"Şehadet" sayfasının sürümleri arasındaki fark

WikiShia sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
(Yeni sayfa: " '''Şehadet''' (Arapça: الشهادة), cihatla bir bütün olan bu terim Allah yolunda ölmek anlamına gelir. Kur’an-ı Kerim bu öğretiden defalarca bahsetmiştir. Kur...")
 
9. satır: 9. satır:
 
* Kişi şehit olurken toprağa (şahide) düşer (yerin adlarından biri “şahide”dir ve kıyamet günü şahitlik yapacaktır. Dolayısıyla şehit yere düşünce toprak (yer) ona şahitlik eder);
 
* Kişi şehit olurken toprağa (şahide) düşer (yerin adlarından biri “şahide”dir ve kıyamet günü şahitlik yapacaktır. Dolayısıyla şehit yere düşünce toprak (yer) ona şahitlik eder);
 
* Şehit, Allah katında diri ve hazırdır;
 
* Şehit, Allah katında diri ve hazırdır;
* Şehit, Allah’ın mülk ve melekûtunu müşahede etmektedir.(1-2)
+
* Şehit, Allah’ın mülk ve melekûtunu müşahede etmektedir.<ref>Dairetu’l-Maarif, c. 10, s. 622.</ref>-<ref>Mecmeu’l-Bahreyn, c. 3, s. 81.</ref>
 
== Önem ve Konumu ==
 
== Önem ve Konumu ==
Kur’an-ı Kerim’in şehitleri ve şehadet makamını övmesi, İslam dininde şehadet öğretilerine verilen önem ve şehadet makamının savunulması, eski zamanlardan beri Müslümanların nezdinde, şehadetin özel bir yerinin olduğunu ortaya koymaktadır.  
+
Kur’an-ı Kerim’in şehitleri ve şehadet makamını övmesi, İslam dininde şehadet öğretilerine verilen önem ve şehadet makamının savunulması, eski zamanlardan beri Müslümanların nezdinde, şehadetin özel bir yerinin olduğunu ortaya koymaktadır.<br />
İslam kültüründe şehadet işlerin değerini ölçen bir ölçü birimi gibidir. Müslümanlar bazı fiil ve eylemlerin değerini göstermek için onları şehadetle mukayese etmektedirler. Örneğin bazı hadislerde, kişinin onuruyla çalıştığı sırada veya geçimini temin etme yolunda ölmesi, şehadet derecesinde sayılmıştır. Çağımız İslam toplumlarında da şehadet istemi, dini ve manevi bir değer olarak bilinmektedir. Sömürgeci güçlere karşı mücadele ve işgal edilmiş Filistin topraklarının özgürlüğüne kavuşturulması gibi Müslümanların özgürlük taleplerinde de bu öğreti çokça kullanılmaktadır. Filistin’in özgürlüğü konusunda canını verenler, şehit sayılmaktadır. İran’da da İran İslam Devriminin zaferi için veya emperyalistler tarafından Irak’ın İran’a saldırtılması ile başlayan sekiz yıllık savaşta İran’ı ve topraklarını savunurken ölenler de şehit sayılmaktadır. İslam düşmanlarına karşı düzenlenen İstişhat eylemleri de çağımızda karşılaşılan şehadetle ilintili konulardandır.  
+
 
 +
İslam kültüründe şehadet işlerin değerini ölçen bir ölçü birimi gibidir. Müslümanlar bazı fiil ve eylemlerin değerini göstermek için onları şehadetle mukayese etmektedirler. Örneğin bazı hadislerde, kişinin onuruyla çalıştığı sırada veya geçimini temin etme yolunda ölmesi, şehadet derecesinde sayılmıştır. Çağımız İslam toplumlarında da şehadet istemi, dini ve manevi bir değer olarak bilinmektedir. Sömürgeci güçlere karşı mücadele ve işgal edilmiş Filistin topraklarının özgürlüğüne kavuşturulması gibi Müslümanların özgürlük taleplerinde de bu öğreti çokça kullanılmaktadır. Filistin’in özgürlüğü konusunda canını verenler, şehit sayılmaktadır. İran’da da İran İslam Devriminin zaferi için veya emperyalistler tarafından Irak’ın İran’a saldırtılması ile başlayan sekiz yıllık savaşta İran’ı ve topraklarını savunurken ölenler de şehit sayılmaktadır. İslam düşmanlarına karşı düzenlenen İstişhat eylemleri de çağımızda karşılaşılan şehadetle ilintili konulardandır.
 
