Öncelik: c, kalite: c
linksiz
resimsiz
kategorisiz
infobox'siz
navbox'siz
yönlendirmesiz
kaynaksız

"Hâni bin Urve" sayfasının sürümleri arasındaki fark

WikiShia sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
 
35. satır: 35. satır:
 
  |  data14 = [[Mezhic Kabilesi]]
 
  |  data14 = [[Mezhic Kabilesi]]
 
  | label16 = Konumu
 
  | label16 = Konumu
  |  data16 = [[İmam Ali]], [[İmam Hasan]] ve [[İmam Hüseyin]]'in (a.s) yarenlerinden  
+
  |  data16 = [[İmam Ali]] (a.s), [[İmam Hasan]] (a.s) ve [[İmam Hüseyin]]'in (a.s) yarenlerinden  
 
  | label17 = Dini
 
  | label17 = Dini
 
  |  data17 = [[İslam]]
 
  |  data17 = [[İslam]]
43. satır: 43. satır:
 
  |  data19 = Yahya b. Hani b. Urve
 
  |  data19 = Yahya b. Hani b. Urve
 
}}
 
}}
'''Hâni bin Urve''' (Arapça: '''هانئ بن عروة'''); [[Kufe]]’nin ileri gelenlerinden ve [[İmam Ali]]’nin (a.s) has yarenlerindendir. O, [[Cemel Savaşı|Cemel]] ve [[Sıffin Savaşı|Sıffin]] savaşlarında bulunmuştur. Hani bin Urve, [[Hucr bin Adiy]]’in Ziyad bin Ebih’e karşı yaptığı kıyamının erkânlarından ve [[Yezit]]’e biata karşı olanlardan sayılmaktadır. Evi [[Ubeydullah bin Ziyad]]’ın Kufe'ye girmesinden sonra askeri ve siyasi faaliyetlerin merkezi haline gelmiştir. Hani, Müslim bin Akil’in kıyamında da önemli rol oynamıştır. Hicri 60. yılın, Zilhicce ayının sekizinde, [[Müslim bin Akil]]’in şehadetinden sonra Ubeydullah bin Ziyad’ın emriyle başı bedeninden ayrılarak şehit edilmiştir. Hani bin Urve’nin şehadet haberi [[İmam Hüseyin]]’e Zerud bölgesinde ulaşmıştır. İmam Hüseyin (a.s) onun şehadetine ağladı, [[İstirca Ayeti|İstirca ayeti]]ni okudu ve onun için Allah’tan rahmet talebinde bulundu. Hani’yi [[Kufe]] Daru’l-İmaresinin yanında toprağa verdiler. Hani bin Urve’nin türbesi günümüzde [[Şia]]ların ziyaretgâhlarındandır.
+
'''Hâni b. Urve''' (Arapça: '''هانئ بن عروة'''); [[Kufe]]’nin ileri gelenlerinden ve [[İmam Ali]]’nin (a.s) has yarenlerindendir. O, [[Cemel Savaşı|Cemel]] ve [[Sıffin Savaşı|Sıffin]] savaşlarında bulunmuştur. Hani b. Urve, [[Hucr b. Adiy]]’in Ziyad b. Ebih’e karşı yaptığı kıyamının erkânlarından ve [[Yezit]]’e biata karşı olanlardan sayılmaktadır. Evi [[Ubeydullah b. Ziyad]]’ın Kufe'ye girmesinden sonra askeri ve siyasi faaliyetlerin merkezi haline gelmiştir. Hani, Müslim b. Akil’in kıyamında da önemli rol oynamıştır. Hicri 60. yılın, Zilhicce ayının sekizinde, [[Müslim b. Akil]]’in şehadetinden sonra Ubeydullah b. Ziyad’ın emriyle başı bedeninden ayrılarak, şehit edilmiştir. Hani b. Urve’nin şehadet haberi [[İmam Hüseyin]]’e (a.s) Zerud bölgesinde ulaşmıştır. İmam Hüseyin (a.s) onun şehadetine ağladı, [[İstirca Ayeti|İstirca ayeti]]ni okudu ve onun için Allah’tan rahmet talebinde bulundu. Hani’yi [[Kufe]] Daru’l İmaresinin yanında toprağa verdiler. Hani b. Urve’nin türbesi günümüzde [[Şia]]ların ziyaretgâhlarındandır.
  
 
== Kişiliği ve Hanedanı ==
 
== Kişiliği ve Hanedanı ==
Hani bin Urve, [[İmam Ali]]’nin (a.s) ashabından<ref> Tusi, Rical, s. 85.</ref> ve muhlis [[Şia]]larındandır.<ref> Emin, A’yanu’ş-Şia, c. 7, s. 344.</ref> Mezhec kabilesinin Murat oğulları kolundandır.<ref> İbni Abdurabbih, el-Akdu’l-Ferid, c. 3, s. 363; İbni Hazm-ı Endulusi, Cemheretu’l-Ensabi’l-Arab, s. 406.</ref> Murat oğulları kabilesinin şeyh ve büyüklerinden olan Hani,<ref> Tusteri, Kamusu’r-Rical, c. 10, s. 490.</ref> [[Kufe]] halkının nezdinde de büyük makam ve itibara sahipti.<ref> İbni Kuteybe, el-İmame ve’s-Siyase, c. 2, s. 4.</ref><br />
+
Hani b. Urve, [[İmam Ali]]’nin (a.s) ashabından<ref> Tusi, Rical, s. 85.</ref> ve muhlis [[Şia]]larındandır.<ref> Emin, A’yanu’ş-Şia, c. 7, s. 344.</ref> Mezhec kabilesinin Murat oğulları kolundandır.<ref> İbn-i Abdurabbih, el-Akdu’l Ferid, c. 3, s. 363; İbn-i Hazm-ı Endülüsi, Cemheretu’l Ensabi’l Arab, s. 406.</ref> Murat oğulları kabilesinin şeyh ve büyüklerinden olan Hani,<ref> Tusteri, Kamusu’r-Rical, c. 10, s. 490.</ref> [[Kufe]] halkının nezdinde de büyük makam ve itibara sahipti.<ref> İbn-i Kuteybe, el-İmame ve’s-Siyase, c. 2, s. 4.</ref><br />
  
Hani’nin oğlu Yahya, muhaddis ve [[Ehlisünnet]] nezdinde hadisleri sahih ve güvenilir ravilerden sayılmaktadır.<ref> İbni Sa’d, Tabakatu’l-Kubra, c. 1, s. 330; Zehebi, c. 8, s. 302; İbni Esir, Usdu’l-Gabe, c. 2, s. 15; İbni Hacer, el-İsabe, c. 6, s. 188.</ref>
+
Hani’nin oğlu Yahya, muhaddis ve [[Ehlisünnet]] nezdinde hadisleri sahih ve güvenilir ravilerden sayılmaktadır.<ref> İbn-i Sa’d, Tabakatu’l Kubra, c. 1, s. 330; Zehebi, c. 8, s. 302; İbn-i Esir, Usdu’l Ğabe, c. 2, s. 15; İbn-i Hacer, el-İsabe, c. 6, s. 188.</ref>
  
