İlk Müslüman

WikiShia sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara

İlk Müslüman, İslam Peygamberine iman eden ilk kişidir. İlk Müslüman olmak İslam dünyasında bir şeref ve fazilet olarak görülmektedir. Şiiler, Hazreti Hatice'yi ilk Müslüman kadın, Hz. İmam Ali'yi (a.s) de ilk Müslüman erkek olarak göstermektedir. Bu konuya Sünni kaynaklarda da değinilmektedir.

Bazı Sünni kaynaklara göre, Ebu Bekir ilk Müslüman olarak belirtilirken, çağımızın Şii tarihçilerinden Resul Caferiyan, tarihsel bir dayanağı olmayan bu iddiayı bazı Sünnilerin Müslümanlar arasındaki mezhep çatışmalarına bağlamıştır.

Önemi ve Konumu

İlk Müslüman, İslam Peygamberine iman eden ilk kişiyi ifade eder. İlk Müslüman olmak bir şeref ve fazilet nişanesi olarak kabul görülmüştür.[1] Bazı kaynaklara göre Peygamberimiz (s.a.a), İmam Ali’nin (a.s) ilk Müslüman olmasını onun bir fazileti (yüceliği) olarak kabul etmiştir.[2] Bazı sahabeler ilk Müslüman olduğunu iddia ederek bundan gurur duyuyorlardı.[3]

İlk Müslüman Kadın Hatice (s.a)

Tarihçiler Hz. Hatice'nin ilk Müslüman kadın olması konusunda bir itirazları bulunmuyor.[4] Hatta bazıları onu kadın erkek ayırmaksızın ilk Müslüman olarak anıyor.[5] Sünni tarihçi İbn-i Esir, Müslümanların bu konudaki mutabakatını kabul ederek Peygamber'e (s.a.a) ilk iman eden kişi olarak Hz. Hatice’yi göstermiştir.[6]

Hicri Kameri üçüncü yüzyıl tarihçisi Yakubi'ye göre Hz. Hatice, iman eden ilk kadındır ve Hz. Peygamber'e (s.a.a) ilk iman eden erkek de İmam Ali'dir.[7]

İlk Müslüman Erkek Hz. Ali (a.s)

Rivayetlere göre İslam Peygamberi, İmam Ali'yi (a.s) İlk Müslüman, ilk mümin[8] ve onu tasdik eden ilk kişi olarak tanımlamıştır.[9] Şeyh Tusi, İmam Rıza’a (a.s) dayandırdığı bir rivayette Hz. Ali’nin (a.s), İslam Peygamberine ilk iman eden kişi olarak tanıttı.[10] Bunun yanı sıra İmam Ali'nin (a.s) ilk Müslüman olduğu hususunda tüm Şii kesimin fikir birliği içinde olduğu belirtilmektedir.[11]

Allame Meclisi[12] ve Hicri dördüncü yüzyıl Şii yazar Hasibi, İmam Ali'yi (a.s) ilk Müslüman olarak kabul etmişlerdir.[13] Ayrıca Muhammed bin Cerir Teberi,[14] Şemseddin Zehebi[15] ve diğerleri[16], İmam Ali'nin (a.s) ilk Müslüman olduğu hakkında Sünni tarihçilerden alıntılar yaparak nakletmektedirler.

Diğer Rivayetler

Bazı Sünniler, Ebu Bekir[17] veya Zeyd bin Haris'in ilk Müslüman olduğuna yönelik rivayetler aktarmışlardır.[18] Sünni tarihçi Mukrizi, “إمتاع الأسماع” (İmta’ü-l Esma) adlı kitabında, Ebu Bekir'in İslam Peygamberi'ni destekleme ve ona yardım etme yeteneğine sahip ilk Müslüman olduğunu düşünmektedir.[19] İbn-i Hacer, “الإصابة” (el-İsabet) kitabında ilk Müslüman çocuk olarak İmam Ali'yi (a.s) kabul etmektedir; İlk Müslüman kadın olarak Hz. Hatice (s.a), velilerden ilk Müslüman Zeyd bin Haris ve ilk Müslüman köle olarak Bilal-i Habeşi işaret etmektedir. Ebu Bekir'i ise ilk hür Müslüman olarak kabul görmektedir.[20] Bunun aksine Muhammed bin Cerir el-Teberi, Muhammed bin Sa'd'dan alıntı yaparak Ebu Bekir'in elli kişiden sonra Müslüman olduğunu belirtmiştir.[21]