=== Kur’an’da ===
 
=== Kur’an’da ===
* Kur’an-ı Kerim’in müminlere İslam ve İslam toplumlarının can verme fedakârlığına ihtiyaç duyduklarında, bunun için tereddüt etmemelerini tavsiye etmiştir. Bazı Müslümanların cihat meydanlarından kaçma eğilimlerinin nedeni dünyevidir. Kur’an-ı Kerim, Allah’la alış verişi gündeme getirmekte ve Müslümanlara geçici dünya malını biriktirme yerine, canlarını ebedi cennet karşılığında satmalarını emretmektedir.(3-4)
+
* Kur’an-ı Kerim’in müminlere İslam ve İslam toplumlarının can verme fedakârlığına ihtiyaç duyduklarında, bunun için tereddüt etmemelerini tavsiye etmiştir. Bazı Müslümanların cihat meydanlarından kaçma eğilimlerinin nedeni dünyevidir. Kur’an-ı Kerim, Allah’la alış verişi gündeme getirmekte ve Müslümanlara geçici dünya malını biriktirme yerine, canlarını ebedi cennet karşılığında satmalarını emretmektedir.<ref>“Eğer Allah yolunda öldürülür ya da ölürseniz, şunu bilin ki, Allah'ın mağfireti ve rahmeti onların topladıkları bütün şeylerden daha hayırlıdır.” Al-i İmran, 157.</ref>-<ref>“Allah müminlerden, mallarını ve canlarını, kendilerine (verilecek) cennet karşılığında satın almıştır. Çünkü onlar Allah yolunda savaşırlar, öldürürler, ölürler. (Bu), Tevrat'ta, İncil'de ve Kur'an'da Allah üzerine hak bir vaaddir. Allah'tan daha çok sözünü yerine getiren kim vardır! O halde O'nunla yapmış olduğunuz bu alışverişinizden dolayı sevinin. İşte bu, (gerçekten) büyük kazançtır.” Tövbe, 111)</ref>
* Kur’an-ı Kerim’in ifadesine göre, Allah yolunda öldürülmüş olanlar(5) ölü olarak adlandırılmamalı ve bunun yanlış bir anlayış olduğu; şehitlerin diri oldukları ve Allah katında rızıklandıkları belirtmektedir.(6)
+
* Kur’an-ı Kerim’in ifadesine göre, Allah yolunda öldürülmüş olanlar<ref>“Allah yolunda öldürülenlere «ölüler» demeyin. Bilakis onlar diridirler, lâkin siz anlayamazsınız.” (Bakara, 154)</ref> ölü olarak adlandırılmamalı ve bunun yanlış bir anlayış olduğu; şehitlerin diri oldukları ve Allah katında rızıklandıkları belirtmektedir.<ref>“Allah yolunda öldürülenleri sakın ölü sanmayın. Bilakis onlar diridirler” (Al-i İmran, 169)</ref>
* Ahzab suresinin 23. Ayeti kerimesinde, Allah yolunda sadık bir şekilde canlarını verenler gündeme getirilmiş ve bu kişiler övülmüştür.(7)
+
* Ahzab suresinin 23. Ayeti kerimesinde, Allah yolunda sadık bir şekilde canlarını verenler gündeme getirilmiş ve bu kişiler övülmüştür.<ref>“Müminler içinde Allah'a verdikleri sözde duran nice erler var. İşte onlardan kimi, sözünü yerine getirip o yolda canını vermiştir; kimi de (şehitliği) beklemektedir.” (Ahzab, 23)</ref>
 