 
== Hani’nin Müslim’in Kufe’ye Girişine Kadarki Hayatı ==
 
== Hani’nin Müslim’in Kufe’ye Girişine Kadarki Hayatı ==
Hani bin Urve’nin hayatı noktasında, [[Kerbela Vakıası|Kerbela kıyamı]] hadisesinde Müslim’in [[İmam Hüseyin]]’in (a.s) elçisi olarak [[Kufe]]’ye girişine kadar, çok az bilgi bulunmaktadır. Hani, [[Cemel Savaşı|Cemel]]<ref> İbn A’sem Kufi, Kitabu’l-Futuh, c. 5, s. 40</ref> ve Sıffin savaşlarına<ref> İbn Muzahim, Vak’atu’s-Sıffin, s. 137.</ref> katılmış ve [[Sıffin Savaşı|Sıffin savaşı]]nda İmam Ali (a.s) onunla istişarelerde bulunmuştur. [[İmam Ali]] (a.s) Eş’as bin Kays’ı Rebie ve Kinde kabilelerinin reisliği görevinden aldığı zaman, Hani, İmam’a (a.s) bu iki kabile reisliği için Eş’as’ın seviyesinde birinin yerine getirilmesi önerisinde bulunmuştur.<ref> İbni Muzahim, Vak’atu’s-Sıffin, s. 137.</ref> Hani kendi kabilesine oldukça bağlı biriydi. Horasan valisi Kesir b. Şahab Mezheci’nin, zimmetine para geçirmekle suçlanıp, [[Kufe]]’ye kaçtığı zaman Hani onu korumuş ve bundan dolayı da Muaviye kendisini kınamıştır.<ref> Zerkeli, el-E’lam, c. 8, s. 68.</ref> Muaviye oğlu Yezit için Kufe halkından biat aldığı zaman, Hani buna muhalefet etmiş ve hatta [[Muaviye]]’nin böyle bir işe yeltenmesine şaşırdığını belirterek, [[Yezit]]’in kötü ve çirkin özelliklerini birbiri ardınca sıralamıştır.<ref> Ebu Ali Miskeveyh, Tecaribu’l-Umem, c. 2, s. 32; İbni Ebi’l-Hadid, Şerhi [[Nehcü’l-Belağa]], c. 18, s. 407; Tusteri, Kamusu’r-Rical, c. 10, s. 491.</ref> Hani, Hücr b. Adiy’nin Ziyad b. Ebih’e karşı yaptığı kıyamın erkânlarından/temel taşlarından biriydi.<ref> Belazuri, Ensabu’l-Eşraf, c. 5, s. 255.</ref>
+
Hani b. Urve’nin hayatı noktasında, [[Kerbela Vakıası|Kerbela kıyamı]] hadisesinde Müslim’in [[İmam Hüseyin]]’in (a.s) elçisi olarak [[Kufe]]’ye girişine kadar, çok az bilgi bulunmaktadır. Hani, [[Cemel Savaşı|Cemel]]<ref> İbn-i A’sem Kufi, Kitabu’l Futuh, c. 5, s. 40</ref> ve Sıffin savaşlarına<ref> İbn-i Muzahim, Vak’atu’s-Sıffin, s. 137.</ref> katılmış ve [[Sıffin Savaşı|Sıffin savaşı]]nda İmam Ali (a.s) onunla istişarelerde bulunmuştur. [[İmam Ali]] (a.s) Eş’as b. Kays’ı, Rebie ve Kinde kabilelerinin reisliği görevinden aldığı zaman, Hani, İmam’a (a.s) bu iki kabile reisliği için Eş’as’ın seviyesinde birinin yerine getirilmesi önerisinde bulunmuştur.<ref> İbn-i Muzahim, Vak’atu’s-Sıffin, s. 137.</ref> Hani kendi kabilesine oldukça bağlı biriydi. Horasan valisi Kesir b. Şahab Mezheci’nin, zimmetine para geçirmekle suçlanıp, [[Kufe]]’ye kaçtığı zaman, Hani onu korumuş ve bundan dolayı da Muaviye kendisini kınamıştır.<ref> Zerkeli, el-E’lam, c. 8, s. 68.</ref> Muaviye oğlu Yezit için Kufe halkından biat aldığı zaman, Hani buna muhalefet etmiş ve hatta [[Muaviye]]’nin böyle bir işe yeltenmesine şaşırdığını belirterek, [[Yezit]]’in kötü ve çirkin özelliklerini birbiri ardınca sıralamıştır.<ref> Ebu Ali Miskeveyh, Tecaribu’l Umem, c. 2, s. 32; İbn-i Ebi’l Hadid, Şerh-i [[Nehcü’l Belağa]], c. 18, s. 407; Tusteri, Kamusu’r-Rical, c. 10, s. 491.</ref> Hani, Hücr b. Adiy’nin Ziyad b. Ebih’e karşı yaptığı kıyamın erkânlarından/temel taşlarından biriydi.<ref> Belazuri, Ensabu’l Eşraf, c. 5, s. 255.</ref>
  
 
== Hani’nin Müslim b. Akil’in Kıyamındaki Rolü ==
 
== Hani’nin Müslim b. Akil’in Kıyamındaki Rolü ==
[[Müslim bin Akil]], Ubeydullah b. Ziyad’ın Kufe’ye gelişinden ve tehditlerinden haberdar olunca, [[Muhtar bin Ebi Ubeyd Sakafi]]’nin evinden ayrılıp, Hani b. Urve’nin evine gitti.<ref> Bakınız; Belazuri, Ensabu’l-Eşraf, c. 2, s. 336; Dineveri, el-Ahbaru’t-Tival, s. 233; Taberi, Tarih, c. 5, s. 362; İbni A’sem Kufi, Kitabu’l-Futuh, c. 5, s. 40; Mes’udi, Murucu’z-Zeheb, c. 3, s. 252; Tebersi, el-E’lamu’l-Vera, c. 1, s. 438; Makdisi, el-Bed’u ve’t-Tarih, c. 6, s. 9.</ref><br />
+
[[Müslim b. Akil]], Ubeydullah b. Ziyad’ın Kufe’ye gelişinden ve tehditlerinden haberdar olunca, [[Muhtar b. Ebi Ubeyd Sakafi]]’nin evinden ayrılıp, Hani b. Urve’nin evine gitti.<ref> Bakınız; Belazuri, Ensabu’l Eşraf, c. 2, s. 336; Dineveri, el-Ahbaru’t-Tival, s. 233; Taberi, Tarih, c. 5, s. 362; İbn-i A’sem Kufi, Kitabu’l Futuh, c. 5, s. 40; Mes’udi, Murucu’z-Zeheb, c. 3, s. 252; Tebersi, el-E’lamu’l Vera, c. 1, s. 438; Makdisi, el-Bed’u ve’t-Tarih, c. 6, s. 9.</ref><br />
 
   
 
   
Bir rivayete göre Hani, [[Müslim b. Akil|Müslim]]’in evine gelmesine mail değildi, ancak Müslim’in evine girmesiyle birlikte, bütün varlığıyla onu savunmuştur.<ref> Taberi, Tarih, c. 5, s. 362; İbni Esir, el-Kamil fi’t-Tarih, c. 4, s. 25.</ref> Hani’nin evi, sosyal açıdan Muhtar’dan daha etkin olması nedeniyle seçilmişti. Hani b. Urve’nin evi [[Ubeydullah bin Ziyad]]’ın Kufe’ye girmesinden sonra askeri ve siyasi faaliyetlerin merkezi haline gelmişti ve [[Şii]]ler onun evine gidip gelmekteydiler.<ref> Bakınız; Deyneveri, el-Ahbaru’t-Tival, s. 233; Ebu’l-Ferec İsfahani, Mekatilu’t-Talibin, s. 97 - 98.</ref><br />
+
Bir rivayete göre Hani, [[Müslim b. Akil|Müslim]]’in evine gelmesine mail değildi; ancak Müslim’in evine girmesiyle birlikte, bütün varlığıyla onu savunmuştur.<ref> Taberi, Tarih, c. 5, s. 362; İbn-i Esir, el-Kamil fi’t-Tarih, c. 4, s. 25.</ref> Hani’nin evi, sosyal açıdan Muhtar’dan daha etkin olması nedeniyle seçilmişti. Hani b. Urve’nin evi [[Ubeydullah b. Ziyad]]’ın Kufe’ye girmesinden sonra askeri ve siyasi faaliyetlerin merkezi haline gelmişti ve [[Şii]]ler onun evine gidip gelmekteydiler.<ref> Bakınız; Deyneveri, el-Ahbaru’t-Tival, s. 233; Ebu’l Ferec-i İsfahani, Mekatilu’t-Talibin, s. 97 - 98.</ref><br />
  
