Kuba Mescidi

WikiShia sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
Kuba Mescidi

Kuba Mescidi (Arapça: مسجد قباء);Medine’ye 6 km uzaklıktaki Kuba mescidi, Kuba köyünde bulunmaktadır. İslam tarihinde Allah Resulünün eliyle inşa edilen ilk mescittir. Günümüzde bu mescit ve Kuba köyü şehir genişlediği için, Medine şehrinin içinde yer almaktadır. Kur’an’da Tevbe suresinin 108 – 109. ayetlerinde bu mescitten söz edilmiştir.[1]

Konumu

Kuba Mescidi’nin Hava Haritası

Medine’ye 6 km uzaklıktaki Kuba mescidi, Kuba köyünde bulunmaktadır. Günümüzde bu mescit ve Kuba köyü Medine şehrinden sayılmaktadır. Bu mescide Kuba köyünün yanında bulunmasından dolayı Kuba mescidi adı verildiği zikredilmiştir. Kuba köyü de adını köyün içinde bulunan ve Kuba adıyla bilinen kuyudan almıştır.[2]

Kuba Köyünün Coğrafi ve İklim Koşulları

Coğrafi yapısı kare şeklinde olan Kuba köyünün yüzölçümü 1225 km2’dir. Medine şehri suyunu bu köyden temin etmektedir. Bol su kaynaklarının bulunmasından dolayı çok sayıda bağ ve bahçeye sahip olan bu bölgenin çok güzel ve hoş havası vardır.[3]

Peygamberin (s.a.a) Kuba’ya Girişi ve Mescidin Yapımı

Kuba Mescidinin İçinden Bir Kare

Allah Resulü (s.a.a) hicretin birinci yılı Medine’ye varmadan önce Kuba bölgesi halkının isteği üzerine bu mescidin yapılmasını emretti. Resulü Kibriya’nın (s.a.a) Rebiyülevvel ayının on ikisi[4] veya on dördü pazartesi günü Kuba köyüne girdiği ve burada kaldığı bir hafta içinde de Müslümanların yardımıyla bu mescidi inşa ettiği nakledilmiştir.[5] Bazı kaynaklarda bu mescidin Ammar’ın önerisi üzerine yapıldığı belirtilmiştir.[6] Bazı kaynaklarda ise Ammar’ın bu mescidin yapılmasında ön ayak olduğu ve bundan dolayı da onun İslam tarihinde ilk mescit yapan kişi olduğu zikredilmiştir.[7]

Faziletleri

  • Allah Resulü (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Her kim evinde abdest aldıktan sonra Kuba Mescidine gider ve orada iki rekat namaz kılarsa umre sevabı alır.”[8]
  • Kuba mescidinin Hz. Peygamber (s.a.a) nezdinde özel bir önemi vardı. Öyle ki bir rivayette, Allah Resulünün (s.a.a) Medine’de bulunduğu zamanlar her hafta cumartesi günü yaya veya binekle namaz kılmak için Kuba mescidine geldiği nakledilmiştir.[9]

Restorasyonlar

Kuba Mescidi'nin İçi

Kuba mescidi Osman b. Affan’ın hilafeti zamanında restore edilmiş ve genişletilmiştir.

Bu mescide dair yapılan ikinci restorasyon Ömer b. Abdulaziz döneminde yapılmış ve uzun yıllar da böyle kalmıştır.

Hicri kameri 555 yılında Zengi’lerin Musul veziri Cemaluddin İsfahani’nin emriyle mescitte yeniden tadilat yapılmıştır.

Aynı şekilde hicri kameri dokuz ve onuncu asırda da mescidin bazı bölmeleri restore edilmiştir.[10] Osmanlı hükümeti döneminde de tadilatlara uğrayan Kuba mescidi, Suudi hükümeti döneminde ise genişletilerek birkaç katına ulaşmıştır.

Günümüzde Kuba mescidinin, her birinin üzerinde kubbesi olan birçok revakı vardır.[11]

Kur’an’da Kuba Mescidi

Müfessirlerin çoğunun görüşüne göre Tevbe suresinin 108. Ayetindeki, takva üzere kurulan ve namaz kılmak için uygun olan yerden kasıt Kuba mescididir.