=== Dualarda ===
 
=== Dualarda ===
Dualarda, akıbetin şehadetle sona ermesi(8-9-10), Hz. Resulullah’ın (s.a.a) bayrağı altında şehit olmak(11), en kötü insanların eliyle öldürülmek(12) ve en onurlu bir şehadeti(13) Allah’tan talep etmek tavsiye edilmiştir.
+
Dualarda, akıbetin şehadetle sona ermesi<ref>“Sonumuzu saadet ve senin yolunda şehadetle sonlandır.” Biharu’l-Envar, c. 95, s. 368.</ref>-<ref>“Ölümümüzü bütün şerlerden kurtarıcı karar kıl ve amelimizi şehadetle sonlandır.” Biharu’l-Envar, c. 91, s. 239.</ref>-<ref>“Allah’ım! Sonumuzu şehadet ve rahmetle sonlandır.” Biharu’l-Envar, c. 94, s. 376.</ref>, Hz. Resulullah’ın (s.a.a) bayrağı altında şehit olmak<ref>وَ أَسْأَلُکَ أَنْ تَجْعَلَ وَفَاتِی قَتْلًا فِی سَبِیلِکَ مَعَ أَوْلِیائِکَ تَحْتَ رَایةِ نَبِیک Biharu’l-Envar, c. 94, s. 261.</ref>, en kötü insanların eliyle öldürülmek<ref>فَإِذَا کَانَ مَا لَا بُدَّ مِنْهُ الْمَوْتُ فَاجْعَلْ مَنِیتِی قَتْلًا فِی سَبِیلِکَ بِیدِ شِرَارِ خَلْقِکَ مَعَ أَحَبِّ خَلْقِکَ إِلَیکَ مِنَ الْأُمَنَاءِ الْمَرْزُوقِینَ عِنْدَکَ یا أَرْحَمَ الرَّاحِمِین Biharu’l-Envar, c. 94, s. 332.</ref> ve en onurlu bir şehadeti<ref>وَ ارْزُقْنِی أَشْرَفَ الْقَتْلِ فِی سَبِیلِکَ أَنْصُرُکَ وَ أَنْصُرُ رَسُولَکَ أَشْتَرِی الْحَیاةَ الْبَاقِیةَ بِالدُّنْیا Biharu’l-Envar, c. 94, s. 239.</ref> Allah’tan talep etmek tavsiye edilmiştir.
 
== Şehadetin Avantaj ve Üstünlükleri ==
 
== Şehadetin Avantaj ve Üstünlükleri ==
 
Hadislerde, şehitler için bazı avantaj ve üstünlükler zikredilmiştir:
 
Hadislerde, şehitler için bazı avantaj ve üstünlükler zikredilmiştir:
* Kıyamette şefaat edeceklerden biri de şehitlerdir. Kıyamet günü üç grup şefaat etmek için kalkacak ve Allah’ta onların şefaatini kabul edecektir: Peygamberler sonra alimler ve sonra şehitler.(14-15)
+
* Kıyamette şefaat edeceklerden biri de şehitlerdir. Kıyamet günü üç grup şefaat etmek için kalkacak ve Allah’ta onların şefaatini kabul edecektir: Peygamberler sonra alimler ve sonra şehitler.<ref>Gurbu’l-Esnad, c. 1, s. 31.</ref>-<ref>Sefinetu’l-Bihar, c. 4, s. 513.</ref>
* Fıkıhta açıklanan şartlarıyla kişi şehit(16) olmuşsa gusül ve kefene ihtiyaç duyulmaz ve üstündeki kıyafeti ile toprağa gömülür.
+
* Fıkıhta açıklanan şartlarıyla kişi şehit<ref>Er-Ravzatu’l-Behiyyet fi Şerhi’l-Lüm’etu’d-Dımeşkiye, c. 1, s. 126, 127.</ref> olmuşsa gusül ve kefene ihtiyaç duyulmaz ve üstündeki kıyafeti ile toprağa gömülür.
 
* Şehit hesapsız olarak cennete girer. Bazı hadislerde kul hakkı bundan istisna edilmiştir.
 
* Şehit hesapsız olarak cennete girer. Bazı hadislerde kul hakkı bundan istisna edilmiştir.
* Şehit kıyamet günü, cennete girecek ilk kişilerden olacaktır.(17)
+
* Şehit kıyamet günü, cennete girecek ilk kişilerden olacaktır.<ref>[عیون أخبار الرضا علیه‌السلام ] بِالْأَسَانِیدِ اَلثَّلاَثَةِ عَنِ اَلرِّضَا عَنْ آبَائِهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صأَوَّلُ مَنْ یدْخُلُ اَلْجَنَّةَ شَهِیدٌ وَ عَبْدٌ مَمْلُوک أَحْسَنَ عِبَادَةَ رَبِّهِ وَ نَصَحَ لِسَیدِهِ وَ رَجُلٌ عَفِیفٌ مُتَعَفِّفٌ ذُو عِبَادَةٍ. Biharu’l-Envar, c. 71, s. 144.</ref>
 
