Hz. İshak (a.s)

WikiShia sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
Hz. İshak (a.s)
Ishagh.jpg
Hz. İshak (a.s) ve Hz. İbrahim'in (a.s) Makberleri, Filistin.
Tam İsmi İshak (Arapça: اِسْحاق)
Konumu Peygamber
İsmi İshak
Doğum Yeri Filistin
Baba Adı Hz. İbrahim (a.s)
Anne Adı Sare
Ömrü 180 yıl
Türbesi Filistin.

Hz. İshak (a.s) (Arapça: اِسْحاق), Hz. İbrahim'in oğlu ve Hz. İsmail'in kardeşi olan peygamberlerden biridir ve İsrail oğullarının atasıdır. Hz. Yakup, Hz. Davut, Hz. Süleyman, Hz. Yusuf ve Hz. Musa gibi peygamberler onun neslindendir. Kur'an-ı Kerim'de Hz. İshak (a.s) ve onun peygamberliğinden bahsedilmektedir. Tevrat’ta ve bazı Sünni kaynaklarda Hz. İshak, Zebîhullah olarak kabul edilmektedir ancak Şiilere göre Hz. İbrahim'in diğer oğlu Hz. İsmail'e Zebîhullah denilir.

Hz. İshak (a.s), babası Hz. İbrahim yüz ve annesi Sare ise doksan yaşındayken doğdu ve Allah (c.c) onun doğum haberini Kur’an-ı Kerim'de belirtilmektedir. Hz. İshak, kardeşi Hz. İsmail'in vefatından sonra ona peygamberlik gelmiştir.

Kişiliği

Filistin'de doğup orada yaşayan Hz. İshak (a.s), Allah’ın peygamberlerden biridir ve Hz. İbrahim (a.s) ve Sare'nin[1] oğludur.[2] İshak, İbranicede gülümsemek anlamına gelen bir kelimedir.[3] Bazıları bu ismin Arapça kökenli olduğunu sürmektedir.[4] Onun doğumunun Hz. İsmail'den beş veya 13 yıl sonra olduğu bilinmektedir.[5] Hz. İshak'ın doğduğu sırada babası 100’den fazla, annesinin ise 90’ın yaşının üzerinde olduğu belirtilmektedir.[6] İshak peygamber 40 yaşında Rüfeka adında bir kız ile evlendi. Bu evlilikten Eys ve Yakup adlarında iki oğlu oldu.[7]

Hz. İshak (a.s), İsrail oğullarının atasıdır ve tıpkı Cebrail'in müjdelediği gibi, Hz. Yakup, Hz. Yusuf, Hz. Davut, Hz. Süleyman, Hz. Eyüp, Hz. Musa, Hz. Harun ve Ben-i İsrail çocuklarının diğer peygamberleri de dahil olmak üzere onun soyundandır.[8] Tarihi kaynaklara göre Hz. İbrahim (a.s), Hz. Lut'un (a.s) amcası ve Hz. İshak ise Hz. Lut’un amcasının oğluydu.[9]

Yahudilerin kutsal kitabına göre Hz. İsmail'in kurban edilmesi öyküsünü Hz. İshak’ın kurban edilmesi olarak görmektedirler ve Yahudiler bunu Hz. İshak'ın Hz. İsmail'e üstün olduğuna yönelik bir delil olarak görürler.[10] Bazı Sünniler de bu iddiayı benimsemiştir.[11] Ancak Şiiler, Saffat Suresi'nin 112. ayetine[12] ve Hud Suresi'nin 71. ayetine[13] dayanarak Hz. İshak'ın kurban edilmek istendiğini yalanlamışlardır.[14]