[[İmam Ali]]’nin (a.s) has yaranlarından<ref> Sakafi, el-Garat, c. 2, s. 793.</ref> ve [[Basra]] Şiilerinin büyüklerinden olan [[Şerik b. el-A’ver]] de (Ubeydullah b. Ziyad’ın yanında Kufe’ye getirildi) hastalandı ve o da arkadaşı olan Hani’nin evine yerleşti.<ref> Bakınız; Sakafi, el-Garat, c. 2, s. 793 – 794; Belazuri, Ensabu’l-Eşraf, c. 2, s. 337; Deyneveri, el-Ahbaru’t-Tival, s. 333 - 334.</ref> Şerik, Hani’yi Müslim’e yardım etmesi için teşvik etti ve Hani’nin evinde, Ubeydullah’ın kendisini ziyarete geldiği zaman öldürülmesi için plan yaptı.<ref> Belazuri, Ensabu’l-Eşraf, c. 5, s. 255; Deyneveri, el-Ahbaru’t-Tival, s. 234 – 235; Taberi, Tarih, c. 5, s. 363; İbni A’sem Kufi, Kitabu’l-Futuh, c. 5, s. 42 – 43; Ebu’l-Ferec İsfahani, Mekatilu’t-Talibin, s. 98 - 99.</ref><ref> Belazuri, Ensabu’l-Eşraf, c. 5, s. 255; İbni Kuteybe, el-İmame ve’s-Siyase, c. 2, s. 4; Yakubi, Tarih, c. 2, s. 243; Taberi, c. 5, s. 363, öneriyi sunanın Ammare b. Ubeyd Seluli olduğunu söylemiştir.</ref>Fakat bu plan, Hani’nin misafirinin evinde öldürülmesine istekli olmamasından dolayı, gerçekleşmedi.<ref> Belazuri, Ensabu’l-Eşraf, c. 5, s. 255; Deyneveri, Ahbaru’t-Tival, s. 234 – 235; Taberi, Tarih, c. 5, s. 363; İbni A’sem Kufi, Kitabu’l-Futuh, c. 5, s. 42 – 43; Ebu’l-Ferec-i İsfahani, Mekatilu’t-Talibin, s. 99, Hani’nin eşinin onaylamadığını yazmıştır.</ref>
+
[[İmam Ali]]’nin (a.s) has yaranlarından<ref> Sakafi, el-Garat, c. 2, s. 793.</ref> ve [[Basra]] Şiilerinin büyüklerinden olan [[Şerik b. el-A’ver]] de (Ubeydullah b. Ziyad’ın yanında Kufe’ye getirildi) hastalandı ve o da arkadaşı olan Hani’nin evine yerleşti.<ref> Bakınız; Sakafi, el-Garat, c. 2, s. 793 – 794; Belazuri, Ensabu’l Eşraf, c. 2, s. 337; Deyneveri, el-Ahbaru’t-Tival, s. 333 - 334.</ref> Şerik, Hani’yi Müslim’e yardım etmesi için teşvik etti ve Hani’nin evinde, Ubeydullah’ın kendisini ziyarete geldiği zaman öldürülmesi için plan yaptı.<ref> Belazuri, Ensabu’l Eşraf, c. 5, s. 255; Deyneveri, el-Ahbaru’t-Tival, s. 234 – 235; Taberi, Tarih, c. 5, s. 363; İbn-i A’sem Kufi, Kitabu’l Futuh, c. 5, s. 42 – 43; Ebu’l Ferec-i İsfahani, Mekatilu’t-Talibin, s. 98 - 99.</ref><ref> Belazuri, Ensabu’l Eşraf, c. 5, s. 255; İbn-i Kuteybe, el-İmame ve’s-Siyase, c. 2, s. 4; Yakubi, Tarih, c. 2, s. 243; Taberi, c. 5, s. 363, öneriyi sunanın Ammare b. Ubeyd Seluli olduğunu söylemiştir.</ref>Fakat bu plan, Hani’nin misafirinin evinde öldürülmesine istekli olmamasından dolayı, gerçekleşmedi.<ref> Belazuri, Ensabu’l Eşraf, c. 5, s. 255; Deyneveri, Ahbaru’t-Tival, s. 234 – 235; Taberi, Tarih, c. 5, s. 363; İbn-i A’sem Kufi, Kitabu’l Futuh, c. 5, s. 42 – 43; Ebu’l Ferec-i İsfahani, Mekatilu’t-Talibin, s. 99, Hani’nin eşinin onaylamadığını yazmıştır.</ref>
  
 
== Tutuklanması ve Şehadeti ==
 
== Tutuklanması ve Şehadeti ==
 
[[Dosya:Hani b. Urve'nin Zarihi.jpg|küçükresim|Hani b. Urve'nin Zarihi]]
 
[[Dosya:Hani b. Urve'nin Zarihi.jpg|küçükresim|Hani b. Urve'nin Zarihi]]
[[Ubeydullah b. Ziyad]] Şam'lı kölelerinden birini Hani’nin evini gözetlemesi için görevlendirdi.<ref> Bakınız; Belazuri, c. 2, s. 336 – 337; Deyneveri, s. 235 – 236; Taberi, c. 5, s. 348 ve 362; İbni A’sem Kufi, c. 5, s. 41 – 42; Mufid, s. 45 - 46.</ref> Hani, İbni Ziyad’ın görüşüne gitmeyince, Ubeydullah b. Ziyad hile ve kurnazlıkla ve [[Muhammed b. Eş’as]], [[Esma b. Harice]]<ref> Dineveri, s. 236.</ref> ve [[Amr b. Haccac Zübeydi]]’nin<ref> Taberi, c. 5, s. 349; İbni A’sem Kufi, c. 5, s. 45; İbni Esir, c. 4, s. 28; Tebersi, c. 1, s. 440.</ref> (her üçü de Hani’nin akraba ve dostlarındandı) vasıtasıyla Hani’yi Daru’l-İmare’ye getirtti. Böylece Hani ile [[Müslim b. Akil]]’i ayırdı ve Müslim’in kıyamı da bastırıldı.<br />
+
[[Ubeydullah b. Ziyad]] Şam'lı kölelerinden birini Hani’nin evini gözetlemesi için görevlendirdi.<ref> Bakınız; Belazuri, c. 2, s. 336 – 337; Deyneveri, s. 235 – 236; Taberi, c. 5, s. 348 ve 362; İbn-i A’sem Kufi, c. 5, s. 41 – 42; Mufid, s. 45 - 46.</ref> Hani, İbn-i Ziyad’ın görüşüne gitmeyince, Ubeydullah b. Ziyad hile ve kurnazlıkla ve [[Muhammed b. Eş’as]], [[Esma b. Harice]]<ref> Dineveri, s. 236.</ref> ve [[Amr b. Haccac Zübeydi]]’nin<ref> Taberi, c. 5, s. 349; İbn-i A’sem Kufi, c. 5, s. 45; İbn-i Esir, c. 4, s. 28; Tebersi, c. 1, s. 440.</ref> (her üçü de Hani’nin akraba ve dostlarındandı) vasıtasıyla Hani’yi Daru’l İmare’ye getirtti. Böylece Hani ile [[Müslim b. Akil]]’i ayırdı ve Müslim’in kıyamı da bastırıldı.<br />
 
   
 
