Havli bin Yezid Esbehi

WikiShia sitesinden
(Havli sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara

Havli bin Yezid Esbehi (Arapça: خولی بن یزید اصبحی) İmam Hüseyin’in (a.s) Aşura günü çocuklarını ve yârenlerini öldüren katillerden biridir. Bazı rivayetlere göre İmam Hüseyin’in (a.s) mübarek başını o kesmiştir.

Yaşam Hikâyesi

Ne zaman dünyaya geldiği belli değildir. Kendisi tanınmış önemli bir soydan gelmemekte ve nesebi tarihi kitaplarda kayıtlı değildir. Babası Yezid Esbehi’dir ve Humeyr kabilesinden olduğu söylenmiştir.[1] Adı Aşura vakıasında zikredilmiş ve İmam Hüseyin’in (a.s) katillerinden biri olarak sayılmıştır.[2] Muhtar Sakafi’nin adamları tarafından hicretin 66. Yılında öldürülmüştür.

Aşura Günü

Havli bin Yezid, Cafer bin Ali ve Osman bin Ali’nin katili olarak bilinmektedir. Havli, Osman bin Ali’ye doğru bir ok atmış ve Beni Darem kabilesinden bir adam onu şehit etmiştir.[3] İmam Hüseyin (a.s) aldığı yaralardan bitap düşüp artık takati kalmayınca Havli, Şimr veya Sinan’ın tahrikleri ile İmam Hüseyin’in (a.s) başını bedeninden ayırmaya yeltenmiştir, ancak el ve ayakları titremeye başlamış ve imamın başını kesememiştir. Sinan ona kızarak kendisi imamın (a.s) mübarek başını kesmiştir. Bazı nakillerin rivayetine göre İmam Hüseyin’in (a.s) başını Havli bedeninden ayırmıştır, ancak nakillerin çoğu onu İmam Hüseyin’in katillerinden saymasına rağmen başını kestiğini belirtmemiştir.

Aşura’dan Sonra

Nakledildiğine göre Ömer bin Saad, İmam Hüseyin’in (a.s) mübarek kesik başını Havli bin Yezid Esbehi’ye vermiş ve ordudan önce Kufe’ye giderek Ubeydullah bin Ziyad’a göstermesini ve İmam Hüseyin’in (a.s) öldüğünü ona haber vermesini istemiştir. Havli, gece vakti Kufe’ye varmış ve geceyi evinde geçirerek sabah Daru’l-İmarete gitmek istemiştir. İmam Hüseyin’in (a.s) mübarek kesik başını evine götürmüş ve nakledildiğine göre tandıra saklamıştır. Olaydan haberdar olan Havli’nin eşi ona kızarak serzenişte bulunmuştur.

Ölümü

Muhtar Kufe’ye hâkim olduktan sonra, Ebu Umre’yi İmam Hüseyin’in (a.s) katillerinin ardı sıra gönderdi. Bunlardan biri de Havli bin Yezid’di. Havli, Muhtar’ın adamlarının evinin önünde olduğunu anlayınca, tuvalet kuyusunda saklandı. Onlar eşine Havli’yi sordular. Havli’den çok hoşlanmayan ve İmam Hüseyin’in (a.s) kesik başını evine getirmesinden dolayı Havli’den rahatsız olan eşi, Havli’nin saklandığı yeri onlara gösterdi. Muhtar’ın adamları onu dışarı çıkardılar ve Muhtar’ın huzuruna götürdüler. Muhtar, Havli’nin evinin yakınlarında öldürülmesini ve cesedinin yakılmasını emretti.[4]

Kaynakça

  1. Ensabu’l-Eşraf, c. 3, s. 206.
  2. Tarihi Taberi, c. 5, s. 468.
  3. Ensabu’l-Eşraf, c. 3, s. 201.
  4. El-Bidayet ve’n-Nihayet, c. 8, s. 272.

Bibliyografi

  • Belazuri, Ahmed bin Yahya, Ensabu’l-Eşraf, daru’t-Taarif lil-Matbuat, Beyrut, 1977.
  • İbn Kesir, İsmail bin Ömer, el-Bidayet ve’n-Nihayet, daru’l-fikr, Beyrut, k. 1407.
  • Taberi, Muhammed bin Cerir, Tarihu’l-Umem ve’l-Muluk, c. 7, Daru’t-Turas, Beyrut, k. 1387.
  • Muhammed bin Sa’d Basri, Tabakatu’l-Kubra, Daru’l-Kutubu’l-İlmiye, Beyrut, k. 1410.