== İslam’da İlk Şehit ==
 
== İslam’da İlk Şehit ==
İslam’ın ilk şehidi, Peygamber Efendimizin (s.a.a) ashabından, Ammar bin Yasir’in babası ve Sümeyye bint Hayat’ın eşi Yasir bin Amir’dir. Yasir bin Amir, ilk Müslümanlardan ve İslam’ın ilk şehididir. Müşriklerin işkenceleri sonucunda şehadete ermiştir. Yaşlı olmasına rağmen, en ağır işkencelere dayanmış ve sonunda bu ağır işkenceler sonucunda şehit olmuştur.(18)
+
İslam’ın ilk şehidi, Peygamber Efendimizin (s.a.a) ashabından, Ammar bin Yasir’in babası ve Sümeyye bint Hayat’ın eşi Yasir bin Amir’dir. Yasir bin Amir, ilk Müslümanlardan ve İslam’ın ilk şehididir. Müşriklerin işkenceleri sonucunda şehadete ermiştir. Yaşlı olmasına rağmen, en ağır işkencelere dayanmış ve sonunda bu ağır işkenceler sonucunda şehit olmuştur.<ref>Emin, A’yanu’ş-Şia, c. 8, s. 272; Mukaddesi, el-Bedau ve’t-Tarih, c. 2, s. 793.</ref>
 
== Seyyid-i Şüheda ==
 
== Seyyid-i Şüheda ==
 
Seyyid-i Şüheda (şehitlerin efendisi) lakabı, Uhud savaşından sonra Hz. Peygamber Efendimizin amcası Hz. Hamza’ya verilmiş bir lakaptır. Ancak Şialar, Kerbela vakıasından sonra Seyyid-i Şüheda lakabını Hz. İmam Hüseyin Efendimiz için kullanmaktadırlar.
 
Seyyid-i Şüheda (şehitlerin efendisi) lakabı, Uhud savaşından sonra Hz. Peygamber Efendimizin amcası Hz. Hamza’ya verilmiş bir lakaptır. Ancak Şialar, Kerbela vakıasından sonra Seyyid-i Şüheda lakabını Hz. İmam Hüseyin Efendimiz için kullanmaktadırlar.
 
== Ehlibeyt İmamlarının Şehadeti ==
 
== Ehlibeyt İmamlarının Şehadeti ==
Tıpkı bazı kaynaklara göre, Şia ulemalarının inancına göre tüm Şia İmamları şehit olmuşlardır. Bu görüş, İmam Cafer Sadık’tan (a.s) nakledilen rivayete dayandırılmaktadır. Dolayısıyla (tarihi kanıtlar da bunu ortaya koymaktadır) tüm Ehlibeyt İmamları (a.s) şehit olmuşlardır.(19)
+
Tıpkı bazı kaynaklara göre, Şia ulemalarının inancına göre tüm Şia İmamları şehit olmuşlardır. Bu görüş, İmam Cafer Sadık’tan (a.s) nakledilen rivayete dayandırılmaktadır. Dolayısıyla (tarihi kanıtlar da bunu ortaya koymaktadır) tüm Ehlibeyt İmamları (a.s) şehit olmuşlardır.<ref>Bkz. İ’lamu’l-Vera bi-İ’lami’l-Huda, c. 2, s. 131, 132.</ref>
 
 
1. Dairetu’l-Maarif, c. 10, s. 622.
 
2. Mecmeu’l-Bahreyn, c. 3, s. 81.
 
3. “Eğer Allah yolunda öldürülür ya da ölürseniz, şunu bilin ki, Allah'ın mağfireti ve rahmeti onların topladıkları bütün şeylerden daha hayırlıdır.” Al-i İmran, 157.
 
4. “Allah müminlerden, mallarını ve canlarını, kendilerine (verilecek) cennet karşılığında satın almıştır. Çünkü onlar Allah yolunda savaşırlar, öldürürler, ölürler. (Bu), Tevrat'ta, İncil'de ve Kur'an'da Allah üzerine hak bir vaaddir. Allah'tan daha çok sözünü yerine getiren kim vardır! O halde O'nunla yapmış olduğunuz bu alışverişinizden dolayı sevinin. İşte bu, (gerçekten) büyük kazançtır.” Tövbe, 111)
 
5. “Allah yolunda öldürülenlere «ölüler» demeyin. Bilakis onlar diridirler, lâkin siz anlayamazsınız.” Bakara, 154)
 
6. “Allah yolunda öldürülenleri sakın ölü sanmayın. Bilakis onlar diridirler” Al-i İmran, 169)
 
7. “Müminler içinde Allah'a verdikleri sözde duran nice erler var. İşte onlardan kimi, sözünü yerine getirip o yolda canını vermiştir; kimi de (şehitliği) beklemektedir.” (Ahzab, 23)
 
8. “Sonumuzu saadet ve senin yolunda şehadetle sonlandır.” Biharu’l-Envar, c. 95, s. 368.
 