Hz. İshak (a.s), ölümünden önce Allah'ın emri doğrultusunda peygamberlik görevini oğlu Hz. Yakup'a emanet etti.[15] Tevrat'ta yazıldığına göre Hz. İshak, diğer oğlu Eysu'nın (عیسو) kendisinden sonra peygamber olmasını istemişti. Ancak Yakup ve annesi onu kandırarak peygamberliği Yakup aldı.[16] Çağdaş bir Kur’an Alimi ve müfessir olan Muhammed Hadi Ma’rifet, Tevrat'taki alıntılananların peygamberlere açıkça bir hakaret olduğunu ve bu anlatılanlar Hz. Yakup (a.s) babasının kör olmasını kötüye kullanan biri olarak tanıtmaktadır.[17] Ayrıca yine aynı alim Tevrat'ın bu anlatımına bakarak Hz. Yakup, babası Hz. İshak gibi büyük bir peygambere karşı küstahça davranışlar sergilediğini de söylenebilir ki bu kesinlikle doğru değildir.[18]

Hz. İshak (a.s) 180 yaşında öldü ve Kudüs yakınlarında bugünkü Filistin'in Halil şehrinde defnedilmiştir.[19]

Doğum Müjdesi

Kur’an ayetlerine göre Allah (c.c), İshak'ın doğumundan önce anne babasına bu olayı haber vermiş ve onlara böyle bir çocuğun doğumunun müjdesini vermiştir.[20] Bu müjde Hud Suresinin 71. Ayet-i Kerimesinde belirtilmiştir. Hz. İshak'ın doğum hikayesi Hicr Suresi'nin 53. ayetinde ve Zariyat Suresi'nin 29. ayetinde de ismi zikredilmeksizin bahsedilmektedir. Hz. İshak'ın adı, Kur’an-ı Kerim’de 12 Surede toplam 17 kez geçmektedir.[21]

Peygamberliği

Hz. İshak (a.s), kardeşi Hz. İsmail'in ölümünden sonra peygamber olarak onun yerine geçti.[22] Daha sonra bütün peygamberler Hz. İshak'ın torunları arasından seçilmiştir ancak Hz. İsmail'in soyundan gelen son peygamber Hz. Muhammed (s.a.a) bunun dışında yer almaktadır.[23]

Kur’an-ı Kerim’de doğrudan veya dolaylı olarak 8 ayet Hz. İshak'ın (a.s) nebi olduğuna atıfta bulunur. Bunların arasında[24], Hz. İshak'ın oğullarına Kutsal Kitap nüzul edilmesi[25], İshak'a şeriat verilmesi[26], ona vahiy gelmesi[27], onun emirlerinin yerine getirilmesi buyruğu[28] ve Hz. İshak’ın İmametine yapılan atıflar.[29] Bu ayetlerde İshak'ın dini ve Şeriatı babası İbrahim'in dinidir, yani tek bir ilaha dayanan Hanif dinidir.[30]