   
Hani, Müslim b. Akil’i Ubeydullah’a teslim etmeyi ret edince işkence gördü; öyle ki burnunu kırıp, zindana attılar.  <ref> Bakınız; Deyneveri, s. 237 – 238; Taberi, c. 5, s. 365 – 367; Mes’udi, c. 2, s. 252; İbn A’sem Kufi, c. 5, s. 46 - 47.</ref><br />
+
Hani, Müslim b. Akil’i Ubeydullah’a teslim etmeyi ret edince, işkence gördü. Öyle ki burnunu kırıp, zindana attılar.  <ref> Bakınız; Deyneveri, s. 237 – 238; Taberi, c. 5, s. 365 – 367; Mes’udi, c. 2, s. 252; İbn-i A’sem Kufi, c. 5, s. 46 - 47.</ref><br />
  
Müslim’in şehadetinden sonra, hicretin 60. yılı zilhicce ayının sekizinde Hani’yi elleri bağlı bir şekilde kasapların pazarına götürdüler ve Ubeydullah’ın emriyle, Reşit adındaki Ubeydullah’ın Türk kölesi tarafından başı bedeninden ayrılarak şehit edildi.<ref> İbni Sa’d, c. 5, s. 122; Taberi, c. 5, s. 365 – 367; İbni A’sem Kufi, c. 5, s. 61; Tebersi, c. 1, s. 444.</ref><br />
+
Müslim’in şehadetinden sonra, hicretin 60. yılı Zilhicce ayının sekizinde Hani’yi elleri bağlı bir şekilde kasapların pazarına götürdüler ve Ubeydullah’ın emriyle, "Reşit" adındaki Ubeydullah’ın Türk kölesi tarafından başı bedeninden ayrılarak, şehit edildi.<ref> İbn-i Sa’d, c. 5, s. 122; Taberi, c. 5, s. 365 – 367; İbn-i A’sem Kufi, c. 5, s. 61; Tebersi, c. 1, s. 444.</ref><br />
  
Mes’udi şöyle nakletmektedir:<ref> Mes’udi, c. 3, s. 255.</ref> Hani ne zaman Murad oğulları kabilesini yardıma çağırsa, 4000 zırhlı süvari ve 8000 yaya asker ona eşlik ederdi ve eğer müttefiklerinden davet etse, 30000 zırhlı asker safına katılırdı. Ancak katligaha doğru yöneldiği zaman o kadar savaşçıdan hiç kimse onun yardım ve davetine icabet etmedi.<ref> İbn A’sem Kufi, c. 5, s. 61; Taberi, c. 5, s. 367; Tusteri, c. 10, s. 493.</ref> İmam Ali (a.s) onun öldürüleceğini önceden bildirmişti.<ref> Emin, c. 7, s. 7.</ref><br />
+
Mes’udi şöyle nakletmektedir:<ref> Mes’udi, c. 3, s. 255.</ref> Hani ne zaman Murad oğulları kabilesini yardıma çağırsa, 4000 zırhlı süvari ve 8000 yaya asker ona eşlik ederdi. Eğer müttefiklerinden davet etse, 30000 zırhlı asker safına katılırdı. Ancak katligaha doğru yöneldiği zaman, o kadar savaşçıdan hiç kimse onun yardım ve davetine icabet etmedi.<ref> İbn-i A’sem Kufi, c. 5, s. 61; Taberi, c. 5, s. 367; Tusteri, c. 10, s. 493.</ref> İmam Ali (a.s) onun öldürüleceğini önceden bildirmişti.<ref> Emin, c. 7, s. 7.</ref><br />
  
Ubeydullah b. Ziyad, Müslim ve Hani’nin başını Hani b. Ebi Hayye Hemdani ve Zübeyr b. Ervec Temimi aracılığıyla [[Yezit]]’e gönderdi ve Yezit’te onu takdir ve teşvik etti.<ref> Belazuri, c. 2, s. 341 – 342; Deyneveri, s. 240 – 241; Taberi, c. 5, s. 380.</ref> Hani ve Müslim’in na'şlarını Kenase pazarında yerlerde sürüklediler<ref> İbn Kesir, c. 8, s. 157.</ref> ve daha sonra da dara astılar.<ref> İbni Haldun, c. 3, s. 29.</ref>
+
Ubeydullah b. Ziyad, Müslim ve Hani’nin başını Hani b. Ebi Hayye Hemdani ve Zübeyr b. Ervec Temimi aracılığıyla [[Yezit]]’e gönderdi; Yezit de onu takdir ve teşvik etti.<ref> Belazuri, c. 2, s. 341 – 342; Deyneveri, s. 240 – 241; Taberi, c. 5, s. 380.</ref> Hani ve Müslim’in na'şlarını Kenase pazarında yerlerde sürüklediler<ref> İbn-i Kesir, c. 8, s. 157.</ref> ve daha sonra da dar ağacına astılar.<ref> İbn-i Haldun, c. 3, s. 29.</ref>
  
 
=== İmam Hüseyin’in (a.s) Hani’nin Şehadetine Tepkisi ===
 
=== İmam Hüseyin’in (a.s) Hani’nin Şehadetine Tepkisi ===
Hani ve Müslim’in şehadet haberi, [[Kufe]] yolunda olan [[İmam Hüseyin]]’e [[Sa’lebiyye]]<ref> İbni Esir, c. 4, s. 42.</ref> veya [[Zerud]]<ref> Deyneveri, s. 240 - 241.</ref> veyahut [[Kadisiyye]]<ref> Mes’udi, c. 3, s. 256.</ref> ya da [[Katkatane]]<ref> Yakubi, c. 2, s. 243.</ref> bölgesinde ulaştı. İmam bu iki yareninin şehadetine ağladı ve [[İstirca Ayeti|İstirca ayeti]]ni okudu. Daha sonra [[Allah]]’tan defalarca onlar için rahmet talebinde bulundu.<ref> Bakınız; Deyneveri, s. 240 – 241; Taberi, c. 5, s. 380.</ref> Abdullah b. Zübeyr Esedi bir şiirinde onların şehadetini tavsif etmiştir.<ref> Belazuri, c. 2, s. 340; İbni Sa’d, c. 2, s. 42; Makdisi, c. 6, s. 9; Ebu’l-Ferec-i İsfahani, s. 108; İbni Habib, s. 45: Şair’in ismini Abdurrahman b. Zübeyr Esedi olarak zikretmiştir; İbni Taktaki, s. 114, Şairin adının Farazdak olarak nakletmiştir.</ref>
+
Hani ve Müslim’in şehadet haberi, [[Kufe]] yolunda olan [[İmam Hüseyin]]’e (a.s) [[Sa’lebiyye]]<ref> İbn-i Esir, c. 4, s. 42.</ref> veya [[Zerud]]<ref> Deyneveri, s. 240 - 241.</ref> veyahut [[Kadisiyye]]<ref> Mes’udi, c. 3, s. 256.</ref> ya da [[Katkatane]]<ref> Yakubi, c. 2, s. 243.</ref> bölgesinde ulaştı. İmam (a.s) bu iki yareninin şehadetine ağladı ve [[İstirca Ayeti|İstirca ayeti]]ni okudu. Daha sonra defalarca onlar için [[Allah]]’tan rahmet talebinde bulundu.<ref> Bakınız; Deyneveri, s. 240 – 241; Taberi, c. 5, s. 380.</ref> Abdullah b. Zübeyr Esedi bir şiirinde onların şehadetini tavsif etmiştir.<ref> Belazuri, c. 2, s. 340; İbn-i Sa’d, c. 2, s. 42; Makdisi, c. 6, s. 9; Ebu’l Ferec-i İsfahani, s. 108; İbn-i Habib, s. 45: Şair’in ismini "Abdurrahman b. Zübeyr Esedi" olarak zikretmiştir; İbn-i Taktaki, s. 114, Şairin adını "Farazdak" olarak nakletmiştir.</ref>
  