9. “Ölümümüzü bütün şerlerden kurtarıcı karar kıl ve amelimizi şehadetle sonlandır.” Biharu’l-Envar, c. 91, s. 239.
 
10. “Allah’ım! Sonumuzu şehadet ve rahmetle sonlandır.” Biharu’l-Envar, c. 94, s. 376.
 
11. وَ أَسْأَلُکَ أَنْ تَجْعَلَ وَفَاتِی قَتْلًا فِی سَبِیلِکَ مَعَ أَوْلِیائِکَ تَحْتَ رَایةِ نَبِیک Biharu’l-Envar, c. 94, s. 261.
 
12. فَإِذَا کَانَ مَا لَا بُدَّ مِنْهُ الْمَوْتُ فَاجْعَلْ مَنِیتِی قَتْلًا فِی سَبِیلِکَ بِیدِ شِرَارِ خَلْقِکَ مَعَ أَحَبِّ خَلْقِکَ إِلَیکَ مِنَ الْأُمَنَاءِ الْمَرْزُوقِینَ عِنْدَکَ یا أَرْحَمَ الرَّاحِمِین Biharu’l-Envar, c. 94, s. 332.
 
13. وَ ارْزُقْنِی أَشْرَفَ الْقَتْلِ فِی سَبِیلِکَ أَنْصُرُکَ وَ أَنْصُرُ رَسُولَکَ أَشْتَرِی الْحَیاةَ الْبَاقِیةَ بِالدُّنْیا Biharu’l-Envar, c. 94, s. 239.
 
14. Gurbu’l-Esnad, c. 1, s. 31.
 
15. Sefinetu’l-Bihar, c. 4, s. 513.
 
16. Er-Ravzatu’l-Behiyyet fi Şerhi’l-Lüm’etu’d-Dımeşkiye, c. 1, s. 126, 127.
 
17. [عیون أخبار الرضا علیه‌السلام ] بِالْأَسَانِیدِ اَلثَّلاَثَةِ عَنِ اَلرِّضَا عَنْ آبَائِهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صأَوَّلُ مَنْ یدْخُلُ اَلْجَنَّةَ شَهِیدٌ وَ عَبْدٌ مَمْلُوک أَحْسَنَ عِبَادَةَ رَبِّهِ وَ نَصَحَ لِسَیدِهِ وَ رَجُلٌ عَفِیفٌ مُتَعَفِّفٌ ذُو عِبَادَةٍ. Biharu’l-Envar, c. 71, s. 144.
 
18. Emin, A’yanu’ş-Şia, c. 8, s. 272; Mukaddesi, el-Bedau ve’t-Tarih, c. 2, s. 793.
 
19. Bkz. İ’lamu’l-Vera bi-İ’lami’l-Huda, c. 2, s. 131, 132.
 
 
== Kaynakça ==
 
== Kaynakça ==
 
<div class="reflist4" style="height: 250px; overflow: auto; padding: 3px" >
 
<div class="reflist4" style="height: 250px; overflow: auto; padding: 3px" >

14:43, 1 Aralık 2015 tarihindeki hâli

Şehadet (Arapça: الشهادة), cihatla bir bütün olan bu terim Allah yolunda ölmek anlamına gelir. Kur’an-ı Kerim bu öğretiden defalarca bahsetmiştir. Kur’an ayetlerine göre, Allah yolunda ölmüş kişi şehit ve diridir; onu ölü olarak adlandırmak doğru değildir. İslami hadislerde şehadet en üstün ibadetlerden sayılmıştır. Kerbela vakıası ve İmam Hüseyin’in (a.s) şehadeti, Şiaların nezdinde şehadet makamını daha da güçlendirmiştir. Çok sayıda Şia, Hz. Fatıma’nın (s.a) şehit olduğuna inanmakta ve nakledilen bazı hadislere göre tüm Masum İmamlar (a.s) şehit olmuşlardır.

