Sakiyi Kevser

WikiShia sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara

Sakiyi Kevser (Arapça: ساقي الكوثر); Hz. Ali b. Ebi Talib’in (a.s) lakaplarından biridir ve Kevser havuzundan diğerlerine su sunan kişi anlamına gelmektedir.

Sakiyi Kevser kelimesi, Saki ve Kevser kelimesinin bileşimidir. Bu terkip Kur’an-ı Kerim’de zikredilmemiştir. Saki; su sunan veya diğerlerine su ve içecek (şarap) veren kimse manasına gelmektedir.[1][2] Geçmişte suyu kaba döktükten sonra diğerlerine sunan kimselere saki derlermiş. Kevser de çok fazla hayır (Hayrı Kesir) anlamına gelir.[3]

Bazı müfessirler Kevser suresinin başındaki Kevser kelimesini, suyu sütten daha beyaz ve baldan daha hoş ve lezzetli olan Hz. Resulü Ekrem’in (s.a.a) havuzu olarak tefsir etmişlerdir.[4] Şii ve Ehlisünnet rivayetleri esasınca bu havuzun sakisi İmam Ali’dir.[5]

Şiirlerde de Hz. Ali’den (a.s) defalarca Sakiyi Kevser olarak yâd edilmiştir.[6]

اسرار کرم ز خواجه قنبر پرس مردی زکنندۀ در خیبر پرس
سرچشمه آن ز ساقی کوثر پرس گر طالب فیض به صدفی حافظ
Erliği (mertliği), Hayber kapısını koparandan, Kerem sırlarını Kanber’in efendisinden sor.
Hak feyzini sadakatle istiyorsan, Hafız, kaynağını Kevser Sâkisinden sor!”[7]

Kaynakça

  1. Ferhenği Lügati Amid, Saki kelimesinin açıklaması.
  2. Dehhuda, Lügat name, Saki kelimesinin açıklaması.
  3. Danişname-i Kur’an ve Kur’an Pejuhi, c. 2, s. 1269.
  4. Abdurrahman b. Ebi Bekr Suyuti, Kevser suresi tefsiri, 1. ayet; ed-Durru’l-Mensur fi’t’Tefsiri bi’l-Me’sur, Suyuti, Kevser suresi tefsiri, 1. ayet.
  5. Bakınız; Muvaffak b. Ahmed Ahtab Harezmi, el-Menakıb, c. 1, s. 294; Ahmed b. Abdullah Taberi, Zehairu’l-Ukba fi Menakıbı Zevi’l-Kurba, c. 1, s. 86.
  6. Bakınız; Divanı Eş’arı İbn Yemin, s. 39 – 40; Divanı Hace Şemseddin Muhammed Hafiz Şirazi, s. 743; Mevlevi, Celaluddin Muhammed, Kulliyatı Şemsi Tebrizi, Gazel 3213, s. 1189; Attar-ı Nişaburi, Mantıku’t-Tayr, s. 26.
  7. Divanı Hafız, s. 743.

Bibliyografi

  • Divanı Hace Şemseddin Muhammed Hafiz Şirazi, tahkik: Seyyid Muhammed Rıza Celali Naini ve Nezir Ahmet, Tahran, Emir Kebir, 1361.
  • İbn Yemin Feryumedi, Divanı Eş’ar, tashih: Hüseyin Ali Bastanirad, İntişaratı Kitaphanei Senai, 1344.
  • Attar-ı Nişaburi, Feriduddin Muhammed, Mantıku’t-Tayr (Makamatu’t-Tuyur), tahkik: Seyyid Sadık Guhereyn, Tahran, Bongahı Tercüme ve Neşri Kitap, 1356.
  • Suyuti, Abdurrahman b. Ebi Bekr, ed-Durru’l-Mensur fi’t’Tefsiri bi’l-Me’sur, neşri: Necdet Necip, Beyrut, 1421 / 2001.
  • Muvaffak b. Ahmed Ahtab Harezmi, baskı: Malik Mahmudi, Kum, 1414.
  • Taberi, Ahmed b. Abdullah, Zehairu’l-Ukba fi Menakıbı Zevi’l-Kurba, Kahire 1356, baskı ofset Beyrut.
  • Hasan Amid, Ferhenği Lügati Amid, telif ve düzenleme sorumlusu: Ferhat Kurbanzade, naşir: Eş’ce’, birinci baskı, 1389.
  • Hürremşahi, Bahauddin; Danişnamei Kur’an ve Kur’an Pejuhi, Dustan – Nahid, Tahran, 1377, Kevser terimi, s. 1908 – 1909.