 
== Kabri ==
 
== Kabri ==
Hani b. Urve’yi Kufe Daru’l-İmaresinin yanında toprağa verdiler. Şimdilerde kabri [[Kufe Mescidi|Kufe mescidi]]ne bitişiktir ve [[Müslim b. Akil]]’in kabrinin arkasında ve kuzey tarafında yer almaktadır.<ref> Beraki Necefi, s. 84.</ref> Günümüzde Hani’nin kabri Şiilerin ziyaret ettiği ziyaretgâhlardan biridir. Hani’nin özel ziyaretnamesi bulunmaktadır ve o ziyaretnamede Hani, salih kul ve [[İmam Ali]] (a.s), [[İmam Hasan]] (a.s) ve [[İmam Hüseyin]]’in (a.s) ashabı olarak tanıtılmıştır.<ref> Bakınız; Kummi, Hani b. Urve’nin zeyareti bölümü.</ref>
+
Hani b. Urve’yi Kufe Daru’l İmaresinin yanında toprağa verdiler. Şimdilerde kabri [[Kufe Mescidi|Kufe mescidi]]ne bitişiktir. [[Müslim b. Akil]]’in kabrinin arkasında ve kuzey tarafında yer almaktadır.<ref> Beraki Necefi, s. 84.</ref> Günümüzde Hani’nin kabri Şiilerin ziyaret ettiği ziyaretgâhlardan biridir. Hani’nin özel ziyaretnamesi bulunmaktadır ve o ziyaretnamede Hani, salih kul ve [[İmam Ali]] (a.s), [[İmam Hasan]] (a.s) ve [[İmam Hüseyin]]’in (a.s) ashabı olarak tanıtılmıştır.<ref> Bakınız; Kummi, Hani b. Urve’nin zeyareti bölümü.</ref>
  
 
== Kaynakça ==
 
== Kaynakça ==
86. satır: 86. satır:
 
<div class="reflist4" style="height: 300px; background:#fffdfa; overflow: auto; padding: 3px" >
 
<div class="reflist4" style="height: 300px; background:#fffdfa; overflow: auto; padding: 3px" >
 
<div style="{{column-count|3}}">
 
<div style="{{column-count|3}}">
* İbn Ebi’l-Hadid, Şerhi Nehcü’l-Belağa, baskı: Muhammed Ebu’l-Fazl İbrahim, Kahire, 1385 – 1387 / 1965 – 1997.  
+
* İbn-i Ebi’l Hadid, Şerh-i Nehcü’l Belağa, baskı: Muhammed Ebu’l Fazl İbrahim, Kahire, 1385 – 1387 / 1965 – 1997.  
* İbn Esir, Usdu’l-Gabe fi Marifeti’s-Sahabe, Kahire, 1280 – 1386, baskı ofset Beyrut.  
+
* İbn-i Esir, Usdu’l Ğabe fi Marifeti’s-Sahabe, Kahire, 1280 – 1386, baskı ofset Beyrut.  
* İbn Esir, el-Kamil fi’t-Tarih, Beyrut, 1385 – 1386 / 1965 – 1966.  
+
* İbn-i Esir, el-Kamil fi’t-Tarih, Beyrut, 1385 – 1386 / 1965 – 1966.  
* İbn A’sem Kufi, Kitabu’l-Futuh, baskı: Ali Şiri, Beyrut, 1411 / 1911.  
+
* İbn-i A’sem-i Kufi, Kitabu’l Futuh, baskı: Ali Şiri, Beyrut, 1411 / 1911.  
* İbn Habib, el-Muhabber, Ilse Lichtenstadter, Haydar Abad, Diken, 1361.
+
* İbn-i Habib, el-Muhabber, Ilse Lichtenstadter, Haydar Abad, Diken, 1361.
* İbn Hacer Askalani, el-İsabe fi Temyizi’s-Sahabe, baskı: Ali Muhammed Bicavi, Beyrut, 1412 / 1992.  
+
* İbn-i Hacer Askalani, el-İsabe fi Temyizi’s-Sahabe, baskı: Ali Muhammed Bicavi, Beyrut, 1412 / 1992.  
* İbn Hazm Endululisi, Cemheretu’l-Ensabi’l-Arab, baskı: Abdusselam Muhammed Harun.  
+
* İbn-i Hazm-ı Endülülisi, Cemheretu’l Ensabi’l Arab, baskı: Abdusselam Muhammed Harun.  
* İbn Haldun, Kitabu’l-İber ve Divani’l-Mübtedei ve’l-Haber, Beyrut, 1391 / 1971.  
+
* İbn-i Haldun, Kitabu’l İber ve Divani’l Mübtede-i ve’l-Haber, Beyrut, 1391 / 1971.  
* İbn Sa’d, et-Tabakatu’l-Kubra, baskı: İhsan Abbas, Beyrut, 1968 / 1977.  
+
* İbn-i Sa’d, et-Tabakatu’l Kubra, baskı: İhsan Abbas, Beyrut, 1968 / 1977.  
* Muhammed b. Ali ibn Taktaki, el-Fahri fi’l-Adabi’s-Sultaniye ve’d-Duvelu’l-İslamiyye, Beyrut, Daru Sadır.  
+
* Muhammed b. Ali ibn-i Taktaki, el-Fahri fi’l-Adabi’s-Sultaniye ve’d-Duvelu’l İslamiyye, Beyrut, Daru Sadır.  
* İbn Abdurabbe, el-Akdu’l-Ferid, baskı: Ali Şiri, Beyrut, 1411 / 1990.  
+
* İbn-i Abdurabbe, el-Akdu’l Ferid, baskı: Ali Şiri, Beyrut, 1411 / 1990.  
* İbn Kuteybe Dineveri, el-İmame ve’s-Siyase, baskı: Taha Muhammed Zeyni, Kahire, 1378 / 1967.  
+
* İbn-i Kuteybe Dineveri, el-İmame ve’s-Siyase, baskı: Taha Muhammed Zeyni, Kahire, 1378 / 1967.  
* İbn Kesir, el-Bidaye ve’n-Nihaye, Beyrut, Mektebetu’l-Maarif.  
+
* İbn-i Kesir, el-Bidaye ve’n-Nihaye, Beyrut, Mektebetu’l Maarif.  
* Nasr İbn Muzahim Minkari, Vak’atu’s-Sıffin, baskı: Abdusselam Muhammed Harun, 1404.  
+
* Nasr İbn-i Muzahim Minkari, Vak’atu’s-Sıffin, baskı: Abdusselam Muhammed Harun, 1404.  
* Ebu Ali Miskeveyh, Tecaribu’l-Umem, baskı: Ebu’l-Kasım İmami, 1366 h.ş / 1987.
+
* Ebu Ali Miskeveyh, Tecaribu’l Umem, baskı: Ebu’l Kasım İmami, 1366 h.ş / 1987.
* Ebu’l-Ferec İsfahani, Mekatilu’t-Talibiyyin, baskı: Seyyid Ahmet Sakar, Kahire, 1368 / 1949.  
+
* Ebu’l Ferec-i İsfahani, Mekatilu’t-Talibiyyin, baskı: Seyyid Ahmet Sakar, Kahire, 1368 / 1949.  
 
* Seyyid Muhsin Emin, A’yanu’ş-Şia.  
 
* Seyyid Muhsin Emin, A’yanu’ş-Şia.  
* Hüseyin b. Ahmed Neraki, Tarihu’l-Kufe, baskı: Muhammed Sadık Bahru’l-Ulum, Beyrut, 1407 / 1987.  
+
* Hüseyin b. Ahmed Neraki, Tarihu’l Kufe, baskı: Muhammed Sadık Bahru’l Ulum, Beyrut, 1407 / 1987.  
* Ahmed b. Yahya Belazuri, Ensabu’l-Eşraf, baskı: Zekar.  
+
* Ahmed b. Yahya Belazuri, Ensabu’l Eşraf, baskı: Zekar.  
* Şeyh Muhammed Taki Tusteri, Kamusu’r-Rical, baskı: Müessesetu’n-Neşri’l-İslami.  
+
* Şeyh Muhammed Taki Tusteri, Kamusu’r-Rical, baskı: Müessesetu’n-Neşri’l İslami.  
 