İslam yolunda ilk şehit olan kişi, Ammar Yasir’in annesi Sümeyye’dir. Hz. Sümeyye’yi Ebu Cehil şehit etmiştir. Seyyid-i Şüheda (şehitlerin efendisi) lakabı, Uhud savaşından sonra Hz. Peygamber Efendimizin amcası Hz. Hamza’ya verilmiş, ancak Kerbela vakıasından sonra genellikle Seyyid-i Şüheda’dan maksat Hz. İmam Hüseyin Efendimizdir.

Şehadetin Anlamı

Allah yolunda ölen kişiye neden şehit dediklerine dair bazı görüşler ileri sürülmüştür. Onlardan bazıları şunlardan ibarettir:

  • Allah’ın rahmet melekleri, onun (şehidin) fedakârlık ve canını feda edişine şahittirler;
  • Allah ve melekleri onun cennette girdiğine şehadet etmektedirler;
  • Kişi şehit olurken toprağa (şahide) düşer (yerin adlarından biri “şahide”dir ve kıyamet günü şahitlik yapacaktır. Dolayısıyla şehit yere düşünce toprak (yer) ona şahitlik eder);
  • Şehit, Allah katında diri ve hazırdır;
  • Şehit, Allah’ın mülk ve melekûtunu müşahede etmektedir.[1]-[2]

Önem ve Konumu

Kur’an-ı Kerim’in şehitleri ve şehadet makamını övmesi, İslam dininde şehadet öğretilerine verilen önem ve şehadet makamının savunulması, eski zamanlardan beri Müslümanların nezdinde, şehadetin özel bir yerinin olduğunu ortaya koymaktadır.

İslam kültüründe şehadet işlerin değerini ölçen bir ölçü birimi gibidir. Müslümanlar bazı fiil ve eylemlerin değerini göstermek için onları şehadetle mukayese etmektedirler. Örneğin bazı hadislerde, kişinin onuruyla çalıştığı sırada veya geçimini temin etme yolunda ölmesi, şehadet derecesinde sayılmıştır. Çağımız İslam toplumlarında da şehadet istemi, dini ve manevi bir değer olarak bilinmektedir. Sömürgeci güçlere karşı mücadele ve işgal edilmiş Filistin topraklarının özgürlüğüne kavuşturulması gibi Müslümanların özgürlük taleplerinde de bu öğreti çokça kullanılmaktadır. Filistin’in özgürlüğü konusunda canını verenler, şehit sayılmaktadır. İran’da da İran İslam Devriminin zaferi için veya emperyalistler tarafından Irak’ın İran’a saldırtılması ile başlayan sekiz yıllık savaşta İran’ı ve topraklarını savunurken ölenler de şehit sayılmaktadır. İslam düşmanlarına karşı düzenlenen İstişhat eylemleri de çağımızda karşılaşılan şehadetle ilintili konulardandır.

Kur’an’da

  • Kur’an-ı Kerim’in müminlere İslam ve İslam toplumlarının can verme fedakârlığına ihtiyaç duyduklarında, bunun için tereddüt etmemelerini tavsiye etmiştir. Bazı Müslümanların cihat meydanlarından kaçma eğilimlerinin nedeni dünyevidir. Kur’an-ı Kerim, Allah’la alış verişi gündeme getirmekte ve Müslümanlara geçici dünya malını biriktirme yerine, canlarını ebedi cennet karşılığında satmalarını emretmektedir.[3]-[4]
  • Kur’an-ı Kerim’in ifadesine göre, Allah yolunda öldürülmüş olanlar[5] ölü olarak adlandırılmamalı ve bunun yanlış bir anlayış olduğu; şehitlerin diri oldukları ve Allah katında rızıklandıkları belirtmektedir.[6]
  • Ahzab suresinin 23. Ayeti kerimesinde, Allah yolunda sadık bir şekilde canlarını verenler gündeme getirilmiş ve bu kişiler övülmüştür.[7]

Dualarda

Dualarda, akıbetin şehadetle sona ermesi[8]-[9]-[10], Hz. Resulullah’ın (s.a.a) bayrağı altında şehit olmak[11], en kötü insanların eliyle öldürülmek[12] ve en onurlu bir şehadeti[13] Allah’tan talep etmek tavsiye edilmiştir.

