Ana menüyü aç

WikiShia β

Rivayî Tefsir (Arapça: التفسير الروائي), Me’sur veya Nakli Tefsir olarak da bilinen Kur’an-ı Kerim'i yorumlayan hadisler kullanılarak yapılan bir tefsir şeklidir. Şiiler Rivayî Tefsirlerde Peygamber Efendimizin (s.a.a) hadislerini ve masum İmamların rivayetlerini kullanırlar. Şii müfessirlere göre Kur'an-ı Kerim'in tefsirinde ve yorumlanmasında İslam Peygamberine ve masum imamlara isnat edilen rivayetler, tefsirlerin en iyi ve en sağlam kaynakları olarak gösterilmektedir; Ancak Rivayî Tefsir hadisleri arasında bazı asılsız uydurma rivayetler de nakledilmiştir.

Ayaşi'nin Tefsiri, Kumi'nin Tefsiri ve Nure-s Sakeyn Tefsiri Şii Rivayî Tefsirlere örnektir; Cami’ü-l Beyan tefsiri de Sünni Rivayî Tefsirlerine örnektir. Çağımızın Kur’an araştırmacısı alimlerinden Muhammed Hadi Marifet'e göre İslam dünyasındaki en önemli tefsir eserleri öncelikli olarak Rivayî Tefsirlere dayanılarak oluşturulmuştur.

İçindekiler

Kelime Anlamı

Rivayî Tefsiri, Me’sur veya Nakli Tefsir, [1] Şiilere göre Kur'an'ı Kerim tefsirinin bir türüdü. İslam Peygamberi (s.a.a) ve Şii İmamlardan rivayet edilen hadislere dayandırılmaktadır. [2] Sünniler de bu kelimeyi kullanırlar. Sünniler ise Rivayî Tefsirlerde sahabe ve tabiinin sözlerini esas almışlardır. [3]

Rivayî Tefsirlerin Önemi ve Geçerliliği

Müslüman müfessirlere göre İslam Peygamberi vahyi tebliğ etmenin yanı sıra Allah'ın (c.c) kelâmını tefsir, beyan etme ve açıklamakla da sorumluydu. [4] ayrıca alimler bu görüşlerini Nahl Suresi'nin 44. ve 64. ayetlerine dayandırmaktadırlar. [5] Buna göre Şii ve Sünnî müfessirler, Peygambere (s.a.a) isnat edilen Rivayî Tefsirlerin veya sözlerin, doğruluğu ispat edilmesi koşuluyla en iyi ve en doğru tefsir türlerinden biri olduğuna inanırlar. [6] Şiiler, Sakaleyn hadisini delil göstererek Şii imamların rivayetlerini de Rivayî Tefsirlerin kaynağı olarak gösterilmesini kabul etmişlerdir. [7]

Rivayî Tefsirlerinin önemine rağmen, müfessirler bahsi geçen hadisler arasında sahabeden birinin statüsünü ve itibarını (faziletini) yükseltmek veya o makamları reddetmek amacıyla tahrif edilmiş uydurma rivayetlerin bulunduğuna da inanmaktadırlar. [8] Tevbe Suresi'nin 113. Ayetinin kimim için nüzul olduğu hakkındaki Rivayî Tefsirleri, Sünnî müfessirler Taberî ve Buhârî'nin uydurma saydıkları durumlardan biri olarak kabul edilmektedir. [9] Yukarıdaki vahyin Rivayî Tefsirine göre Tevbe Suresi'nin 113. ayeti, İmam Ali'nin (a.s) babası Ebu Talib hakkında vahyedildiği kabul edilir ve ömrünün sonuna kadar şirk içinde olduğunu gösterir. Teberi ve Buhari, Ebu Talib'in hicretten üç yıl önce vefat ettiğini belirtmekle birlikte bu ayetin hicretin dokuzuncu yılında nazil olduğuna da inanırlar. [10] Araştırmacılar bu tür Rivayî Tefsirlerin genellikle sonradan Müslüman olmuş Yahudiler tarafından uydurulduğuna savunmaktadırlar ve ayrıca bu tür sahte rivayetlere de İsrailiyat “اسرائیلیات” denir. [11]

Rivayî Tefsirlere Örnekler

Muhammed bin Mes'ud Ayaşi tarafından yazılan Tefsir kitabının kapağı. Kur'ân âlimlerinden ve çağdaş müfessirlerden biri olan Muhammed Hadi Maarif, en önemli tefsirlerin Rivayî Tefsirlere dayanandığını belirtir. Ayrıca bu alim Kur'an'ın felsefî, kelami ve edebî anlamlarına dayanan geçmişin en önemli tefsir kitaplarının bu erken dönem tefsirlerinden sadece birkaçı olduğunu söylemiştir. [12] Rivayî Tefsirlere örnek tefsirler şunlardır:

  • Ayyaşi Tefsiri: Hicri Kameri dördüncü asırda Şii fıkıhçılardan biri olan ve Muhammed bin Ömar Kuşi'nin üstadı Muhammed bin Mes'ud Ayyaşi tarafından yazılmıştır. [13] Ayyaşi tefsirinde Şii imamlarından rivayet edilen hadisleri senetleri ile birlikte aktarmıştır. [14] Ancak günümüzde Ayaşinin bu tefsirinden sadece küçük bir kısmı mevcuttur. [15]
  • Kumi'nin tefsiri, Ali bin İbrahim Kumi’nin Tefsiridir. Ancak kitabın yazımını düzenlenmesini İmam Musa Kazım'ın (a.s) soyundan gelen öğrencisi Ebu-l Fazlü-l Abbas bin Muhammed tarafından üstlenilmiştir. [16] Kitabın yazarı Ebu-l Fazlü-l Abbas bin Muhammed hakkında Alevi olduğu ve Ali bin İbrahim'in talebesi olduğu dışında hiçbir bilgi bulunmamaktadır. [17] Ebu Cerud'un tefsiri. [16] Kitabın yazarı Ebu'l-Fadl el-Abbas ibn Muhammed hakkında, Alevi ve Ali ibn İbrahim'in talebesi olması dışında hiçbir bilgi yoktur. [17] Bu yorumun genellikle kusurlu olduğu düşünülse de içerisinde az sayıda zayıf rivayet olduğu bildirilmiştir. [18]
  • Cami’ü-l Beyan, Sünni müfessirlerden Muhammed bin Cerir Teberi tarafından yazılmıştır. Taberî, tefsir kitabının kapsayıcılığı ve genişliği nedeniyle tefsir ilminin babası olarak kabul edilmiştir. [19] Ancak bu şahıs zayıf uydurma rivayetleri aktarmak ve meçhul ravilere güvenmekle suçlanmıştır. [20]

bağımlı sorgular

Oyla yorum Güçlü ve benzer

Ayrıca Bakınız

Kaynakça

Bibliyografya