* İbrahim b. Muhammed Sakafi, el-Garat, baskı: Mir Celaluddin Hüseyni Ermevi.  
 
* İbrahim b. Muhammed Sakafi, el-Garat, baskı: Mir Celaluddin Hüseyni Ermevi.  
* Ahmed b. Davud Dineveri, el-Ahbaru’t-Tival, baskı: Abdu’l-Mun’im Amir, Kahire, 1960.  
+
* Ahmed b. Davud Dineveri, el-Ahbaru’t-Tival, baskı: Abdu’l Mun’im Amir, Kahire, 1960.  
 
* Dehhuda, Lügatname.  
 
* Dehhuda, Lügatname.  
* Muhammed b. Ahmet Zehebi, Tarihu’l-İslam ve Vefeyatu’l-Meşahiri ve’l-A’lam, Havadis ve Vefeyat, 121 – 141, baskı: Ömer Abdusselam Tedmuri, Beyrut, 1407.  
+
* Muhammed b. Ahmet Zehebi, Tarihu’l İslam ve Vefeyatu’l Meşahiri ve’l-A’lam, Havadis ve Vefeyat, 121 – 141, baskı: Ömer Abdusselam Tedmuri, Beyrut, 1407.  
 
* Zerkeli, el-İ’lam, Beyrut.  
 
* Zerkeli, el-İ’lam, Beyrut.  
* Fazl b. Hasan Tabersi, İ’lamu’l-Vera bi A’lami’l-Huda, baskı: Müessese-i Alu’l-Beyt (a.s).  
+
* Fazl b. Hasan Tabersi, İ’lamu’l Vera bi A’lami’l Huda, baskı: Müessese-i Alu’l-Beyt (a.s).  
 
* Tusi, Muhammed b. Hasan, Ricalu’t-Tusi, baskı: Cevat Kayyumi İsfahani, 1420.  
 
* Tusi, Muhammed b. Hasan, Ricalu’t-Tusi, baskı: Cevat Kayyumi İsfahani, 1420.  
 
* Taberi, Tarih, Beyrut.  
 
* Taberi, Tarih, Beyrut.  
* Kef’emi, İbrahim b. Ali Amili, el-Misbah li’l-Kef’emi (Cennetu’l-Emanu’l-Vakıye), Daru’r-Rezi (Zahidi), Kum, 1405, ikinci baskı.  
+
* Kef’emi, İbrahim b. Ali Amili, el-Misbah li’l-Kef’emi (Cennetu’l Emanu’l Vakıye), Daru’r-Rezi (Zahidi), Kum, 1405, ikinci baskı.  
* Kumi, Şeyh Abbas, Mefatihu’l-Cinan.  
+
* Kumi, Şeyh Abbas, Mefatihu’l Cinan.  
* Kumi, Şeyh Abbas, Muntaha’l-Amal, tahkik: Nasır Bakıri Beydhindi, Kum, İntişaratı Delil, 1379, birinci baskı.  
+
* Kumi, Şeyh Abbas, Muntaha’l Amal, tahkik: Nasır Bakıri Beydhindi, Kum, İntişarat-ı Delil, 1379, birinci baskı.  
 
* Mes’udi, Muruc, Beyrut.  
 
* Mes’udi, Muruc, Beyrut.  
 
* Mufid, Muhammed b. Muhammed, el-İrşad, Kum, 1413.  
 
* Mufid, Muhammed b. Muhammed, el-İrşad, Kum, 1413.  

11:31, 11 Temmuz 2019 itibarı ile sayfanın şu anki hâli

Hani b. Urve
Example alt text
Ölüm Tarihi h. 60, 8 Zilhicce - Kufe
Yaşadığı Yer Kufe
Kabilesi Mezhic Kabilesi
Konumu İmam Ali (a.s), İmam Hasan (a.s) ve İmam Hüseyin'in (a.s) yarenlerinden
Dini İslam
Mezhebi Şia
Akrabaları Yahya b. Hani b. Urve

Hâni b. Urve (Arapça: هانئ بن عروة); Kufe’nin ileri gelenlerinden ve İmam Ali’nin (a.s) has yarenlerindendir. O, Cemel ve Sıffin savaşlarında bulunmuştur. Hani b. Urve, Hucr b. Adiy’in Ziyad b. Ebih’e karşı yaptığı kıyamının erkânlarından ve Yezit’e biata karşı olanlardan sayılmaktadır. Evi Ubeydullah b. Ziyad’ın Kufe'ye girmesinden sonra askeri ve siyasi faaliyetlerin merkezi haline gelmiştir. Hani, Müslim b. Akil’in kıyamında da önemli rol oynamıştır. Hicri 60. yılın, Zilhicce ayının sekizinde, Müslim b. Akil’in şehadetinden sonra Ubeydullah b. Ziyad’ın emriyle başı bedeninden ayrılarak, şehit edilmiştir. Hani b. Urve’nin şehadet haberi İmam Hüseyin’e (a.s) Zerud bölgesinde ulaşmıştır. İmam Hüseyin (a.s) onun şehadetine ağladı, İstirca ayetini okudu ve onun için Allah’tan rahmet talebinde bulundu. Hani’yi Kufe Daru’l İmaresinin yanında toprağa verdiler. Hani b. Urve’nin türbesi günümüzde Şiaların ziyaretgâhlarındandır.

Kişiliği ve Hanedanı

Hani b. Urve, İmam Ali’nin (a.s) ashabından[1] ve muhlis Şialarındandır.[2] Mezhec kabilesinin Murat oğulları kolundandır.[3] Murat oğulları kabilesinin şeyh ve büyüklerinden olan Hani,[4] Kufe halkının nezdinde de büyük makam ve itibara sahipti.[5]

Hani’nin oğlu Yahya, muhaddis ve Ehlisünnet nezdinde hadisleri sahih ve güvenilir ravilerden sayılmaktadır.[6]

Hani’nin Müslim’in Kufe’ye Girişine Kadarki Hayatı

Hani b. Urve’nin hayatı noktasında, Kerbela kıyamı hadisesinde Müslim’in İmam Hüseyin’in (a.s) elçisi olarak Kufe’ye girişine kadar, çok az bilgi bulunmaktadır. Hani, Cemel[7] ve Sıffin savaşlarına[8] katılmış ve Sıffin savaşında İmam Ali (a.s) onunla istişarelerde bulunmuştur. İmam Ali (a.s) Eş’as b. Kays’ı, Rebie ve Kinde kabilelerinin reisliği görevinden aldığı zaman, Hani, İmam’a (a.s) bu iki kabile reisliği için Eş’as’ın seviyesinde birinin yerine getirilmesi önerisinde bulunmuştur.[9] Hani kendi kabilesine oldukça bağlı biriydi. Horasan valisi Kesir b. Şahab Mezheci’nin, zimmetine para geçirmekle suçlanıp, Kufe’ye kaçtığı zaman, Hani onu korumuş ve bundan dolayı da Muaviye kendisini kınamıştır.[10] Muaviye oğlu Yezit için Kufe halkından biat aldığı zaman, Hani buna muhalefet etmiş ve hatta Muaviye’nin böyle bir işe yeltenmesine şaşırdığını belirterek, Yezit’in kötü ve çirkin özelliklerini birbiri ardınca sıralamıştır.[11] Hani, Hücr b. Adiy’nin Ziyad b. Ebih’e karşı yaptığı kıyamın erkânlarından/temel taşlarından biriydi.[12]

Hani’nin Müslim b. Akil’in Kıyamındaki Rolü

Müslim b. Akil, Ubeydullah b. Ziyad’ın Kufe’ye gelişinden ve tehditlerinden haberdar olunca, Muhtar b. Ebi Ubeyd Sakafi’nin evinden ayrılıp, Hani b. Urve’nin evine gitti.[13]