Şehadetin Avantaj ve Üstünlükleri

Hadislerde, şehitler için bazı avantaj ve üstünlükler zikredilmiştir:

  • Kıyamette şefaat edeceklerden biri de şehitlerdir. Kıyamet günü üç grup şefaat etmek için kalkacak ve Allah’ta onların şefaatini kabul edecektir: Peygamberler sonra alimler ve sonra şehitler.[14]-[15]
  • Fıkıhta açıklanan şartlarıyla kişi şehit[16] olmuşsa gusül ve kefene ihtiyaç duyulmaz ve üstündeki kıyafeti ile toprağa gömülür.
  • Şehit hesapsız olarak cennete girer. Bazı hadislerde kul hakkı bundan istisna edilmiştir.
  • Şehit kıyamet günü, cennete girecek ilk kişilerden olacaktır.[17]

İslam’da İlk Şehit

İslam’ın ilk şehidi, Peygamber Efendimizin (s.a.a) ashabından, Ammar bin Yasir’in babası ve Sümeyye bint Hayat’ın eşi Yasir bin Amir’dir. Yasir bin Amir, ilk Müslümanlardan ve İslam’ın ilk şehididir. Müşriklerin işkenceleri sonucunda şehadete ermiştir. Yaşlı olmasına rağmen, en ağır işkencelere dayanmış ve sonunda bu ağır işkenceler sonucunda şehit olmuştur.[18]

Seyyid-i Şüheda

Seyyid-i Şüheda (şehitlerin efendisi) lakabı, Uhud savaşından sonra Hz. Peygamber Efendimizin amcası Hz. Hamza’ya verilmiş bir lakaptır. Ancak Şialar, Kerbela vakıasından sonra Seyyid-i Şüheda lakabını Hz. İmam Hüseyin Efendimiz için kullanmaktadırlar.

Ehlibeyt İmamlarının Şehadeti

Tıpkı bazı kaynaklara göre, Şia ulemalarının inancına göre tüm Şia İmamları şehit olmuşlardır. Bu görüş, İmam Cafer Sadık’tan (a.s) nakledilen rivayete dayandırılmaktadır. Dolayısıyla (tarihi kanıtlar da bunu ortaya koymaktadır) tüm Ehlibeyt İmamları (a.s) şehit olmuşlardır.[19]

