

Hasan bin Fazl'ın en ünlü eseri Şiiler arasında en önemli ahlaki eserlerden biri olan Makarimü-l Ahlak adlı kitabıdır.[8] Ayrıca Cameü-l Ehbar (جامع الاخبار) kitabının yine onun eserlerinden olduğu görüşü hakimdir.[9] Ancak Seyit Muhsin Emin ve Cafer Subhani, Cameü-l Ehbar kitabının Hasan İbn Fazl'a ait olduğu görüşünü kesin bir dille reddetmişlerdir.[10] Ebu-l Kasım Gurci, Cevamü-l Cami’a Tefsiri’nin takdim bölümünde, Esrarü-l İmamet (اسرار الامامة) kitabını kendisine atfetmiştir.[11] Oğlu Ali'den rivayet edildiğine göre Hasan bin Fazl-i Tabersi, Makarimü-l Ahlak kitabından sonra " جامع لسائر الاقوال و حاو لمحاسن الافعال" Camea-l Sairü-l Ekval ve Havu-l Mehasinü-l Feal kitabını yazmaya başladı ancak henüz bitirmeden hayatını kaybetti.[12]

Tebersi babasından rivayet nakletmiştir ve Muhezzebü-l Din Hüseyin bin Ebu-l Ferec de ondan rivayette bulunmuştur.[13]


Ayrıca Bakınız

Kaynakça

  1. Tebersi, Came 'el-Came', 1998, cilt 1, Gürcistan'a giriş, s.2.
  2. Sobhani, Encyclopedia of the Classes of Curisprudence, 1418 Hicri Kameri, cilt 6, sayfa 77; Hüseyni Calali, Miras Listesi, 1422 Hicri Kameri, cilt 1, s. 566.
  3. Tebersi, Came 'el-Came', 1998, cilt 1, Gürcistan'a giriş, s.9.
  4. Tebersi, Came 'el-Came', 1998, cilt 1, Gürcüce giriş, s.2.
  5. Tebersi, Came 'el-Came', 1998, cilt 1, s.2.
  6. Tebersi, Came 'el-Came', 1998, cilt 1, Gürcistan'a giriş, s.2; Emin, Şii soyluları, 1406 Hicri Kameri, 3. cilt, s.29.
  7. Modarres Tabrizi, Rihana el-Adab, 1990, cilt 4, s. 33-32.
  8. Emin, Şii soyluları, 1406 Hicri Kameri, 1. cilt, s. 158.
  9. Serbest acan, Amal el-Amal, 1385 Hicri Kameri, 2. cilt, s. 75.
  10. Emin, Şii soyluları, 1406 Hicri Kameri, cilt 5, sayfa 225-226; Sobhani, Encyclopedia of Classes of Curisprudence, 1418 Hicri Kameri, cilt 6, s.77.
  11. Tebersi, Came 'el-Came', 1998, cilt 1, Gürcistan'a giriş, s.9.
  12. Tebersi, Meşka el-Envar, 1385 Hicri Kameri, s.1
  13. Hur Amili, Amelü-l-Emal, 1385 Hicri Kameri, 2. cilt, sayfa 93; Subhani, Museva'ete Tabkatü-l Fukeha, 1418 Hicri Kameri, cilt 6, s.76.

Bibliyografya

  • Emin, Seyyed Muhsin, Şii soylular, Beyrut, Dar el-Ta'rif yayınlar için, 1406 Hicri Kameri.
  • Serbest acan, Muhammed ibn Hassan, Amal el-Amal, Bağdat, el-Andalus Library, 2006.
  • Hüseyni Calali, Seyyed Muhammed Hossein, Fahrs el-Tarath, Kum, Dalil Ma Yayınları, 1422 Hicri Kameri.
  • Subhani, Ca'far, EMuseva'ete Tabkatü-l Fukeha, Kum, Imam Sadegh Institute, 1418 Hicri Kameri.
  • Tebersi, Fazl İbn-i Hassan, Interpretation of Comprehensive Societies, editör: Abolghasem Gorci, Kum and Tehran, Kum Seminary Management Center ve University of Tehran Press, 1998.
  • Modares Tabrizi, Muhammed Ali, Rihana el-Adab, Tahran, Hayyam Kitabevi, 1990.