Bir rivayete göre Hani, Müslim’in evine gelmesine mail değildi; ancak Müslim’in evine girmesiyle birlikte, bütün varlığıyla onu savunmuştur.[14] Hani’nin evi, sosyal açıdan Muhtar’dan daha etkin olması nedeniyle seçilmişti. Hani b. Urve’nin evi Ubeydullah b. Ziyad’ın Kufe’ye girmesinden sonra askeri ve siyasi faaliyetlerin merkezi haline gelmişti ve Şiiler onun evine gidip gelmekteydiler.[15]

İmam Ali’nin (a.s) has yaranlarından[16] ve Basra Şiilerinin büyüklerinden olan Şerik b. el-A’ver de (Ubeydullah b. Ziyad’ın yanında Kufe’ye getirildi) hastalandı ve o da arkadaşı olan Hani’nin evine yerleşti.[17] Şerik, Hani’yi Müslim’e yardım etmesi için teşvik etti ve Hani’nin evinde, Ubeydullah’ın kendisini ziyarete geldiği zaman öldürülmesi için plan yaptı.[18][19]Fakat bu plan, Hani’nin misafirinin evinde öldürülmesine istekli olmamasından dolayı, gerçekleşmedi.[20]

Tutuklanması ve Şehadeti

Hani b. Urve'nin Zarihi

Ubeydullah b. Ziyad Şam'lı kölelerinden birini Hani’nin evini gözetlemesi için görevlendirdi.[21] Hani, İbn-i Ziyad’ın görüşüne gitmeyince, Ubeydullah b. Ziyad hile ve kurnazlıkla ve Muhammed b. Eş’as, Esma b. Harice[22] ve Amr b. Haccac Zübeydi’nin[23] (her üçü de Hani’nin akraba ve dostlarındandı) vasıtasıyla Hani’yi Daru’l İmare’ye getirtti. Böylece Hani ile Müslim b. Akil’i ayırdı ve Müslim’in kıyamı da bastırıldı.

Hani, Müslim b. Akil’i Ubeydullah’a teslim etmeyi ret edince, işkence gördü. Öyle ki burnunu kırıp, zindana attılar. [24]

Müslim’in şehadetinden sonra, hicretin 60. yılı Zilhicce ayının sekizinde Hani’yi elleri bağlı bir şekilde kasapların pazarına götürdüler ve Ubeydullah’ın emriyle, "Reşit" adındaki Ubeydullah’ın Türk kölesi tarafından başı bedeninden ayrılarak, şehit edildi.[25]

Mes’udi şöyle nakletmektedir:[26] Hani ne zaman Murad oğulları kabilesini yardıma çağırsa, 4000 zırhlı süvari ve 8000 yaya asker ona eşlik ederdi. Eğer müttefiklerinden davet etse, 30000 zırhlı asker safına katılırdı. Ancak katligaha doğru yöneldiği zaman, o kadar savaşçıdan hiç kimse onun yardım ve davetine icabet etmedi.[27] İmam Ali (a.s) onun öldürüleceğini önceden bildirmişti.[28]

Ubeydullah b. Ziyad, Müslim ve Hani’nin başını Hani b. Ebi Hayye Hemdani ve Zübeyr b. Ervec Temimi aracılığıyla Yezit’e gönderdi; Yezit de onu takdir ve teşvik etti.[29] Hani ve Müslim’in na'şlarını Kenase pazarında yerlerde sürüklediler[30] ve daha sonra da dar ağacına astılar.[31]

İmam Hüseyin’in (a.s) Hani’nin Şehadetine Tepkisi

Hani ve Müslim’in şehadet haberi, Kufe yolunda olan İmam Hüseyin’e (a.s) Sa’lebiyye[32] veya Zerud[33] veyahut Kadisiyye[34] ya da Katkatane[35] bölgesinde ulaştı. İmam (a.s) bu iki yareninin şehadetine ağladı ve İstirca ayetini okudu. Daha sonra defalarca onlar için Allah’tan rahmet talebinde bulundu.[36] Abdullah b. Zübeyr Esedi bir şiirinde onların şehadetini tavsif etmiştir.[37]

Kabri

Hani b. Urve’yi Kufe Daru’l İmaresinin yanında toprağa verdiler. Şimdilerde kabri Kufe mescidine bitişiktir. Müslim b. Akil’in kabrinin arkasında ve kuzey tarafında yer almaktadır.[38] Günümüzde Hani’nin kabri Şiilerin ziyaret ettiği ziyaretgâhlardan biridir. Hani’nin özel ziyaretnamesi bulunmaktadır ve o ziyaretnamede Hani, salih kul ve İmam Ali (a.s), İmam Hasan (a.s) ve İmam Hüseyin’in (a.s) ashabı olarak tanıtılmıştır.[39]

Kaynakça

  1. Tusi, Rical, s. 85.
  2. Emin, A’yanu’ş-Şia, c. 7, s. 344.
  3. İbn-i Abdurabbih, el-Akdu’l Ferid, c. 3, s. 363; İbn-i Hazm-ı Endülüsi, Cemheretu’l Ensabi’l Arab, s. 406.
  4. Tusteri, Kamusu’r-Rical, c. 10, s. 490.
  5. İbn-i Kuteybe, el-İmame ve’s-Siyase, c. 2, s. 4.
  6. İbn-i Sa’d, Tabakatu’l Kubra, c. 1, s. 330; Zehebi, c. 8, s. 302; İbn-i Esir, Usdu’l Ğabe, c. 2, s. 15; İbn-i Hacer, el-İsabe, c. 6, s. 188.
  7. İbn-i A’sem Kufi, Kitabu’l Futuh, c. 5, s. 40
  8. İbn-i Muzahim, Vak’atu’s-Sıffin, s. 137.
  9. İbn-i Muzahim, Vak’atu’s-Sıffin, s. 137.
  10. Zerkeli, el-E’lam, c. 8, s. 68.
  11. Ebu Ali Miskeveyh, Tecaribu’l Umem, c. 2, s. 32; İbn-i Ebi’l Hadid, Şerh-i Nehcü’l Belağa, c. 18, s. 407; Tusteri, Kamusu’r-Rical, c. 10, s. 491.
  12. Belazuri, Ensabu’l Eşraf, c. 5, s. 255.
  13. Bakınız; Belazuri, Ensabu’l Eşraf, c. 2, s. 336; Dineveri, el-Ahbaru’t-Tival, s. 233; Taberi, Tarih, c. 5, s. 362; İbn-i A’sem Kufi, Kitabu’l Futuh, c. 5, s. 40; Mes’udi, Murucu’z-Zeheb, c. 3, s. 252; Tebersi, el-E’lamu’l Vera, c. 1, s. 438; Makdisi, el-Bed’u ve’t-Tarih, c. 6, s. 9.
  14. Taberi, Tarih, c. 5, s. 362; İbn-i Esir, el-Kamil fi’t-Tarih, c. 4, s. 25.
  15. Bakınız; Deyneveri, el-Ahbaru’t-Tival, s. 233; Ebu’l Ferec-i İsfahani, Mekatilu’t-Talibin, s. 97 - 98.
  16. Sakafi, el-Garat, c. 2, s. 793.
  17. Bakınız; Sakafi, el-Garat, c. 2, s. 793 – 794; Belazuri, Ensabu’l Eşraf, c. 2, s. 337; Deyneveri, el-Ahbaru’t-Tival, s. 333 - 334.
  18. Belazuri, Ensabu’l Eşraf, c. 5, s. 255; Deyneveri, el-Ahbaru’t-Tival, s. 234 – 235; Taberi, Tarih, c. 5, s. 363; İbn-i A’sem Kufi, Kitabu’l Futuh, c. 5, s. 42 – 43; Ebu’l Ferec-i İsfahani, Mekatilu’t-Talibin, s. 98 - 99.
  19. Belazuri, Ensabu’l Eşraf, c. 5, s. 255; İbn-i Kuteybe, el-İmame ve’s-Siyase, c. 2, s. 4; Yakubi, Tarih, c. 2, s. 243; Taberi, c. 5, s. 363, öneriyi sunanın Ammare b. Ubeyd Seluli olduğunu söylemiştir.
  20. Belazuri, Ensabu’l Eşraf, c. 5, s. 255; Deyneveri, Ahbaru’t-Tival, s. 234 – 235; Taberi, Tarih, c. 5, s. 363; İbn-i A’sem Kufi, Kitabu’l Futuh, c. 5, s. 42 – 43; Ebu’l Ferec-i İsfahani, Mekatilu’t-Talibin, s. 99, Hani’nin eşinin onaylamadığını yazmıştır.
  21. Bakınız; Belazuri, c. 2, s. 336 – 337; Deyneveri, s. 235 – 236; Taberi, c. 5, s. 348 ve 362; İbn-i A’sem Kufi, c. 5, s. 41 – 42; Mufid, s. 45 - 46.
  22. Dineveri, s. 236.
  23. Taberi, c. 5, s. 349; İbn-i A’sem Kufi, c. 5, s. 45; İbn-i Esir, c. 4, s. 28; Tebersi, c. 1, s. 440.
  24. Bakınız; Deyneveri, s. 237 – 238; Taberi, c. 5, s. 365 – 367; Mes’udi, c. 2, s. 252; İbn-i A’sem Kufi, c. 5, s. 46 - 47.
  25. İbn-i Sa’d, c. 5, s. 122; Taberi, c. 5, s. 365 – 367; İbn-i A’sem Kufi, c. 5, s. 61; Tebersi, c. 1, s. 444.
  26. Mes’udi, c. 3, s. 255.
  27. İbn-i A’sem Kufi, c. 5, s. 61; Taberi, c. 5, s. 367; Tusteri, c. 10, s. 493.
  28. Emin, c. 7, s. 7.
  29. Belazuri, c. 2, s. 341 – 342; Deyneveri, s. 240 – 241; Taberi, c. 5, s. 380.
  30. İbn-i Kesir, c. 8, s. 157.
  31. İbn-i Haldun, c. 3, s. 29.
  32. İbn-i Esir, c. 4, s. 42.
  33. Deyneveri, s. 240 - 241.
  34. Mes’udi, c. 3, s. 256.
  35. Yakubi, c. 2, s. 243.
  36. Bakınız; Deyneveri, s. 240 – 241; Taberi, c. 5, s. 380.
  37. Belazuri, c. 2, s. 340; İbn-i Sa’d, c. 2, s. 42; Makdisi, c. 6, s. 9; Ebu’l Ferec-i İsfahani, s. 108; İbn-i Habib, s. 45: Şair’in ismini "Abdurrahman b. Zübeyr Esedi" olarak zikretmiştir; İbn-i Taktaki, s. 114, Şairin adını "Farazdak" olarak nakletmiştir.
  38. Beraki Necefi, s. 84.
  39. Bakınız; Kummi, Hani b. Urve’nin zeyareti bölümü.