لَا تَقُمْ فِیهِ أَبَدًا لَّمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَی التَّقْوَیٰ مِنْ أَوَّلِ یوْمٍ أَحَقُّ أَن تَقُومَ فِیهِ فِیهِ رِجَالٌ یحِبُّونَ أَن یتَطَهَّرُوا وَاللَّهُ یحِبُّ الْمُطَّهِّرِینَ﴿۱۰۸

(Tercüme: Asla orada namaz kılma! Şüphesiz, ilk günden takva üzere kurulan mescit, içinde namaz kılmana daha layıktır. Orada, arınmayı seven kişiler vardır. Allah arınanları sever.)

Tevbe suresinin bu ayeti Kuba mescidi için iki önemli özellik zikretmektedir: Birincisi, bu mescitte namaz kılmanın uygunluğu ve ikincisi ise bu mescitte arınmayı sevenlerin varlığı.[12]

Kaynakça

  1. Allah Teala şöyle buyurmaktadır: “Asla orada namaz kılma! Şüphesiz, ilk günden takva üzere kurulan mescit, içinde namaz kılmana daha layıktır. Orada, arınmayı seven kişiler vardır. Allah arınanları sever. (İşlerinin) binasını Allah'tan çekinmek ve O'nun hoşnutluğunu kazanmak üzere kuran mı daha iyidir, yoksa binasını çökmek üzere olan bir uçurumun kenarında kurup da o uçurumla cehennem ateşine yuvarlanan mı? Allah, zulmeden topluluğu hidayete erdirmez. (Tevbe Suresi, 108 - 109)
  2. Abdulgani, el-Mesacidu’l Eseriyye fi’l Medineti’n Nebeviyye, s. 25 ve Behram Neseb, Ustuvaneyi Nur, s. 10.
  3. Behram Neseb, Ustuvaneyi Nur, s. 11 - 12.
  4. Mes’udi, Murucu’z Zeheb, c. 1, s. 634.
  5. Kaidan, Tarih ve Asarı İslamiyi Mekke-i Mükerreme ve Medineyi Münevvere, s. 226.
  6. Es-Sıddıki, Husnu’l Benna fi Fazli Mescidi Kuba, s. 34.
  7. Caferiyan, Asarı İslamiyi Mekke ve Medine, s. 201.
  8. İbn Kesir, el-Bidaye ve’n Nihaye, c. 3, s. 210.
  9. İbn Sa’d, Tabakat, c. 1, s. 189.
  10. Muhammed Bakır Necefi, Medine Şinas, s. 14 - 16.
  11. Kaidan, Tarih ve Asarı İslamiyi Mekke-i Mükerreme ve Medineyi Münevvere, s. 195.
  12. Ebu’l Futuh Razi, Ravhu’l Cinan ve Ruhu’l Cenan, c. 6, s. 11, Tabatabai, el Mizan, s. 618; Seyyid Kutub, Fizilali’l Kur’an, s. 305.

Bibliyografi

  • İbn Kesir, Ebu Fida İsmail b. Ömer, el-Bidaye ve’n Nihaye, Beyrut, Daru’l Fikir, 1407.
  • Behram Neseb, Muhammed Suheyl, Ustuvaneyi Nur (İlk Takva kuruluşu, Kuba mescidine bakış), Merkezi Pejuheşhayi İslami Sada ve Sima, 1383.
  • Hafız Muhammed b. Mahmud b. en-Neccar, Ahbaru Medinetu’r Resul, Mektebetu es-Sekafe, et-Tab’atu’s Salise, 1401.
  • Razi, Ebu’l Futuh, Ravhu’l Cinan ve Ruhu’l Cenan, Tahran, Kitapfuruşiyi İslamiyye.
  • Seyyid Kutub, Fizilali’l Kur’an, Beyrut, Daru İhyau’t Turasu’l Arabi, et-Tab’atu’l Hamise, 1384.
  • Tabatabai, Muhammed Hüseyin, el-Mizan, Muhammed Bakır Musevi Hamedani, Bonyadı İlmi ve Fikri Allame Tabatabai, 1363.
  • Kaidan, Askar, Tarih ve Asarı İslamiyi Mekke-i Mükerreme ve Mediyeni Münevvere, Meş’ar, dovvum, 1374.
  • Muhammed Bakır Necefi, Medine Şinas.
  • Mes’udi, Ali b. Hüseyin, Murucu’z Zeheb ve Meadini’l Cuher, Ebu’l Kasım Payende, Tahran, İntişaratı İlmi ve Ferhenği, heştum, 1387.
  • El-Mekki el-Sıddıki, Muhammed b. Ali b. Allan, Husnu’l Bena fi Fazli Mescidi Kuba, Riyad, Daru’ş Şerif li’n Neşri ve’t Tovzi’, et-Tab’atu’l Evla, 1418.