Ayrıca Bakınız

Kaynakça

  1. Hud Suresi, 71. Ayet.
  2. Şugi Ebu Halil, Kuran Atlası, 2010, s.53.
  3. Mustafavi, Kur'an-ı Kerim'in sözleri üzerine araştırma, 1402 Hicri Kameri, cilt 5, s.70.
  4. Kuraşi Benabi, Kuran Sözlüğü, 1412 Hicri Kameri, cilt 3, s.240.
  5. Mes’udi, Pruf of Vill, 2005, s. 41-42; Tabarani, el-Tefsir el-Kabir, 2008, cilt 5, s.313.
  6. Mes’udi, İrade Kanıtı, 2005, s.46.
  7. Allame Tebatebayi, el-Mizan Fi Tefsir el-Kuran, 1417 Hicri Kameri, cilt 10, s. 324.
  8. En'am Suresi 84. Ayet.
  9. İbn-i Kesir, Başlangıç ve Son, Dar el-Fikr, 1. cilt, s.176.
  10. Kuran Kültürü ve Eğitimi Merkezi, Kuran Ansiklopedisi, 2003, cilt 3, s. 186.
  11. Mekarim, Tefsir-i Numune, 1995, cilt 19, sayfa 119; Kurtubi, el-Came Lahkam el-Kuran, 1985, cilt 16, s.100.
  12. بَشَّرْناهُ بِإِسْحاقَ نَبِیا مِنَ الصَّالِحِینَ؛; Ona, salihlerin peygamberi İshak'ın doğumunun müjdesini verdik.
  13. فَبَشَّرْناها بِإِسْحاقَ وَ مِنْ وَراءِ إِسْحاقَ یعْقُوبَ؛ ; İshak'ın doğumunu ve Yakup'un İshak'tan sonra doğduğunu ilan ettik.
  14. Mekarim, Tefsir-i Numune, 1374, cilt 19, s. 118-120.
  15. Mes’udi, İrade Kanıtı, 2005, s.46.
  16. Tevrat, Tekvin 27. bölüm, 1-40. Ayetler; Ayrıca bakınız: Marifet, Kuran Ansiklopedisi, 2006, s.84.
  17. Maarifet, Kuran-ı Kerim Hakkındaki Şüphelerin Eleştirisi, 2006, s.84.
  18. Maarifet, Kuran-ı Kerim Hakkındaki Şüphelerin Eleştirisi, 2006, s.84.
  19. Kazvini, el-Mazar, 1426 Hicri Kameri, 1. cilt, s. 86; Ayrıca bakınız: Mes’udi, Pruf of Vill, 2005, s.46.
  20. Hud Suresi, 71. Ayet.
  21. Şugi Ebu Halil, Kuran Atlası, 2010, s.54.
  22. Mes’udi, İrade Kanıtı, 2005, s.46.
  23. Taberî, Tarikh el-Tabari, 1387 Hicri Kameri, 1. cilt, s. 316.
  24. Meryem Suresi 49. Ayet.
  25. Ankebut Suresi 27. Ayet.
  26. En'am Suresi 89. Ayet.
  27. Nisa Suresi 163. Ayet.
  28. Bakara Suresi 135-136 Ayet.
  29. Enbiya Suresi 73. Ayet.
  30. Yusuf Suresi 38. Ayet.

Bibliyografya

  • Kur’an-ı Kerim
  • İbn-i Kesir, İsmail İbn-i Ömer, Başlangıç ve Son, Halil Shahadah, Beyrut, Dar el-Fikr, Bita.
  • Şugi Ebu Halil, Kuran Atlası, Muhammed Kermani tarafından çevrildi, Mashhad, Astan Kuds Razavi, 2010.
  • Tabarani, Suleiman bin Ahmad, el-Tefsir el-Kabir: Tefsir el-Kuran el-Azeem, araştırma, Hisham Abdul Karim el-Badrani el-Mosuli, Ürdün, Dar el-Kitab el-Thakafi, 2008.
  • Teberi, Muhammed İbn-i Carir, Tarikh el-Tabari, Research by Muhammed Ebu el-Fadl Ibrahim, Beyrut, Dar el-Tarath, 2008.
  • Allama Tebatebayi, Seyyid Muhammed Hüseyin, el-Mizan Fi Tefsir el-Kuran, Kum, Islamic Publishing House, beşinci baskı, 1417 Hicri Kameri.
  • Ghorashi Bonabi, Ali Akbar, Kuran Dictionary, Tahran, Islamic Buks House, Hicri Kameri 1412.
  • Kurtubi, Muhammed İbn-i Ahmad, el-Cami 'for the Rules for the Kur'an, Tahran, Nasser Khosrov Yayınları, 1985.
  • Kazvini, Seyyid Mehdi, el-Mazar: Peygamberlerin, şehitlerin, imam ve alimlerin çocuklarının kabirlerine giriş, Cudat el-Kazvini araştırması, *Beyrut, Dar el-Rafidin, 1426 Hicri Kameri / 2005 AD.
  • Bible: A Gospel Translation for the Nev Age, Bica, United Bible Associations, 2007.
  • Kuran Kültürü ve Eğitimi Merkezi, Kuran Ansiklopedisi, Kum, Bustan Ketab Enstitüsü, 2003.
  • Mes’udi, Ali İbn-i Hüseyin, İmam Ali İbn-i Abi Talib'in İrade Kanıtı, Kum, Ensaryan, 2005.
  • Mustafavi, Hassan, Kuran-ı Kerim Sözleriyle Araştırma, Tahran, Kitap Çeviri ve Yayıncılık Merkezi, 1402 H.
  • Mekarim Şirazi, Nasser, Tefsir-i Numune, Tahran, Islamic Bukstore, 1995.