Kaynakça

  1. Dairetu’l-Maarif, c. 10, s. 622.
  2. Mecmeu’l-Bahreyn, c. 3, s. 81.
  3. “Eğer Allah yolunda öldürülür ya da ölürseniz, şunu bilin ki, Allah'ın mağfireti ve rahmeti onların topladıkları bütün şeylerden daha hayırlıdır.” Al-i İmran, 157.
  4. “Allah müminlerden, mallarını ve canlarını, kendilerine (verilecek) cennet karşılığında satın almıştır. Çünkü onlar Allah yolunda savaşırlar, öldürürler, ölürler. (Bu), Tevrat'ta, İncil'de ve Kur'an'da Allah üzerine hak bir vaaddir. Allah'tan daha çok sözünü yerine getiren kim vardır! O halde O'nunla yapmış olduğunuz bu alışverişinizden dolayı sevinin. İşte bu, (gerçekten) büyük kazançtır.” Tövbe, 111)
  5. “Allah yolunda öldürülenlere «ölüler» demeyin. Bilakis onlar diridirler, lâkin siz anlayamazsınız.” (Bakara, 154)
  6. “Allah yolunda öldürülenleri sakın ölü sanmayın. Bilakis onlar diridirler” (Al-i İmran, 169)
  7. “Müminler içinde Allah'a verdikleri sözde duran nice erler var. İşte onlardan kimi, sözünü yerine getirip o yolda canını vermiştir; kimi de (şehitliği) beklemektedir.” (Ahzab, 23)
  8. “Sonumuzu saadet ve senin yolunda şehadetle sonlandır.” Biharu’l-Envar, c. 95, s. 368.
  9. “Ölümümüzü bütün şerlerden kurtarıcı karar kıl ve amelimizi şehadetle sonlandır.” Biharu’l-Envar, c. 91, s. 239.
  10. “Allah’ım! Sonumuzu şehadet ve rahmetle sonlandır.” Biharu’l-Envar, c. 94, s. 376.
  11. وَ أَسْأَلُکَ أَنْ تَجْعَلَ وَفَاتِی قَتْلًا فِی سَبِیلِکَ مَعَ أَوْلِیائِکَ تَحْتَ رَایةِ نَبِیک Biharu’l-Envar, c. 94, s. 261.
  12. فَإِذَا کَانَ مَا لَا بُدَّ مِنْهُ الْمَوْتُ فَاجْعَلْ مَنِیتِی قَتْلًا فِی سَبِیلِکَ بِیدِ شِرَارِ خَلْقِکَ مَعَ أَحَبِّ خَلْقِکَ إِلَیکَ مِنَ الْأُمَنَاءِ الْمَرْزُوقِینَ عِنْدَکَ یا أَرْحَمَ الرَّاحِمِین Biharu’l-Envar, c. 94, s. 332.
  13. وَ ارْزُقْنِی أَشْرَفَ الْقَتْلِ فِی سَبِیلِکَ أَنْصُرُکَ وَ أَنْصُرُ رَسُولَکَ أَشْتَرِی الْحَیاةَ الْبَاقِیةَ بِالدُّنْیا Biharu’l-Envar, c. 94, s. 239.
  14. Gurbu’l-Esnad, c. 1, s. 31.
  15. Sefinetu’l-Bihar, c. 4, s. 513.
  16. Er-Ravzatu’l-Behiyyet fi Şerhi’l-Lüm’etu’d-Dımeşkiye, c. 1, s. 126, 127.
  17. [عیون أخبار الرضا علیه‌السلام ] بِالْأَسَانِیدِ اَلثَّلاَثَةِ عَنِ اَلرِّضَا عَنْ آبَائِهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صأَوَّلُ مَنْ یدْخُلُ اَلْجَنَّةَ شَهِیدٌ وَ عَبْدٌ مَمْلُوک أَحْسَنَ عِبَادَةَ رَبِّهِ وَ نَصَحَ لِسَیدِهِ وَ رَجُلٌ عَفِیفٌ مُتَعَفِّفٌ ذُو عِبَادَةٍ. Biharu’l-Envar, c. 71, s. 144.
  18. Emin, A’yanu’ş-Şia, c. 8, s. 272; Mukaddesi, el-Bedau ve’t-Tarih, c. 2, s. 793.
  19. Bkz. İ’lamu’l-Vera bi-İ’lami’l-Huda, c. 2, s. 131, 132.

Bibliyografi

  • Kur’an-ı Kerim.
  • Bestani, Batrus, Dairetu’l-Maarif, Kamus Amm Likulli fen ve Matlab, Beyrut, Daru’l-Marifet.
  • Humeyrni, Abdullah bin Cafer, Kurbu’l-Esnad, Neyneva, Tahran.
  • Hüseyni Deşti, Seyyid Mustafa, Maarif ve Maariif, Dairetu’l-Maarif Camiu İslami, Tahran, Müessese Ferheng Araye, ş. 1379.
  • Şerif Razi, Muhammed bin Hüseyin, Nehcu’l-Belaga, tercüme: Cafer Şehidi, intişarat ameli ferhengi, Tahran, 1378.
  • El-Cebelu’l-Amuli, Zeynuddin, er-Ravzatu’l-Behiyye fi Şerhi’l-Lüm’eti’d-Dimeşkiye, tahkik: Seyyid Muhammed Kalanteri, Kum, Ayetullah uzma Meraşi Necefi kütüphanesi.
  • Tabersi, el-Fazıl bin Hasan, İ’lamu’l-Vera bi-İ’lami’l-Huda, Kum, müessese Alilbeyt li-İhya et-Turas, k. 1417.
  • Tureyhi, Fahrettin bin Muhammed, Mecmeu’l-Bahreyn, muhakkik: Ahmed Hüseyni Eşkeveri, Murtezevi, Tahran, ş. 1375.
  • Kummi, Abbas, Sefinetu’l-Bihar ve Medinetu’l-Hikem ve’l-Asar maa Tatbiki’n-Nususu’l-Varidet fiya ale’l-Bihari’l-Envar, Usvet, Kum.
  • Meclisi, Muhammed Bakır, Biharu’l-Envar, el-Camietu Li-Durer Ahbari’l-Eimmeti’l-Ethar, Muhakkik, Muhammed Bakır Mahmudi ve Abdu’z-Zehra Alevi, Daru İhya et-Turas el-Arabi, Beyrut, h. 1404.