Çağımızın Şii tarihçilerinden Resul Cafer'e göre, bazı tarihi kaynakların Ebu Bekir'i ilk Müslüman olarak kabul etmelerinin hiçbir tarihsel temeli ve dayanağı yoktur. Müslümanlar arasındaki din ve mezhep çatışmalardan kaynaklanan görüş ayrılıklarını kendi lehine kullanmalarından dolayı ortaya atılmış bir iddiadır.[22]

Alimlerin Görüşlerine Göre Sıralama

Ehli Sünnet tarihçilerinden İbn-i Esir, sırasıyla Hz. Hatice (s.a), Hz. Ali (a.s), Zeyd bin Haris ve Ebu Bekir;[23] Allame Meclisi ise sırasıyla Hz. Ali (a.s), Hz. Hatice (s.a) ve Cafer bin Ebi Talib’i İslam Peygamberi’ne (s.a.a) ilk iman edenler olarak belirtmişlerdir.[24]

Kaynakça

  1. Muruci Tabersi, "Emirulmuminin (a.s) ve İslam'da liderlik", s.72.
  2. İbn-i Akda Kufi, Sadıkların Komutanlarının Faziletleri (barış ona), 1424 Hicri Kameri, s.24.
  3. İbn-i Kuteybe, el-Ma'arif, 1992, s.169.
  4. Hüseyni, "İlk inanan ve en bilinçli inanç", s. 48.
  5. Blazeri, Ansab el-Ashraf, 1417 Hicri Kameri, cilt 1, sayfa 471; İbn-i Sa’d, el-Tabkat el-Kubra, 1410 Hicri Kameri, 3. cilt, s.15; İbn-i Abd el-Barr, el-Isti'ab, 1412 Hicri Kameri, 2. cilt, s. 546; İbn-i Haldun, İbn-i Haldun Tarihi, 1408 Hicri Kameri, 2. cilt, s. 410; Salehi Damascus, Sabal el-Huda, 1414 Hicri Kameri, cilt 2, s. 300.
  6. İbn-i Esir, el-Kamil, 2006 Hicri Kameri, 2. cilt, s.57.
  7. Yakubi, Tarikh el-Yakubi, صادر Dar Sader, 2. cilt, s.23.
  8. İbn-i Shahr Ashob, Manakib Al Abi Talib, 1379 Hicri Kameri, 2. cilt, s.6.
  9. Saffar, Başair el-Darcat, 1404 Hicri Kameri, 1. cilt, s.84.
  10. Şeyh Tusi, Amali, 1414 H., s.343.
  11. Hüseyni, "İlk inanan ve en bilinçli inanç", s. 48.
  12. Meclisi, Işık Denizi, 1403 Hicri Kameri, cilt 66, s.102.
  13. Huseybi, el-Hidaya el-Kubra, 1419 H., s.50.
  14. Teberi, Tarih el-Teberi, 1387 Hicri Kameri, 2. cilt, s. 310.
  15. Zahabi, History of Islam, 1409 Hicri Kameri, cilt 1, s. 128.
  16. İbn-i Abd el-Barr, el-Isti'ab, 1412 Hicri Kameri, cilt 3, s.1090.
  17. Taberî, Tarih el-Teberi, 1387 Hicri Kameri, 2. cilt, s. 315; İbn-i 'Abd el-Barr, el-Isti'ab, 1412 Hicri Kameri, cilt 3, s.965.
  18. Blazeri, Ansab el-Ashraf, 1417 Hicri Kameri, 1. cilt, s. 470.
  19. Magrizi, duyma zevki, 1420 Hicri Kameri, 1. cilt, s.34.
  20. Magrizi, duyma zevki, 1420 Hicri Kameri, 1. cilt, s.34.
  21. Taberî, Tarih el-Teberi, 1387 Hicri Kameri, 2. cilt, s. 316.
  22. Caferiyan, Tarih-i Siyasi İslam Siyer Resul Huda, 2001, Cilt 1, s. 235.
  23. İbn-i Esir, Esad el-Ghaba, 1409 Hicri Kameri, 2. cilt, s. 130-131.
  24. Meclisi, Işık Denizi, 1403 Hicri Kameri, cilt 66, s.102.