Bibliyografi

  • İbn-i Ebi’l Hadid, Şerh-i Nehcü’l Belağa, baskı: Muhammed Ebu’l Fazl İbrahim, Kahire, 1385 – 1387 / 1965 – 1997.
  • İbn-i Esir, Usdu’l Ğabe fi Marifeti’s-Sahabe, Kahire, 1280 – 1386, baskı ofset Beyrut.
  • İbn-i Esir, el-Kamil fi’t-Tarih, Beyrut, 1385 – 1386 / 1965 – 1966.
  • İbn-i A’sem-i Kufi, Kitabu’l Futuh, baskı: Ali Şiri, Beyrut, 1411 / 1911.
  • İbn-i Habib, el-Muhabber, Ilse Lichtenstadter, Haydar Abad, Diken, 1361.
  • İbn-i Hacer Askalani, el-İsabe fi Temyizi’s-Sahabe, baskı: Ali Muhammed Bicavi, Beyrut, 1412 / 1992.
  • İbn-i Hazm-ı Endülülisi, Cemheretu’l Ensabi’l Arab, baskı: Abdusselam Muhammed Harun.
  • İbn-i Haldun, Kitabu’l İber ve Divani’l Mübtede-i ve’l-Haber, Beyrut, 1391 / 1971.
  • İbn-i Sa’d, et-Tabakatu’l Kubra, baskı: İhsan Abbas, Beyrut, 1968 / 1977.
  • Muhammed b. Ali ibn-i Taktaki, el-Fahri fi’l-Adabi’s-Sultaniye ve’d-Duvelu’l İslamiyye, Beyrut, Daru Sadır.
  • İbn-i Abdurabbe, el-Akdu’l Ferid, baskı: Ali Şiri, Beyrut, 1411 / 1990.
  • İbn-i Kuteybe Dineveri, el-İmame ve’s-Siyase, baskı: Taha Muhammed Zeyni, Kahire, 1378 / 1967.
  • İbn-i Kesir, el-Bidaye ve’n-Nihaye, Beyrut, Mektebetu’l Maarif.
  • Nasr İbn-i Muzahim Minkari, Vak’atu’s-Sıffin, baskı: Abdusselam Muhammed Harun, 1404.
  • Ebu Ali Miskeveyh, Tecaribu’l Umem, baskı: Ebu’l Kasım İmami, 1366 h.ş / 1987.
  • Ebu’l Ferec-i İsfahani, Mekatilu’t-Talibiyyin, baskı: Seyyid Ahmet Sakar, Kahire, 1368 / 1949.
  • Seyyid Muhsin Emin, A’yanu’ş-Şia.
  • Hüseyin b. Ahmed Neraki, Tarihu’l Kufe, baskı: Muhammed Sadık Bahru’l Ulum, Beyrut, 1407 / 1987.
  • Ahmed b. Yahya Belazuri, Ensabu’l Eşraf, baskı: Zekar.
  • Şeyh Muhammed Taki Tusteri, Kamusu’r-Rical, baskı: Müessesetu’n-Neşri’l İslami.
  • İbrahim b. Muhammed Sakafi, el-Garat, baskı: Mir Celaluddin Hüseyni Ermevi.
  • Ahmed b. Davud Dineveri, el-Ahbaru’t-Tival, baskı: Abdu’l Mun’im Amir, Kahire, 1960.
  • Dehhuda, Lügatname.
  • Muhammed b. Ahmet Zehebi, Tarihu’l İslam ve Vefeyatu’l Meşahiri ve’l-A’lam, Havadis ve Vefeyat, 121 – 141, baskı: Ömer Abdusselam Tedmuri, Beyrut, 1407.
  • Zerkeli, el-İ’lam, Beyrut.
  • Fazl b. Hasan Tabersi, İ’lamu’l Vera bi A’lami’l Huda, baskı: Müessese-i Alu’l-Beyt (a.s).
  • Tusi, Muhammed b. Hasan, Ricalu’t-Tusi, baskı: Cevat Kayyumi İsfahani, 1420.
  • Taberi, Tarih, Beyrut.
  • Kef’emi, İbrahim b. Ali Amili, el-Misbah li’l-Kef’emi (Cennetu’l Emanu’l Vakıye), Daru’r-Rezi (Zahidi), Kum, 1405, ikinci baskı.
  • Kumi, Şeyh Abbas, Mefatihu’l Cinan.
  • Kumi, Şeyh Abbas, Muntaha’l Amal, tahkik: Nasır Bakıri Beydhindi, Kum, İntişarat-ı Delil, 1379, birinci baskı.
  • Mes’udi, Muruc, Beyrut.
  • Mufid, Muhammed b. Muhammed, el-İrşad, Kum, 1413.
  • Mutahhar b. Tahir Makdisi, el-Bed’u ve’t-Tarih, Ernest Larusahaf, 1899.
  • Yakubi, Tarih, Beyrut.