Öncelik: c, kalite: c
linksiz
resimsiz
kategorisiz
infobox'siz
navbox'siz
yönlendirmesiz
kaynaksız

Mirza Cevad Meliki Tebrizi

WikiShia sitesinden
(Meliki Tebrizi sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
Mirza Cevad Meliki Tebrizi

Mirza Cevad Meliki Tebrizi (Farsça: میرزا جواد ملکی تبریزی), hicrî 13. Yüzyılın sonlarında veya 14. Yüzyılın başlarında Tebriz’de dünyaya gelmiş, Şia’nın önde gelen arif ve ahlak üstatlarındandır.

Yaşamı ve Eğitimi

Mirza Cevad Ağa Meliki Tebrizi, Mirza Şefi'nin oğludur ve Tebriz’de dünyaya gelmiştir. Tam olarak hangi yılda dünyaya geldiği bilinmemekle beraber, hicri 13. yy.ın ikinci yarısi veya 14. yy.ın ilk yarısında dünyaya geldiği tahmin edilmektedir. İsminin Meliki olarak konulmasının nedeni, Melik Elticar Tebrizi ile olan akrabalık bağındandır.

Sarf, nahv, maani ve mukaddime derslerini Tebriz’de tamamladıktan sonra öğrenimini tamamlamak için Necef’e gitti. Mirza Hüseyin Nuri, Hacı Ağa Rıza Hemedani ve Ahunt Horasani’nin derslerine katılmış, ancak en önemlisi, ahlak üstadı Hüseyin Kulu Hemedani olmuştur. Meliki Tebrizi 14 yıl Hüseyin Kulu Hemedani’nin derslerine katılmış ve onun buyruklarından ayrılmamıştır.[1] Hicretin 1331. Yılında Necef’ten İran’a dönmüş ve doğum yeri olan Tebriz’de yaşamını sürdürerek dini tebliğ etmiştir.[2] 1329 yılında Meşrute hareketi başlayıp Tebriz’de olaylar kızıştıktan sonra Kum’a göç etmek zorunda kalmış ve ömrünün sonuna kadar orada yaşamıştır.[3]

Tedris

Kum’a gittikten sonra Ayetullah Şeyh Abdulkerim Hairi ile görüştükten ve Kum ilim havzası kurulduktan sonra, Mefatihu’ş-Şerai fi’l-Fıkıh kitabını tedris etmeye başlamıştır. Kum’da iki ahlak dersi halkası kurmuştur. Birisi evde havasa (has ve özel öğrencilerine) diğeri ise Feyziye medresesinde Kum tacirlerinin de katıldığı umuma açık verdiği ahlak dersidir. Cemaat namazını Hz. Masume’nin (s.a) türbesinin üst tarafında kılmaktaydı.

Öğrencileri

  • İsmail b. Hüseyin Taib
  • Seyyid Ruhullah Humeyni (İmam Humeyni)
  • Seyyid Mahmud Müderris
  • Hüseyin Fatımi Kummi
  • Seyyid Mahmud Yezdi
  • Molla Ali Hemedani
  • Mahmud Müctehidi
  • Şeyh Abbas Tahrani
  • Abdullah Şalçi[4]-[5]
Risale-i Likaullah

İlmi Eserleri

  • Esrar-ı Salat: Bu kitap, namazın bin esrarını kapsamakta, taharet ve tefekkürün esrarına dikkat çekmekte ve vesvese ile ilhamın anlamını açıklamaktadır. Büyük günahlar konusunda tövbeye değinmiş ve insanın huzuru kalp ve melekût hallerini beyan etmiştir.
  • el-Murakabat veya A’malu’s-Sene: Bu eserde dua ve yakarış hakkında kısa bir açıklamada bulunmuştur. Yine her ayın kendisine ait amellerine değinerek onların ruhi ve manevi eser ve bereketini açıklamıştır. El-Mizan tefsirinin yazarı Allame Tabatabi, bu kitaba bir takriz yazmıştır.
  • Risale-i Likaullah: İnsanın arınma ve nefis tezkiyesine yönelik yazılan bu eserde, “likaullah”ın anlamı ve onunla ilgili ayetleri açıklayarak salik için ilahî başarı yollarını beyan etmiştir.
  • Fıkıh alanında bir kitap.
  • Hac hakkında bir risale.
  • Gayetu’l-Kusva kitabına Farsça haşiye.[6]-[7]

Ölümü

Ayetullah Mirza Cevad Ağa Meliki Tebrizi, 11 Zilhicce 1343 yılında vefat etmiştir. Cenaze namazından sonra Hz. Masume’nin (s.a) türbesinin yakınında olan Şeyhan mezarlığında defnedilmiştir.[8]-[9]

Dış Bağlantılar

Kaynakça

  1. Mecelle-i Peyam-ı Havza, sayı. 10 ve 11, Havza websitesinden naklen.
  2. Gülşen-i Ebrar, c. 2, s. 514.
  3. Gülşen-i Ebrar, c. 2, s. 514 ve 515.
  4. Gülşen-i Ebrar, c. 2, s. 516.
  5. Pejuheşkede-i Bakıru’l-Ulum (a.s)
  6. Gülşen Ebrar, c. 2, s. 516, 517.
  7. Endişe-i Kum websitesi.
  8. Gülşen-i Ebrar, c. 2, s. 514.
  9. Endişe-i Kum websitesi.

Bibliyografi

  • Kum Havza alimlerinden bir grubun yazdığı Güşen-i Ebrar, c. 2, Kum, 1385.
  • Mecelle-i Peyam Havza, sayı, 10 ve 11, Havza haber sitesinden naklen.
  • Endişe-i Kum websitesi.
  • Nigar websitesi.