Bibliyografya

  • İbn-i Esir Cazri, Ali İbn-i Muhammad, Esed el-Ghaba in the Knovledge of the Companions, Beyrut, Dar el-Fikr, 1409 Hicri Kameri.
  • İbn-i Esir Cazri, Ali İbn-i Muhammad, el-Kamil Fi el-Tarih, Beyrut, Dar Sadr, 2006.
  • İbn-i Hacer Eskelani, Ahmad İbn-i Ali, el-Asaba fi Tamiz el-Sahaba, araştırma: Adel Ahmad Abdul el-Mavcoud, Ali Muhammed Moavad, Beyrut, Dar *el-Kitab el-Almiya, ilk baskı, 1415 Hicri Kameri.
  • İbn-i Khaldun, Abd el-Rahman İbn-i Muhammad, History of İbn-i Khaldun, Research by Khalil Shahada, Beyrut, Dar el-Fikr, ikinci baskı, 1408 Hicri Kameri.
  • İbn-i Sa’d Katib Vakidi, Muhammad ibn Sa'd, el-Tabkat el-Kubra, araştırma: Muhammad Abd el-Kadir Atta, Beyrut, Dar el-Kitab el-Alamiya, ilk baskı, 1410 Hicri Kameri.
  • İbn-i Shahr Ashob Mazandarani, Manakib Al Abi Talib, barış onların üzerine olsun, Kum, Allameh, ilk baskı, 1379 Hicri Kameri.
  • İbn-i 'Abd el-Barr, Yusuf ibn' Abdullah, Sahabenin Bilgisinde Başarı, araştırma: Ali Muhammed el-Bacavi, Beyrut, Dar el-Cail, birinci baskı, 1412 Hicri Kameri.
  • İbn-i el-Kuteybe, Abdullah ibn Muslim, el-Ma'arif, Research: The Vealth of Photography, Kahire, The Egyptian Public Library, Second Edition, 1992.
  • İbn-i Akda Kufi, Ahmed İbn-i Muhammed, Emirulmuminin'in Erdemleri (ona barış), araştırmacı ve düzeltici: Abdul Razzak Muhammad Hussein Harz *el-Din, Kum, Dalil Ma, ilk baskı, 1424 Hicri Kameri.
  • Blazeri, Ahmad İbn-i Yahya, Ansab el-Ashraf, araştırma: Soheil Zakar, Riyad Zarkali, Beyrut, Dar el-Fikr, ilk baskı, 1417 Hicri Kameri.
  • Caferyan, Rasool, İslam'ın Siyasi Tarihi, Reslullah'ın Hayatı, Kum, Dalil Yayınları, 2001.
  • Hüseyni, Seyyed Karam Hossein, "İlk inanan ve en bilinçli inanç", Sarat Dergisi, Sayı 10, Kasım 2013.
  • Huseybi, Hussein İbn-i Hamdan, el-Hidaya el-Kubra, Beyrut, el-Balagh, 1419 H.
  • Zahabi, Muhammed İbn-i Ahmad, Tarih el-Islam, araştırma: Omar Abdul Salam Tadmari, Beyrut, Dar el-Kitab el-Arabi, ikinci baskı, 1409 Hicri Kameri.
  • Şeyh Tusi, Muhammed ibn Hassan, el-Amali, Kum, Dar el-Thakafa, ilk baskı, 1414 Hicri Kameri.
  • Salehi Damascus, Muhammad ibn Yusuf, Sabl el-Huda ve el-Rashad, Khair el-Ibad, Beyrut, Dar el-Kitab el-Almiya biyografisinde, ilk baskı, 1414 Hicri Kameri.
  • Saffar, Muhammad ibn Hassan, Basair el-Darcat in the family of Muhammad family, Peace on him, Researcher and editor: Mohsen ibn Abbas Ali, *Baghi Alley, Kum, Ayatollah el-Marashi el-Nacafi School, ikinci baskı, 1404 Hicri Kameri.
  • Teberi, Muhammed İbn-i Carir, History of Teberi, Research: Muhammed Abu el-Fadl Ibrahim, Beyrut, Dar el-Tarath, ikinci baskı, 2008.
  • Meclisi, Muhammed Bakir, Bihar el-Anvar, Beyrut, Dar el-Hayya el-Tarath el-Arabi, ikinci baskı, 1403 Hicri Kameri.
  • Tabersi organizatörü, "Amir el-Mo'menan (a.s) ve İslam'da liderlik", Kovsar Kültür Dergisi, Sayı 75, Güz 2008.
  • Makrizi, Taki el-Din, Imta 'el-Isma' Peygamber için bizimle birlikte durumdan, mülkten, bakımdan ve zevkten, araştırma: Muhammed Abdul Hamid *Namisi, Beyrut, Dar el-Kitab el-Alamiya, birinci baskı, 1420 Hicri Kameri .
  • Ya'kubi, Ahmad ibn Abi Ya'kub, Ya'kubi Tarihi, Beyrut, Dar Sadr, ilk baskı, Tarihsiz.